II SA/Rz 1119/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dni [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie częściowego umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

M. P. wezwany został do uiszczenia kwoty 335 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie częściowego umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Po otrzymaniu powyższego wezwania, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Jest bowiem osobą całkowicie niezdolną do pracy. Pozostaje w stałym leczeniu z powodu wielu schorzeń. W związku z powyższym nie może podjąć zatrudnienia celem poprawy sytuacji finansowej. W codziennej egzystencji pomaga mu matka, z którą mieszka. Również ona ma problemy zdrowotne. Skarżący otrzymuje rentę inwalidzką, której wysokość po potrąceniu - w związku z prowadzoną wobec niego egzekucją - wynosi 649,95 zł. Matka pobiera zaś rentę rodzinną w kwocie 1200 zł. Skarżący podkreślił, że środki powyższe nie wystarczają im na pokrycie wszystkich wydatków związanych z wyżywieniem czy leczeniem, dlatego zmuszeni są do korzystania z pomocy osób trzecich. Wnioskodawca wskazał, że w okresie zimowym nie stać ich na zakup potrzebnego opału. Z ośrodka pomocy społecznej otrzymują zaś na ten cel 150 zł. Rodzina nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem. Comiesięczne wydatki są następujące: gaz – 50 zł, prąd – 150 zł, woda - 50 zł, wywóz nieczystości – 25 zł, żywność – 600 zł, lekarstwa skarżącego – 350 zł, lekarstwa matki strony – 200 zł, rata kredytu (zaciągniętego – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – na zakup pralki i kuchenki). Roczny koszt opału to natomiast 1500 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: M. P. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wsparcie takie mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy. Uprawnionym do jego otrzymania jest – w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – strona, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskujący o pomoc ze środków Skarbu Państwa winien więc w sposób jak najbardziej dokładny przedstawić swoją sytuację rodzinną i materialną, tak by na tej podstawie można było dokonać oceny w zakresie jego faktycznych możliwości płatniczych tj. w aspekcie możliwości poniesienia kosztów sądowych w danej sprawie. Zasadą jest bowiem, co wynika z brzmienia art. 199 P.p.s.a., że to strony postępowania sądowego ponoszą związane z nim koszty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taka szczególną regulację stanowią zaś unormowania dotyczące prawa pomocy. Jak wynika z wniosku, M. P. cierpi na liczne schorzenia, z którego to powodu jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Nie posiada jakiegokolwiek majątku nieruchomego czy ruchomego. Z powyższego względu nie jest w stanie poprawić swojej trudnej sytuacji materialnej. Otrzymuje on bowiem rentę inwalidzką, z której prowadzona jest egzekucja, zatem do wypłaty pozostaje kwota 649,95 zł. Do wspólnego ze skarżącym gospodarstwa domowego wchodzi także jego matka, która również pozostaje w stałym leczeniu z powodu złego stanu zdrowia. Na poprawę tego stanu zarówno skarżący, jak i jego matka wydają dużą część swoich łącznych dochodów, bo ok. 550 zł. Pozostałą część środków przeznaczają na wyżywienie czy opłaty związane z utrzymaniem domu. Ponadto, budżet domowy obciążają także raty kredytu zaciągniętego (co wynika z akt administracyjnych sprawy) na zakup podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego w postaci pralki i kuchenki. Skoro więc ani skarżący ani jego matka, która wchodzi do wspólnego z nim gospodarstwa domowego, nie mają dostatecznych dochodów, jak też zgromadzonych oszczędności czy wartościowego majątku ruchomego, jak też majątku nieruchomego, to trudno wymagać, by wnioskodawca był w stanie uiścić wpis od złożonej przez niego skargi czy pozostałe koszty sądowe w sprawie. W takiej zaś sytuacji niezbędnym stało się przyznanie wymienionemu prawa pomocy w żądanym zakresie tj. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.