II SA/Rz 124/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 124/18 U Z A S A D N I E N I E M.M. (dalej: Skarżąca) zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek tym, że jej jedynym źródłem utrzymania jest kwota 797 zł z tytułu pracy w wymiarze ½ etatu, nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów, kosztowności, ani wartościowych przedmiotów ruchomych jak samochód. Skarżąca wskazała jedynie mieszkanie 50 m², a jako stałe zobowiązania zadeklarowała opłaty na gaz, energię, wodę, wyżywienie, odzież, środki higieny, opał, telefon, co pochłania w całości kwotę 797 zł. Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej Skarżąca podała, że nie posiada rachunku bankowego, średnio miesięcznie wydaje: na gaz energię elektryczną, kanalizację i wodę 145 zł, opał 40 zł, telefon 60 zł, środki higieny osobistej 50 zł, wyżywienie 420 zł, podatki i opłaty 32 zł, odzież 50 zł, nie korzysta z pomocy instytucji i innych osób w związku z sytuacja materialną. Wyjaśniła, że pod wskazanych w skardze adresem zamieszkują dwie osoby, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– zwanej dalej: "P.p.s.a."), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w takim jak wnioskowany, może być przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Samo zaś zwolnienie powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest przez nią rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku i na wezwanie rozpoznający go referendarz uznał, że Skarżąca nie wykazała, że pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co stanowi przesłankę do zwolnienia od ich ponoszenia. Skarżąca posiada jak podała stałe źródło dochodu w wysokości jedynie 797 zł, w całości według oświadczenia konsumowane przez wydatki. Nie wykazała jednak za pomocą rachunku bankowego, zeznania PIT czy zaświadczenia, o co była wzywana, jego wysokości. Nie przedłożyła rachunków za media, nie wykazała nie tylko wysokości dochodów, ale także jakichkolwiek wydatków. Nie powołała się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Dlatego przy uwzględnieniu całokształtu podanych informacji, rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżąca nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że sporną decyzję zaskarżyła także G. M. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (§ 1), z tym że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne podlega jednej opłacie - § 2. Przepis § 2 art. 214 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas gdy uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości. Skarżący - zobowiązani solidarnie- mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności. Zatem Skarżąca może podjąć próbę porozumienia w tej sprawie z drugą skarżącą, by wspólnie wywiązać się z nałożonego obowiązku uiszczenia opłaty sądowej lub ewentualnie innych przyszłych kosztów, o ile wystąpią. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.