II SA/Rz 1225/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2025 r. nr SKO.4121/29/2025 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy – skargę oddala –

Przedmiotem skargi G. G. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO, Kolegium lub Organ odwoławczy) z 9 lipca 2025 r., nr SKO.4121/29/2025, o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ I instancji) z 19 maja 2025 r., nr [...] w sprawie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. Decyzją z 19 maja 2025 r. Organ I instancji - działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: K.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r. poz. 541 ze zm. dalej: ustawa zmieniająca z 2015r.) zatrzymał Skarżącemu prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE, T, tj. dokument nr: [...] druk nr: [...], wydane 19 sierpnia 2022 r. przez Starostę, do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Organ w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania, wskazując w tym zakresie, że wnioskiem z 9 kwietnia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: Komendant) wystąpił do Starosty o sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Zgodnie z treścią wniosku Skarżący, kierując pojazdami w okresie od 8 listopada 2023 r. do 28 lipca 2024 r., wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co uzyskał łącznie 29 punktów. Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniósł Skarżący, zaskarżają w całości decyzję Organu I instancji i twierdząc, że nie mógł otrzymać żadnych punktów karnych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm. dalej p.r.d.), ponieważ przepis ten został uchylony w całości. Jednocześnie zarzucił naruszenie art. 10 K.p.a., wskazując że uniemożliwiono mu jako stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Opisaną na wstępie decyzją z 9 lipca 2025 r, Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r., Starosta jest obowiązany wydać decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających funkcjonowanie centralnej ewidencji kierowców, o czym Minister właściwy do spraw informatyzacji miał ogłosić komunikat w Dzienniku Urzędowym oraz na stronie BIP. Organ wskazał, że przepisy przejściowe kolejnych ustaw nowelizujących (ustawa z 2018 r. oraz ustawa z 2021r.) przewidywały kontynuowanie stosowania dotychczasowych zasad ewidencjonowania naruszeń drogowych, aż do dnia faktycznego wdrożenia tych rozwiązań, przy czym do dnia wydania decyzji (19 maja 2025 r.) komunikat w tej sprawie nie został ogłoszony, co oznacza, że obowiązywały przepisy przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. W konsekwencji, skoro Skarżący przekroczył próg 24 punktów (uzyskał 29 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego), Starosta był nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdyż decyzja ta ma charakter związany i nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego. Źródłem ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie są dane z ewidencji prowadzonej przez Policję, a zarzuty odwołania nie podważały skutecznie tych ustaleń. Organ odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji w aktualnym stanie prawnym oraz zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., wskazując, że strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i miała możliwość zapoznania się z aktami, a ewentualne uchybienia proceduralne nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. W rezultacie Kolegium stwierdziło, że decyzja Organu I instancji została wydana prawidłowo, na podstawie obowiązujących przepisów i po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r. w zw. z art. 130 ust. 1 p.r.d., art. 16a ustawy zmieniającej z 2018 r. oraz art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. Skarżący wskazał, że w chwili wydania decyzji art. 130 ust. 1 p.r.d. został już trwale wyeliminowany z obrotu prawnego, a art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi aktualną podstawę do przypisania punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Podniósł, że SKO błędnie uznało, iż przepisy te mogą stanowić podstawę materialnoprawną decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy, co prowadziłoby do sytuacji, w której starosta mógłby zatrzymywać prawo jazdy na podstawie przepisów, które w rzeczywistości nie obowiązują. W związku z powyższym, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. W WSA w Rzeszowie toczy się postępowanie ze skargi Skarżącego w przedmiocie skierowania na egzamin (sygn. akt II SA/Rz 1226/25). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Przepis ten obliguje sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 839/20). Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., s. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, rozpatrujący skargę na orzeczenie organu administracji publicznej orzeka na podstawie akt sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.), nie prowadząc - co do zasady - postępowania dowodowego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z 9 lipca 2025 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z 19 maja 2025 r. w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015r., zgodnie z którym do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (tj. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – przyp. WSA) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – przyp. WSA). Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., - stanowiący o tym, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisując ją do ewidencji - został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w tej samej dacie wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej BIP komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Mocą art. 14 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca z 2021 r.) w ustawie zmieniającej z 2018r. uchylono art. 16, i dodano art. 16a stanowiący "do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji. Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.". Z kolei art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji (pkt 1). (....) Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe (pkt 5)." Do czasu wydania zaskarżonej w sprawie decyzji, nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów, w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego, jest przesłanką do wydania przez organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie przepisów w brzmieniu dotychczasowym. Jak wyżej wskazano, przepis art. 130 p.r.d stosuje się bowiem w dalszym ciągu, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa powyżej. Wbrew zarzutom skargi, sposób wykładni powołanych wyżej przepisów dokonany przez Kolegium w przedmiotowej sprawie jest prawidłowy. Sąd w składzie orzekającym nie podziela w tym zakresie argumentów i wywodów prezentowanych w treści pisemnej skargi. Dokonując dalszej kontroli zaskarżonej decyzji, podkreślić należy również, że przedmiotowa decyzja ma charakter związany. Organ prowadzący postepowanie nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast związany informacją o liczbie punktów. Powyższy pogląd, jako ugruntowany w orzecznictwie NSA (por. np. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1811/17; wyrok NSA z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17; wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13 por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 261/23), Sąd w składzie orzekającym podziela i uznaje za własny. Uprawnienie do przypisania i ewentualnej weryfikacji liczby punktów przysługuje wyłącznie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane kontroli sądu administracyjnego w drodze skargi na czynności tego organu. Jest to jednak inne postępowanie, aniżeli prowadzone w przedmiotowej sprawie. Powyższe oznacza, że informacja Komendant Wojewódzkiego Policji w [...], że Skarżący w okresie od 8 listopada 2023 r. do 28 lipca 2024 r. otrzymał łącznie 29 punków karnych, które zostały mu przypisane w związku z kilkukrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego – ma walor wiążący. Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia i wnioski Kolegium, co do tego, że wniosek Komendanta oraz informacja o popełnionych przez Skarżącego naruszeniach przepisów ruchu drogowego, a także liczbie otrzymanych za nie punktów, obligowały do wydania decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy, bez możliwości prowadzenia przez organ własnych ustaleń, co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.