II SA/Rz 1244/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.

A. K. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Uzyskuje skromne dochody z prac dorywczych i sezonowych (ok. 500 zł. miesięcznie). Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką pobierającą zasiłek stały w wysokości 500 zł. oraz bezrobotną żoną i 5-letnim synem. Dochody te pozwalają na zaspokojenie jedynie bieżących potrzeb i opłacenie rachunków; ok. 300 zł. miesięcznie wynoszą opłaty za tzw. media, 200 zł. – zakup medykamentów dla matki skarżącego, reszta przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży, obuwia i środków czystości. Wg oświadczenia, skarżący wraz z członkami rodziny oprócz nieruchomości rolnej o pow. 0,62 ha nie posiada innych wartościowych składników majątkowych ani oszczędności. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie w przypadku osoby fizycznej uzależnione jest od wykazania przez wnioskującego braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O przyznaniu w powyższym zakresie prawa pomocy decyduje ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jej, oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Mając na uwadze deklarowane przez skarżącego dochody w wysokości ok. 1000 zł. miesięcznie, należy stwierdzić brak możliwości chociażby częściowego partycypowania przez niego w kosztach sądowych. Dotyczy to zwłaszcza opłacenia wpisu warunkującego nadanie skardze dalszego biegu i jej rozpoznanie, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Mimo że obiektywnie nie należy on do wysokich, przeznaczenie na ten cel ponad 1/5 miesięcznych dochodów skarżącego i jego rodziny bez wątpienia związane byłoby ze znacznymi trudnościami, co nie pozostałoby bez wpływu na możliwość zaspokojenia przez nich podstawowych potrzeb życiowych. Z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że takie same skutki wywołałaby konieczność poniesienia przez niego pozostałych kosztów sądowych, wśród których do najbardziej prawdopodobnych należy opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku w przypadku oddalenia skargi – wymagana od wniosku o jego sporządzenie oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od orzeczenia sądu I instancji (obydwie opłaty w wysokości po 100 zł.). Rozliczenie wskazanych wyżej dochodów względem 4-osobowej rodziny skarżącego kształtuje je wręcz poniżej minimum socjalnego, a ich odniesienie do przeciętnych kosztów niezbędnego utrzymania potwierdza, że pozwalają one na zaspokojenie wyłącznie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych związanych z bieżącym utrzymaniem i funkcjonowaniem. Skarżący wraz z rodziną nie posiada przy tym żadnych zasobów finansowych ani składników majątkowych, które pozwoliłyby mu wywiązać się z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. W sytuacji, w której z trudem zaspokajają podstawy swej egzystencji, zasadność przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie budzi więc wątpliwości, pozwalając na stwierdzenie, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie będzie w stanie wygospodarować środków na opłacenie kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z podanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.