II SA/Rz 1203/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi J.C., D.C. i T.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] czerwca 2016 r. nr [.] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki -skargę oddala-

Przedmiotem skarg JC, DC i TC jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] czerwca 2016 r. nr [.] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, które wydano w następujących okolicznościach; Decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.], Burmistrz [.] ustalił na wniosek WG warunki zabudowy dla inwestycji mającej polegać na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. 618 w [.]. Podaniem z dnia 4 maja 2016 r. JC, DC i TC zwrócili się do Burmistrza o sprostowanie w trybie art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa") decyzji w zakresie treści pouczenia o prawie do odwołania, jako że wskazano w nim nieistniejącą instytucję "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]". Postanowieniem z dnia [.] maja 2016 r. nr [.], na podstawie art. 113 § 1 Kpa, Burmistrz sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji zastępując w treści pouczenia oznaczenie organu odwoławczego z "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]" na "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]". W zażaleniu DC i TC zarzucili, że w otrzymanym postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r. nie wymieniono wszystkich stron postępowania. O postanowieniu tym nie zawiadomiono JC, a w przypadku RG podano niewłaściwy adres jego zamieszkania i wysyłki korespondencji. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i orzekło co do istoty w następujący sposób "w związku z wnioskiem P. JC, P. DC i P. TC sprostować oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Burmistrza [.] z dnia [.] kwietnia 2016 r. nr [.] w sprawie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe na terenie nieruchomości złożonej z działki nr ewid. 618 w [.] w Gminie [.] na wniosek P. WG w następujący sposób: na str. 3 wers 8 od dołu zamiast wyrazu [...]" powinno być "[...]". Kolegium zwróciło uwagę, że wniosek o sprostowanie został przez JC, DC i TC oparty na dyspozycji art. 111 Kpa, a tymczasem organ dokonał sprostowania w trybie art. 113 Kpa. Poza tym zawarł w wydanym postanowieniu błędne pouczenia informując tak o zażaleniu na postanowienie jak i odwołaniu od decyzji. Tymczasem w przypadku postanowień o sprostowaniu podejmowanych na podstawie art. 111 Kpa zażalenie nie przysługuje, natomiast w przypadku sprostowania decyzji na podstawie art. 113 Kpa przepisy tej ustawy nie przewidują środków zaskarżenia wobec rektyfikowanej decyzji. Konieczne zatem było uchylenie tego postanowienia w całości. Rozpoznając sprawę ponownie rozstrzygnąć należało o możliwości uwzględnienia wniosku o sprostowanie, jako że pouczenie zawarte w decyzji o warunkach zabudowy co do zasady było prawidłowe, ponieważ wskazywało organ odwoławczy i organ, za pośrednictwem którego należało wnieść odwołanie oraz termin dokonania tej czynności, a mylnie określało jedynie siedzibę organu odwoławczego. Błąd ten, jako mający charakter nieistotny, podlegał rozpoznaniu w trybie art. 113 Kpa, a nie art. 111 Kpa. Wystarczające było sprostowanie decyzji, a nie jej uzupełnienie. W skardze JC, DC i TC zarzucili naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 75, 77 § 1-4, 107 § 3 Kpa, art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 54, art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżących podczas rozpatrywania ich wniosku nie ustalono należycie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu postanowienia uznali za niewłaściwe, a sprostowania błędnego pouczenia w decyzji o warunkach zabudowy nadal nie dokonano w ich ocenie prawidłowo. Poza bowiem określeniem siedziby organu w dalszym ciągu nie podano jego adresu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) określanej dalej jako "Ppsa". Zgodnie z nim, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa). Tak przeprowadzona kontrola wykazała, że kontrolowane postanowienie, pomimo pewnych uchybień natury proceduralnej, uznać należało za zgodne z prawem. Z okoliczności sprawy przedstawionych przez organy wynika, że w decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawarto pouczenie, które błędnie wskazywało siedzibę organu, do którego należało wnieść odwołanie. Podano, że odwołanie należy wnieść do "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]". Wobec tego JC, DC i TC zwrócili się do Burmistrza o sprostowanie dostrzeżonej omyłki argumentując, że organ taki jak "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]" nie istnieje. Wobec tego Burmistrz z urzędu postanowił sprostować ww. omyłkę zastępując w treści pouczenia decyzji wyrazy "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]" wyrazami "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]". Kolegium natomiast, po rozpoznaniu zażaleń TC i DC, postanowiło zreformować ww. rozstrzygnięcie zastępując je sformułowaniem przedstawionym na wstępie. Sprowadzało się ono do zastąpienia w pouczeniu decyzji o warunkach zabudowy słowa "[...]" słowem "[...]". Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Nie ulega wątpliwości, i co nie było między stronami sporne, że decyzja Burmistrza o warunkach zabudowy zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania, tyle że nieprawidłowo określono w nim siedzibę organu odwoławczego. Sprawy o ustalenie warunków zabudowy należą w pierwszej instancji do właściwości wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), co jednoznacznie wynika z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 778). Organem odwoławczym jest zaś, jak wynika z art. 17 pkt 1 Kpa oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659), samorządowe kolegium odwoławcze. Właściwość miejscową tych ostatnich określa, wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 2a ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Zgodnie z § 1 pkt 9 rozporządzenia, w województwie podkarpackim utworzonych zostało 4 kolegia mające swoje siedziby w: