II SA/Rz 1198/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Po otrzymaniu odpisu powyższego orzeczenia skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata celem wywiedzenia skargi kasacyjnej. Zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie pracuje dorywczo i nie osiąga żadnego dochodu, poza świadczeniami z pomocy społecznej – obecnie jest to kwota 317 zł uzyskiwana tytułem zasiłku okresowego. Wymieniony jest współwłaścicielem domu o pow. 100 m.kw. (udział 63/6122) i wartości ok. 700 000 zł, właścicielem działki rolnej o wartości 400 000 zł, współwłaścicielem (w 1/2) działki rolnej o pow. 0,35 ha i wartości ok. 35 000 zł, współwłaścicielem (udział 2003/137745) działki rolnej wraz z domem "po dziadkach" o wartości ok. 70 000 zł oraz współwłaścicielem (udział 2003/137745) działki rolnej o pow. 0,19 ha i wartości ok. 19 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie umorzono, bowiem rozpoznanie przedmiotowego wniosku jest zbędne w sytuacji, gdy z mocy ustawy skarżący zwolniony jest w swojej sprawie od wszelkich tego rodzaju kosztów. Zwolnienie takie przewiduje art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Podstawą umorzenia jest zaś art. 249a P.p.s.a. Przechodząc w dalszej części do wniosku o ustanowienie zawodowego zastępcy prawnego należy stwierdzić, że żądanie to nie mogło zostać uwzględnione wobec faktu, iż skarżący jest właścicielem bądź współwłaścicielem kilku nieruchomości. Posiadanie takiego majątku, zdaniem referendarza sądowego, wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie żądanym, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona zwolniona jest już z mocy powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. od kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia związanych z nim kosztów. Oznacza to, że ich zadaniem jest zgromadzenie w ramach własnych możliwości potrzebnych w tym celu środków. Ustawodawca przewidział odstępstwo od tej reguły, jednak może mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę wyjątkowych, kiedy poniesienie przez stronę kosztów danego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe i to z przyczyn obiektywnych. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt sprawy, skarżący to osoba bezrobotna od dnia 28 stycznia 2016 r., bez prawa do zasiłku. Deklaruje, że nie podejmuje żadnych dorywczych prac, nie podając jednocześnie przyczyny powyższego w sytuacji, gdy nie wskazał na jakieś problemy zdrowotne pracę taką wykluczające. Oprócz pobieranego obecnie zasiłku okresowego uzyskuje od czasu do czasu wsparcie w formie zasiłków celowych. Przede wszystkim jednak, na co już zwrócono uwagę, jest właścicielem i współwłaścicielem kilku nieruchomości, a to uniemożliwia uwzględnienie jego wniosku nawet wobec sytuacji, gdy nie posiada żadnych bieżących dochodów, poza tymi z pomocy społecznej. Oceniając bowiem zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy trzeba mieć na uwadze nie tylko faktycznie uzyskiwane dochody, ale także możliwość ich osiągnięcia np. w przypadku skarżącego poprzez dzierżawę nieruchomości bądź ich zbycie. O ile mogłyby się pojawić trudności w rozporządzeniu nieruchomościami, których skarżący jest współwłaścicielem, to już nie powinny one istnieć w przypadku nieruchomości, której strona jest jedynym właścicielem. Stosowanie prawa pomocy nie może prowadzić do ochrony majątku osoby, która o nie się ubiega, jako że jego celem jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawanej jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go nie wykazał, że powyższą przesłankę spełnia. Dlatego w pkt II niniejszego postanowienia orzeczono o odmowie ustanowienia na jego rzecz adwokata. Podstawę tego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.