II SA/Rz 1216/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2023 r. nr OA.7721.11.2.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala –

Przedmiotem skargi J. K. (dalej: skarżący) jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, PWINB) z 22 czerwca 2023 r. nr OA.7721.11.2.2023 wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 28 kwietnia 2023 r. nr PINB.5160.2.1.2023 nałożył na M. i S. F., L. i K. M., Powiat [...], jako właścicieli działek, na których znajduje się zbiornik, obowiązek: doprowadzenia ogrodzenia znajdującego się na ścianach zbiornika żelbetowego wybudowanego na cieku wodnym bez nazwy, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości W., do stanu zgodnego z prawem poprzez zlikwidowanie ostrych zakończeń elementów ogrodzenia. PINB wskazał również, że ww. obowiązek należy wykonać w terminie do dnia 31 lipca 2023 r. Od powyższej decyzji wnieśli: L. i K. M., M. i S. F. oraz J. K. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 22 czerwca 2023 r. nr OA.7721.11.2.2023, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) stwierdził, że odwołanie J. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu PWINB w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w sprawie odwołań L. i K. M. oraz M. i S. F. został wydany odrębny akt administracyjny, natomiast przedmiotowe postanowienie dotyczy wyłącznie odwołania J. K. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. W niniejszej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 28 kwietnia 2023 r., nr PINB.5160.2.1.2023 została wysłana do stron postępowania listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzja skierowana do J. K. została odebrana przez jego żonę I. L. w dniu 15 maja 2023 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wobec powyższego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dla J. K. upłynął w dniu 29 maja 2023 r., przy czym strona została prawidłowo pouczona w decyzji o przysługującym jej prawie i terminie wniesienia odwołania. Natomiast odwołanie J. K. datowane na 29 maja 2023 r., zostało złożone osobiście w siedzibie organu II instancji w dniu 30 maja 2023 r. (zgodnie z widniejącą na odwołaniu prezentatą i adnotacją organu II instancji). Zatem z powyższego zestawienia dat wynika, że odwołanie J. K. od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wniesione z 1-dniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. K., w której wskazał, że odwołanie sporządzone w dniu 29 maja 2023 r. zostało złożone przez niego osobiście w siedzibie organu w dniu 30 maja 2023 r. wraz z ustnym usprawiedliwieniem opóźnienia. Skarżący wskazał, że zrobił wszystko aby dotrzymać terminu zakreślonego w k.p.a., jednak ze względu na stan zdrowia nie dotrzymał go. Do skargi skarżący dołączył dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2023 r. II SA/Gd 67/23; dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga przy tym podkreślenia, że treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Ponadto stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie bada przyczyn, z powodu których strona uchybiła terminowi. Ustalenia stanu faktycznego ograniczają się bowiem wyłącznie do ustalenia daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, daty wniesienia środka zaskarżenia oraz czy odwołanie wniesiono w terminie określonym art. 129 § 2 k.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 28 kwietnia 2023 r. nr PINB.5160.2.1.2023 została prawidłowo wysłana na adres korespondencyjny podany przez Skarżącego w toku postępowania – tj. ul. [...], K. Pod wskazanym przez Skarżącego adresem korespondencję odbierała małżonka jako dorosły domownik, stosownie do art. 43 k.p.a. Decyzja PINB w [...] z 28 kwietnia 2023 r. została odebrana przez dorosłego domownika w dniu 15 maja 2023r. Oznacza to, że czternastodniowy termin określony art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania, upłynął 29 maja 2023r. Wobec powyższego, odwołanie złożone osobiście 30 maja 2023r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Dla stwierdzenia uchybienia terminu nie ma znaczenia wielkość opóźnienia, nawet gdy wynosi ono, tak jak w niniejszej sprawie 1 dzień. W związku z powyższym organ, działając na podstawie art. 134 k.p.a. był zobligowany do stwierdzenia, że odwołanie Skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Nie można Organowi II instancji postawić zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.