Krośnie, Przemyślu, Rzeszowie oraz Tarnobrzegu. To ostatnie obejmuje powiaty: kolbuszowski, mielecki, niżański, stalowowolski i tarnobrzeski oraz miasto na prawach powiatu - Tarnobrzeg. Tak więc w sprawie ustalenia warunków zabudowy organem wyższego stopnia nad Burmistrzem [.] było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Omyłka zawarta w pouczeniu decyzji o warunkach zabudowy kwalifikowała się zatem do sprostowania, ponieważ nie była do wada istotna decyzji. Skarżący domagając się sprostowania decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej pouczenia oparli swoje żądanie na przepisach art. 111 i 112 Kpa. Postanowienie Burmistrza wydano na podstawie art. 113 § 1 Kpa, zaś SKO w [...] orzekało reformatoryjnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa. W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że wniosek rozpoznano w trybie art. 113 Kpa. Żaden z organów nie był związany powołaną przez wnioskodawców podstawą prawną, lecz tylko treścią żądania. Zgodnie bowiem z zasadą praworządności (legalizmu) zawartą w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 Kpa, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Do nich zatem należała prawna ocena zgłoszonego żądania. To zaś niewątpliwie zawierało wniosek o sprostowanie jednego z elementów decyzji. Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa, decyzja powinna zawierać m.in. "pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie". Nie musi jednak wskazywać siedziby organu odwoławczego, a tym bardziej jego adresu, jak tego oczekują skarżący, lecz tylko nazwę organu odwoławczego i tryb wnoszenia odwołania. Inne, dalej idące elementy indywidualizujące organ, nie zostały w Kpa przewidziane. Decyzja o warunkach zabudowy prawidłowo zaś podawała, że od decyzji służy stronom prawo wniesienia odwołania [określała więc prawo do środka odwoławczego] do samorządowego kolegium odwoławczego, "za moim pośrednictwem", czyli pośrednictwem Burmistrza [.], w terminie 14 dni od dnia doręczenia [określała więc tryb wnoszenia odwołania]. To, że błędnie określono siedzibę Kolegium, podając że mieści się ona w [...] zamiast [...], nie miało istotnego znaczenia, ponieważ odwołanie i tak wnosi się za pośrednictwem organu pierwszej instancji (art. 129 § 1 Kpa), a więc Burmistrza [.], który następnie w terminie 7 dni obowiązany jest, stosownie do art. 133 Kpa, przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Wniesienie zaś odwołania do organu niewłaściwego i tak powoduje zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej. Zgodnie bowiem z przepisami art. 65 § 1 i 2 Kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Ponadto, w myśl art. 112 Ppsa, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Dostrzeżona przez skarżących omyłka nosi znamiona oczywistej podlegającej sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 Kpa. Tryb określony w art. 111 § 1 Kpa dotyczy bowiem uzupełnienia lub prostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia co do prawa odwołania, a to niewątpliwie w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. było zawarte. Tryb prostowania pouczenia określony w art. 111 § 1 Kpa znajduje zastosowanie, gdy organ sformułował je na skutek błędnej interpretacji przepisów dotyczących zasad i trybu wnoszenia środków prawnych od decyzji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (zob. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - do art. 111 i art. 113, WK 2015). Omyłkowe tylko określenie siedziby organu odwoławczego, jeżeli zostało już w pouczeniu zamieszczone, noszące znamiona oczywistości, podlega natomiast sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 Kpa. Nie ulega zaś wątpliwości, że wskazanie [...] zamiast [...], jako siedziby Samorządowego Kolegium Odwoławczego będącego organem wyższego stopnia w stosunku do Burmistrza [.], nosi znamiona oczywistości, poniważ właściwość ta jest wyraźnie określona w powołanych wyżej przepisach. Wprawdzie żadne z postanowień nie wskazuje wprost na powołane przez Sąd regulacje normatywne określające właściwość organu odwoławczego, ale uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ nie nosi ono znamion istotności, jak tego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa. Sprostowanie decyzji w zakresie pouczenia, bez względu na to, czy odbywa się to w trybie art. 111 czy 113 Kpa, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, ponieważ art. 111 § 1b i § 2 Kpa znajduje zastosowanie wyłącznie do zagadnienia "uzupełnienia" decyzji. Zbędne, a nawet nieprawidłowe, było zatem zamieszczenie w postanowieniu Burmistrza z dnia [.] maja 2016 r. nowej treści pouczenia o prawie wniesienia odwołania od decyzji. Prawidłowo zatem organy sprostowały oczywistą omyłkę w pouczeniu decyzji o warunkach zabudowy. Niezasadnie zaś skarżący oczekują, że w pouczeniu winno znaleźć się również wskazanie adresu organu odwoławczego, jako że taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Okoliczność zaś, że w tzw. rozdzielniku postanowienia Burmistrza nie wymieniono JC oraz że podano w nim błędny adres RG podnieść mogłyby skutecznie tylko te osoby, jeżeli jednocześnie wykazałyby wpływ tych uchybień na sprawę, w tym jako podstawę wznowienia. Osoby, których te uchybienia nie dotyczą, nie mogą skutecznie formułować takich zarzutów. Niemniej Sąd zauważa, że przedstawione mu akta sprawy zawierały dowody doręczeń zaskarżonego postanowienia ww. osobom. JC postanowienie Burmistrza odebrał w dniu 20 maja 2016 r., a RG w dniu 17 maja 2016 r. Złożone w aktach zwrotne potwierdzenia odbioru (potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej) stanowią zaś, zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1113), dokument urzędowy. W postanowieniach wymieniono wszystkie strony, zaś wymienienie przy nazwiskach adresów stron nie jest obligatoryjnym elementem aktu administracyjnego. W przypadku doręczeń istotne jest natomiast to, czy zostało ono prawidłowo wykonane i czy korespondencja dotarła do adresata. Z podanych względów skargi podlegały oddaleniu jako niezasadne, stosownie do art. 151 Ppsa.