II SA/Rz 1149/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.K. i K.Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 24 lipca 2025 r. nr SKO.409.RÓ.904.67.2025 w przedmiocie odmowy uwzględnienia ponaglenia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

II SA/Rz 1149/25 UZASADNIENIE H.K. i K.Ś. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 24 lipca 2025 r. nr SKO.409.RÓ.904.67.2025 w przedmiocie odmowy uwzględnienia ponaglenia. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w trybie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnobrzegu wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd w pierwszej kolejności winien ocenić dopuszczalność wniesionej skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim określone. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego lub skarga jest z innych przyczyn niedopuszczalna, wówczas podlega ona odrzuceniu. W przeciwnym razie stosownie do art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a. zachodziłaby przesłanka do stwierdzenia nieważności postępowania. W niniejszej sprawie określony przez skarżące przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 37 § 1 i § 2 k.p.a. na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie. Celem wniesienia ponaglenia jest zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponaglenie nie służy jednakże kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, co wynika z art. 53 § 2b P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie może być jednak traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Natomiast postanowienie przewidziane w art. 37 § 6 k.p.a., wydawane na skutek ponaglenia, należy zaliczyć do postanowień, o jakich mowa w art. 123 § 2 k.p.a. Ma ono bowiem charakter wpadkowy (incydentalny) - nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia, nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. Nie podlega ono zatem odrębnemu zaskarżeniu, gdyż nie kończy postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie służy na nie zażalenie. Nie jest to postanowienie o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 866/19). Nie jest to również postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.), ani postanowienie podlegające kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie przepisów szczególnych (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W świetle powyższego stwierdzić należy, że określony przez skarżące przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Wobec tego, że skarga podlegała odrzuceniu Sąd odstąpił od wyzwania skarżących do uiszczenia wpisu sądowego (art. 222 P.p.s.a.).