II SA/Rz 1307/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewodę [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - postanawia - I. przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obejmującym opłaty sądowe każdorazowo ponad kwotę 100 zł, II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

M. P. wezwana została do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od jej skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Po otrzymaniu powyższego wezwania skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że znajduje się w "dość trudnej sytuacji materialnej". W ostatnim czasie jej stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Wskazała, że jest osobą samotną. Pomaga swojemu bratu, wykupując mu posiłki za kwotę 100 zł, bowiem jest on osobą chorą. Strona utrzymuje się jedynie z emerytury wynoszącej 1800 zł. Nie posiada żadnych oszczędności, a jej majątek to mieszkanie o pow. 48 m.kw. oraz udział (1/2) w prawie własności nieruchomości budynkowej. Stałe wydatki to: czynsz – 550 zł, telefon – 100 zł, energia elektryczna – 200 zł, lekarstwa i rehabilitacja – 400 zł, pomoc dla brata (posiłki) – 100 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się skarżąca składa się na prawo pomocy w częściowym zakresie. Jego przyznanie w tym wymiarze ustawodawca uzależnił od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, czego wymaga treść art. 252 § 1 P.p.s.a. Należy jeszcze przytoczyć brzmienie art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe regulacje wskazują na wyjątkowość instytucji prawa pomocy, która ma służyć wsparciu osób ubogich, dla których przeznaczenie części swoich dochodów na pokrycie kosztów postępowania sądowego skutkowałoby powstaniem uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu. Rozpoznając wniosek M. P. uznano, że istnieje potrzeba udzielenia jej pomocy, aczkolwiek nie w pełnym, żądanym przez nią zakresie. Uwzględniono mianowicie, że strona jest osobą samotną, która duże środki przeznacza na swoje leczenie i rehabilitację (400 zł). Z drugiej jednak strony miano na uwadze, że wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie posiada żadnych osób, względem których zobowiązana byłaby do dostarczania środków utrzymania. Podniesiona przez nią okoliczność w postaci udzielania stałej pomocy bratu nie mogła przemawiać na jej korzyść w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżąca czyni to bowiem zupełnie dobrowolnie. Zwrócenia uwagi wymagała nadto duża wysokość opłaty z tytułu korzystania z telefonu (100 zł). Trudno wielkość tej kwoty uznać za wydatek konieczny w rozumieniu powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga także, iż skarżąca posiada nie tylko mieszkanie, ale także jest współwłaścicielką (udział 1/2) domu. Wszystkie wymienione wyżej elementy składające się na sytuację materialną strony wskazują, że zasadnym jest udzielenie jej wsparcia w częściowym wymiarze tj. zwolnienie jej od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 zł. Oznaczać to będzie, że skarżąca zobowiązana będzie do uiszczania tytułem tych opłat każdorazowo tylko kwoty 100 zł, co zdaniem rozpoznającej wniosek mieści się w zakresie jej możliwości finansowych. W zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych wniosek strony oddalono. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.