II SA/Rz 1128/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 10 maja 2023 r. nr K-1203/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala –

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej: "Komendant", "KWP", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 10 maja 2023 r. nr K-1203/2023, wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu: Pismem z 21 marca 2022 r. RG (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: "KPP" lub "organ I instancji") z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i zapłaty świadczenia motywacyjnego za okres od 1 października 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. w łącznej kwocie 10 000 zł brutto oraz od 1 lutego 2022 r. do 21 lutego 2022 r. w łącznej kwocie 1875 zł brutto, a także wypłaty specjalnego dodatku motywacyjnego w wysokości 6 500 zł brutto. Pismem z 4 maja 2022 r. nr [...] zatytułowanym jako "odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i zapłaty", Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił uwzględnienia żądania Skarżącego. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, Skarżący wniósł odwołanie do KWP. Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie uznając pismo z 4 maja 2022 r. za decyzję, rozkazem personalnym z 5 sierpnia 2022 r. nr 1182 utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z 15 marca 2023 r. II SA/Rz 1277/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność opisanej wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z 5 sierpnia 2022 r. Sąd wskazał, że od decyzji odmownej z 4 maja 2022 r. doręczonej pełnomocnikowi Skarżącego 12 maja 2022 r. przysługiwało odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie, a termin na wniesienie odwołania wynosił 14 dni. Odwołanie zostało natomiast wniesione przez pełnomocnika skarżącego 24 czerwca 2022 r., a więc z uchybieniem 14 dniowego terminu, który bezskutecznie upłynął 26 maja 2022 r. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa, co w konsekwencji obligowało Sąd do stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z 10 maja 2023 r. nr K-1203/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, działając na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygniecie KPP doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 12 maja 2022 r., wobec czego czternastodniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania upłynął 26 maja 2022 r. Skarżący wniósł odwołanie 24 czerwca 2022 r., a zatem z oczywistym uchybieniem terminu. Jednocześnie KWP podniósł, że odrębnym postanowieniem z 10 maja 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, RG wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącego, postanowienie KWP zostało wydane z naruszeniem: 1. art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w opisywanej sprawie odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu; 2. art. 107 § 1 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w opisywanej sprawie odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu; 3. art. 138 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym i nierozpoznanie sprawy co do meritum. Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie organu I instancji z 4 maja 2022 r. nie zawierało pouczenia o prawie do jego zaskarżenia oraz o terminie do wniesienia odwołania. Wobec powyższego, Skarżący nie powinien ponosić negatywnych skutków zaniedbań organu administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga wskazania, że o wniesieniu przez Skarżącego odwołania z uchybieniem terminu przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z 15 marca 2023 r. II SA/Rz 1277/22. Sąd podniósł, że decyzję z 4 maja 2022 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 12 maja 2022 r., wobec czego czternastodniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania upłynął 26 maja 2022 r. Skarżący wniósł zaś odwołanie 24 czerwca 2022 r., a zatem z uchybieniem terminu. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Pojęcie oceny prawnej dotyczy natomiast szeroko pojętej wykładni prawa, która obejmuje różnego rodzaju egzegezy tekstów prawnych, łącznie z regułami walidacyjnymi, reguły wynikania norm prawnych z innych norm prawnych, a także kwestie dotyczące subsumpcji oraz wyboru konsekwencji prawnej faktu uznanego za udowodniony, a nie tylko rezultaty zastosowania tzw. dyrektyw wykładni prawa, których użycie ograniczone zostaje jedynie do ustalenia znaczenia (sposobu pojmowania) normy prawnej uznanej wcześniej za obowiązującą (mającą zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego). Ponieważ tak szeroko pojmowana wykładnia prawa wiąże sąd (organ), któremu sprawa została przekazana, to jest naturalne, że wymaga ona uzasadnienia, które stanowi integralną część orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r. II GSK 1762/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2015 r. III SA/Gl 4/15; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z 10 maja 2023 r. nr K-1203/2023, wydane zostało w pełni legalnie. Ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu obliguje bowiem organ administracji do stwierdzenia tej okoliczności w drodze postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu, bowiem w całości podważają ustalenia wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z 15 marca 2023 r. II SA/Rz 1277/22. Skoro przepisy prawa normujące stwierdzenie uchybienia terminu nie uległy zmianie, KWP nie mógł rozpoznać odwołania Skarżącego, które w ocenie Sądu zostało wniesione z uchybieniem terminu i okoliczność ta został stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.