II SA/Rz 1277/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr 1182 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia motywacyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego R. G. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Przedmiotem skargi R.G. (dalej: "skarżący") jest rozkaz personalny nr 1182 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej w skrócie: "KWP") z 5 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia motywacyjnego. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 120a ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. 2021 r., poz. 1882 ze zm.). Stan faktyczny sprawy ze skargi na powyższy rozkaz personalny przedstawia się następująco. Pismem z 21 marca 2022 r. (data wpływu do organu – 30 marca 2022 r.) R.G. – działając przez pełnomocnika adw. T.C. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w J. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i zapłaty świadczenia motywacyjnego za okres od 1 października 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. w łącznej kwocie 10 000 zł brutto oraz od 1 lutego 2022 r. do 21 lutego 2022 r. w łącznej kwocie 1875 zł brutto, a także wypłaty specjalnego dodatku motywacyjnego w wysokości 6500 zł brutto. Skarżący wskazał, że rozkazem personalnym nr 303 z 15 września 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w J. (dalej w skrócie: "KPP") podjął decyzję o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego w wysokości 2500 zł miesięcznie, które przysługiwało R.G. z uwagi na wszczęcie wobec funkcjonariusza postępowania dyscyplinarnego. Orzeczeniem nr 1/2022 Komendanta Powiatowego Policji w D. z 9 lutego 2022 r. postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone. W toku postępowania nie dopatrzono się przewinienia dyscyplinarnego. Nadto nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanego rzekomego przewinienia dyscyplinarnego. Pismem z 4 maja 2022 r. znak: L.dz. K-156/2022 zatytułowanym: "odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i zapłaty" Komendant Powiatowy Policji w J. odmówił spełnienia żądań wskazanych w wezwaniu uznając, że działania Komendanta były zgodne z prawem i podjęte w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Podkreślił, że wydając rozkaz personalny nr 303 z 15 września 2021 r. brał pod uwagę postanowienie z 29 lipca 2021 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Nadto decyzja ta podyktowana była wystąpieniem obligatoryjnej przesłanki określonej w art. 120a ust. 8 w zw. z ust. 7 pkt 2 ustawy o Policji. Przesłanka ta nie była zależna od przebiegu i wyników toczącego się postępowania dyscyplinarnego, a wyłącznie od zaistnienia faktu wszczęcia takiego postępowania. Ponadto zapisy art. 120a ustawy o Policji regulujące zasady przyznawania, odmowy przyznania oraz ustania prawa do świadczenia motywacyjnego nie stanowią w swojej treści możliwości wyrównania świadczenia motywacyjnego za okres, w którym ustało do niego prawo. Organ zaznaczył także, że 28 lutego 2022 r. do KPP w J. wpłynęło orzeczenie nr 1/2022 z dnia 9 lutego 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, z powodu przedawnienia karalności czynu zarzucanego obwinionemu. W związku z powyższym rozkazem personalnym nr 208 z 22 lutego 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w J. podinsp. R.G. ponownie przyznano świadczenie motywacyjne w wysokości 2500 zł miesięcznie. Odnosząc się natomiast do wezwania wypłaty specjalnego dodatku motywacyjnego w wysokości 6500 zł brutto, Komendant zaznaczył, że warunki przyznawania dodatków motywacyjnych zostały ustalone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie wraz ze związkami zawodowymi oraz miały charakter uznaniowy i to przełożony dokonywał oceny swoich podwładnych i decydował o ich przyznaniu. Na dzień, kiedy były sporządzane rozkazy personalne o przyznaniu specjalnego dodatku motywacyjnego, tj. 29 listopada 2021 r. wobec podinsp. R.G. było prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem R.G. złożył do KWP w Rzeszowie odwołanie (data nadania – 24.06.2022 r.). Zarzucił, że bezzasadnym było wszczynanie wobec niego postępowania dyscyplinarnego. Wskazał, że wprawdzie w ustawie o Policji brak jest wyraźnych przepisów, które odnosiłyby się do sytuacji, w której wszczęte postępowanie dyscyplinarne zakończyłoby się umorzeniem albo też uniewinnieniem, to mając jednak na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zasady wyrażone w art. 2, art. 45, art. 77 Konstytucji RP, żądanie wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres prowadzonego postępowania dyscyplinarnego jest całkowicie uzasadnione. Zawnioskował o zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie podinsp. R.G. świadczenia motywacyjnego za czas trwania postępowania dyscyplinarnego. Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie uznając pismo z 4 maja 2022 r. za decyzję, wskazanym na wstępie rozkazem personalnym nr 1182 z 5 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Komendant stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na art. 120a ust. 1 pkt 2 i art. 120a ust. 8 ustawy o Policji stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w J. w momencie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu zobligowany był do wydania rozkazu personalnego o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego. Decyzja ta nie jest decyzją fakultatywną. Norma zawarta w ww. przepisie ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co jednoznacznie wynika z jego treści. W ocenie organu okoliczności sprawy są bezsprzeczne. Nie ulegało też wątpliwości, że orzeczeniem z 9 lutego 2022 r. postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do R.G. zostało umorzone z uwagi na przedawnienie karalności zarzucanego mu czynu. Komendant podkreślił jednak, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem odrębnym, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Podlega odrębnym procedurom, szczegółowo określonym w przepisach ustawowych i resortowych. Decyzja o ustaniu prawa do świadczenia motywacyjnego nie jest zależna od przebiegu i wyniku postępowania dyscyplinarnego, a wyłącznie od faktu jego wszczęcia, które inicjuje wydanie "postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego". Organ wskazał nadto, że prawodawca nie przewidział możliwości wyrównania i wypłaty świadczenia motywacyjnego za okres w którym ustało do niego prawo w związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym, które zakończyło się umorzeniem. Niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego dnia 3 marca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w J. wydał rozkaz personalny nr 208, w którym z dniem 22 lutego 2022 r. ponownie przyznano świadczenie motywacyjne. Skargę na powyższy rozkaz personalny złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R.G. zaskarżając go w całości. Zarzucił naruszenie art. 120a ust. 8 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie i odmowę wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi policji, za okres trwania postępowania dyscyplinarnego w sytuacji braku przesłanek, do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania wobec funkcjonariusza policji. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności przedmiotowej sprawy co skutkowało błędnym przyjęciem, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia motywacyjnego, za okres prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego umorzeniem postępowania. Wskazał na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. a art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż te, które zostały wskazane w jej treści. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr 1182. Decyzja ta została wydana w rozpoznaniu odwołania skarżącego od prawidłowo zakwalifikowanego jako decyzja pisma Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia 4 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa i zapłaty świadczenia motywacyjnego za okres od 1 października 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. w łącznej kwocie 10 000 zł brutto oraz od 1 lutego 2022 r. do 21 lutego 2022 r. w łącznej kwocie 1875 zł brutto, a także wypłaty specjalnego dodatku motywacyjnego w wysokości 6500 zł brutto. Zgłoszenie przez funkcjonariusza żądania wypłaty należnych mu – jego zdaniem – składników wynagrodzenia mieści się w hipotezie art. 105 ust. 1 – 5 ustawy o Policji. Od decyzji odmownej z dnia 4 maja 2022 r. doręczonej pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 maja 2022 r. ( k. 63) przysługiwało odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie. Termin na wniesienie odwołania wynosił 14 dni (art. 129 § 2 k.p.a.). Odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 24 czerwca 2022 r. (k. 69), a więc z uchybieniem 14 – dniowego terminu do jego wniesienia, który bezskutecznie upłynął 26 maja 2022 r. W orzecznictwie od dawna ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. korzysta z ochrony trwałości (zob. teza druga wyroku NSA z 18 listopada 1999 r., I SA 330/99 - LEX nr 48749; wyrok NSA z 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98 - ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 12 października 1998 r., OPS 11/98 - ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96 - LEX nr 43356; wyrok NSA z 16 lutego 1998r., IV SA 727/96 - LEX nr 43307). W identyczny sposób należy ocenić sytuację, gdy dochodzi do rozpatrzenia odwołania od decyzji, która w dacie jego wniesienia nie weszła jeszcze do obrotu prawnego, a więc odwołania niedopuszczalnego z przyczyn przedmiotowych. Rozpatrzenie więc przez organ odwoławczy merytorycznie odwołania niedopuszczalnego, czy też odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, stanowi rażące naruszenie prawa. W takim przypadku obowiązkiem sądu administracyjnego jest stwierdzenie nieważności tej decyzji, w oparciu o przepis art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.