II SA/Rz 1256/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na odpłatne obciążenie nieruchomości - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 1256/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżący J.G. w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi, argumentując wniosek tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty od skargi, ponieważ ma na utrzymaniu dwoje dzieci (w wieku szkolnym i na studiach) i uzyskiwane dochody są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie domu i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi. Jako majątek wskazał dom o pow. 180 m² i wartości 250.000 zł, nieruchomość rolną o pow. 3,42 ha o wartości 120.000 zł, na której uprawia zboże i osiąga zysk z jego sprzedaży w kwocie ok. 3000 zł, dwa samochody osobowe (Opel Astra z 2003 r. i Peugeot Partner z 2008 r.) oraz ciągnik rolniczy. Dochody gospodarstwa domowego stanowi wynagrodzenie za prace obojga małżonków w łącznej kwocie 5.300 zł. Dochód ten wydatkowany jest w całości na opłaty za energię elektryczną – 200 zł, gaz 60 zł, woda 150 zł, dojazdy 700 zł, wyżywienie 1.300 zł , ubrania 300 zł, leki i wizyty lekarskie 120 zł, utrzymanie córki na studiach 1200 zł , telefon 100 zł, Internet 59 zł, kredyty 770 zł, opał rocznie 3600 zł, koszty szkolne 41 zł miesięcznie. Skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), tj. o udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyszczególnienia i udokumentowania posiadanych zobowiązań oraz wierzytelności (publicznoprawnych i cywilnych), w tym udokumentowanie spłaty rat zaciągniętego kredytu, udokumentowanie wydatków związanych z ochroną zdrowia, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg oraz od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna) i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony oraz podania wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu. Skarżący przemilczał wezwanie w zakresie podania informacji, pytając w odpowiedzi o sposób ochrony danych o które był wzywany przed ich udostępnieniem stronie przeciwnej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając częściowego zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z tego obowiązku powoduje uszczuplenie dochodów państwa, zatem jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym, w jakimkolwiek jego zakresie, jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim skarżący nie wywiązał się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Poza cyklicznymi dochodami ze stosunku pracy skarżącego i jego żony, skarżący jak sam zadeklarował uzyskuje dochody ze sprzedaży zboża. Z dużym prawdopodobieństwem pobiera również dopłaty do produkcji rolnej, a zatem jego możliwości finansowe przekraczają te ściśle wyliczone we wniosku wydatki.ym samym ma możliwości finansowe w zakresie uiszczenia opłaty od skargi, która zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ) jako wpis stały w sprawie skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, wynosi 300 zł. Na marginesie należy wyjaśnić, że kwestia jawności postępowania administracyjnego, a także zasady jawności w odniesieniu do postępowań sądowych są realizacją przepisów zawartych w Konstytucji RP (art. 45 ust. 1, art. 51 ust. 3, art. 54 ust. 1). Prawo wglądu w akta dotyczące postępowania stanowi istotny przejaw zasady jawności postępowania wobec stron, która w państwie prawa zasadniczo nie podlega wyłączeniu. Jawność postępowania sądowego przejawia m.in. jako jawność wewnętrzna dla stron i uczestników postępowania, zapewniająca możliwość realizacji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawa do zaskarżania orzeczeń sądowych (art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP). Jej przejawem jest szeroki dostęp do akt sprawy na podstawie art. 12 a § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Celem takiej regulacji jest gwarancja konstytucyjnego prawa podmiotowego wynikającego z art. 45 Konstytucji RP, zapewnienia jawności postępowania sądowego (art. 90 P.p.s.a.), która służyć ma realizacji uprawnień procesowych stron postępowania. Zakres podmiotowy dotyczy nie tylko stron, ale również uczestników postępowania (art. 12 w zw. z art. 32 i 33 §1 i 2 P.p.s.a.), także ich pełnomocników i przedstawicieli ustawowych. Co do zasady brak jest przepisów określających relacje między zasadą wewnętrznej jawności, a ograniczeniami wynikającymi z innych ustaw. Wyjątki mogą jedynie wynikać z norm konstytucyjnych dopuszczających ograniczenie jawności oraz przepisów regulujących poszczególne tajemnice, a takie w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Zatem brak jest ograniczeń w udostępnianiu akt stronom przedmiotowego postępowania i uczestnikom. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.