II SA/Rz 115/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala –

Przedmiotem skargi R.S. jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. R.S. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r. w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s. Żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Pismem z dnia [...] września 2020 r. wnioskodawca został wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. W odpowiedzi – pismo z dnia [...] września 2020 r. – R.S. powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podniósł, że żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego w [...] odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji. Wskazał, że jej udostępnienie zgodnie z wnioskiem wiązałoby się z podjęciem pracochłonnych i czasochłonnych działań. Zatem żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Udzielenie informacji zawierającej dane osobowe niepodlegające udostępnieniu, wymaga przeprowadzenia procesu anonimizacji, polegającego na jej przetworzeniu. Tym samym niewykazanie przez wnioskodawcę, mimo wezwania, szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, dalej "u.d.ip."), skutkuje odmową udostępnienia żądanych danych. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał żadnego interesu, nawet prywatnego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej, a jego działanie polegające na systematycznym składaniu wniosków o udzielenie abstrakcyjnych dla niego informacji, przesądza o nadużyciu prawa do informacji publicznej. W odwołaniu od powyższej decyzji R.S., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zakwestionował zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych proces anonimizacji nie jest przetworzeniem, lecz przekształceniem. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 107 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zaaprobował argumentację organu I instancji, że konieczność anonimizacji danych osobowych zawartych w orzeczeniach będących przedmiotem żądania R.S., wymagać będzie wielogodzinnego nakładu pracy sekretarzy sądowych, co niewątpliwie wpłynie na czas i jakość zadań jakie zwykle wykonują oni zgodnie ze swoimi zakresami czynności. Organ I instancji nie posiada osób delegowanych tylko do przeszukiwania orzeczeń sądowych i dokonywania anonimizacji zawartych w nich danych osobowych, ale do tej czynności musi wyznaczyć pracowników sądu wykonujących inne czynności. W obecnym okresie, spowodowanym powszechnie znanymi problemami wywołanymi przez COVID 19, odrywanie pracowników sądu od zwykłych czynności do spraw dotyczących przeszukiwania, kopiowania czy nagrywania dokumentów (wnioskodawca żądał odpisów wyroków na płytach CD), anonimizacji danych itp. są niewątpliwie czynnościami, które w okolicznościach sprawy powodują, iż żądane przez wnioskodawcę odpisy orzeczeń traktować należy jako informacje przetworzone. Dodatkowo uzyskanie informacji przetworzonej wymaga wykazania interesu publicznego. Wnioskodawca nie wskazał żadnych przesłanek pozwalających ocenić czy uzyskanie przez niego żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R.S. zawnioskował o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania. Nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że żądane przez niego informacje stanowią informację przetworzoną. Według skarżącego anonimizacja orzeczeń nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że przygotowanie żądanej informacji tj. udostępnienia wszystkich wyroków wydanych do 2018 r. i zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056 s wymagać będzie wielu czasochłonnych czynności, do których skierowani musieliby zostać pracownicy sądu, na co dzień wykonujący inne obowiązki. Wyroki musiałaby podlegać skopiowaniu i anonimizacji. Świadczy to o zasadności przyjęcia, że skarżący domagał się udostępnienia informacji przetworzonych. Nie wykazał zaś w ogóle by za udostępnieniem żądanej informacji przemawiał interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Analizowana w tych aspektach skarga R.S. podlega oddaleniu w całości, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przypomnieć na wstępie wypada, że z mocy art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Natomiast konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej u.d.i.p.). W trybie tej ustawy skarżący domagał się od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanymi w 2018 r. w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s. Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w [....]. W myśl art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Nadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępnienia; realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, iż żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 ustawy. Natomiast w toku postępowania sporne było to, czy ocena Organów Sądów Powszechnych, o tym że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, była uzasadniona. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prezentowany jest konsekwentnie pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, Lex 281369, informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego; Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd ten w całości podziela. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przekonaniu WSA wniosek skarżącego o udostępnienie przez Prezesa Sądu opisanej wyżej informacji publicznej zawierał żądanie wydania informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w cyt. wyżej art. 3 ust. 1 pkt 1 u.di.p. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku podmiot zobowiązany nie dysponował żądaną informacją, a jej wytworzenie wymagało podjęcia dodatkowych działań o znacznym nakładzie pracy i jednocześnie czasochłonnych. Zasadne więc stało się wezwanie Skarżącego o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, który przemawiałby za przygotowaniem i udzieleniem tak określonej informacji. Stosowne wezwanie zostało skierowane do strony przez Organ pismem z dnia [...] września 2020 r., jednak bez wymaganego prawem rezultatu. W uzasadnieniu decyzji Organu I i II instancji w sposób dostatecznie klarowny i szczegółowy, przekonując w konsekwencji Sąd do argumentów w nich zawartych, przedstawiono zakres prac koniecznych do zrealizowania wniosku skarżącego. Trafnie wyakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż w odniesieniu do wnioskowanej kategorii spraw anonimizacja wyroków i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru. Czynności anonimizacyjne, dyktowane oczywistą koniecznością ochrony danych osobowych, generowałyby co najmniej kilkugodzinny nakład pracy sekretarza sądowego, którego rezultatem było czasochłonne, bo wymagające od pracownika szczególnej koncentracji oraz zaangażowania środków technicznych, przetwarzanie szeregu informacji prostych. Wynikiem tego procesu byłoby powstanie informacji publicznej przetworzonej. Na poparcie zasługuje też stanowisko Prezesa oceniające systematyczne składanie wniosków przez stronę o dostęp do informacji publicznej, jako opisane w literaturze nadużycie prawa podmiotowego (patrz. szerz. M. Kowalski, Nadużycie prawa do informacji publicznej, ZNSA 2016 r., nr 2, s. 49 i nast.). Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącego błędny byłby wniosek, że informacja w tak określonym przedmiocie ma charakter prosty, czyli jest informacją dostępną bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek działań. Tak więc w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną i także zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał, że otrzymanie przez niego takiej właśnie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dopiero wykazanie tego szczególnego interesu otwierałoby przed skarżącym prawo dostępu do żądanych danych. Zaniechanie wykonania wezwania Prezesa musiało więc spowodować wydanie decyzji odmownej, która w tych warunkach odpowiada prawu materialnemu i procesowemu. Z tych względów należało uznać, że decyzje podjęte w obu instancjach nie naruszyły prawa, a zatem powinny pozostać w obrocie prawnym. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona w całości.