II SA/Rz 1118/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów - skargę oddala -

Przedmiotem skargi B. K. (skarżąca) jest decyzja Rektora [....] (dalej w skrócie: "Rektor") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Zarządzania [....] (dalej w skrócie: "Dziekan Wydziału Zarządzania") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Dziekan Wydziału Zarządzania działając na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 – dalej w skrócie: p.s.w.n."), art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") i zgodnie z § 44 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów wyższych na [....] z dnia [...] kwietnia 2017 r. z późn. zm. (dalej w skrócie: "Regulamin studiów") - skreślił skarżącą z listy studentów studiów: niestacjonarne, pierwszego stopnia (licencjackie), na kierunku finanse i rachunkowość, Wydział Zarządzania. W uzasadnieniu decyzji Dziekan Wydziału Zarządzania wyjaśnił, że zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. w zw. z § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów - dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia w określonym terminie opłat związanych z odbywaniem studiów pomimo pisemnego wezwania do wniesienia opłaty w terminie określonym w wezwaniu. Stosownie natomiast do § 14 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów, student ma obowiązek terminowego wnoszenia na rzecz Uczelni obowiązkowych opłat określonych w przepisach. Dziekan Wydziału Zarządzania podał, że skreśla skarżącą z listy studentów kierunku finansów i rachunkowości (ZF-ZL) prowadzonego na Wydziale Zarządzania [...] z powodu niewniesienia w określonym terminie opłat związanych z odbywaniem studiów. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca przedstawiła swoją sytuację rodzinną i majątkową oraz wskazała, że zwracała się do Dziekana Wydziału Zarządzania z prośbą o zwolnienie w całości lub w części od obowiązku uiszczenia opłaty za semestr zimowy, z uwagi na trudną sytuację swojej rodziny. W dniu [...] maja 2019 r. Dziekan Wydziału Zarządzania wydał kolejną decyzję nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, Rektor decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi skarżącej, wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję Rektora oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Zarządzania z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że sprawa skreślenia skarżącej z listy studentów [....] została nieostatecznie rozstrzygnięta na mocy decyzji Dziekana Wydziału Zarządzania z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Decyzja ta zgodnie z wyrażonym w niej pouczeniem została zaskarżona przez skarżącą do Rektora. Odwołanie to nie zostało rozpatrzone. Sąd wyjaśnił, że organy Uczelni nie mogły kolejny raz dokonać skreślenia studentki z listy studentów. Organ administracji nie może bowiem ponownie rozstrzygać sprawy uprzednio już rozstrzygniętej, choćby w sposób nieostateczny. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji Dziekana Wydziału Zarządzania z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], Rektor decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 108 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 3 p.s.w.n., § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, w zw. z § 2 ust. 4 uchwały nr 52/2019 Senatu [....] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu studiów wyższych w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Rektor podał, że skarżąca w roku akademickim 2018/2019 rozpoczęła studia niestacjonarne, pierwszego stopnia na kierunku Finanse i rachunkowość prowadzonym na Wydziale Zarządzania [...]. Decyzją Dziekana Wydziału Zarządzania z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżąca została skreślona z listy studentów z powodu niewniesienia w określonym terminie opłat związanych z odbywaniem studiów, pomimo pisemnego wezwania do wniesienia opłaty w terminie określonym w wezwaniu. W pierwszej kolejności Rektor wskazał, że niniejsza sprawa winna zostać rozstrzygnięta w oparciu o przepisy Regulaminu studiów wyższych na [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Co prawda uchwałą nr [...] Senatu [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. przyjęto nowy regulamin studiów, jednakże zgodnie z § 2 ust. 4 tej uchwały, postępowania w sprawie skreślenia studenta z listy studentów wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego regulaminu prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Nowy regulamin wszedł w życie [...] października 2019 r. Sprawa w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów została wszczęta przed dniem [...] października 2019 r. i przed tą datą też nie została zakończona. Dalej Rektor wyjaśnił, że zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów, student ma obowiązek terminowego wnoszenia na rzecz Uczelni obowiązkowych opłat określonych w odrębnych przepisach. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie wysokości opłat za świadczone usługi edukacyjne na studiach wyższych oraz na studiach doktoranckich w roku akademickim 2018/2019 dla kierunku Finanse i rachunkowość na studiach I stopnia, opłata za studia należna od skarżącej wynosiła 1.800 zł za pierwszy semestr pierwszego roku i była płatna w terminie do [...] października 2018 r. Skarżąca nie wywiązała się z podstawowego obowiązku studenta jakim było terminowe wnoszenie na rzecz Uczelni obowiązkowych opłat. W ocenie Rektora, zaskarżona decyzja Dziekana Wydziału Zarządzania o skreśleniu z listy studentów została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami, tak wewnętrznymi, jak i powszechnie obowiązującymi. Rektor wskazał, że skarżąca w swoim odwołaniu nie kwestionuje, że nie dopełniła obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty, jednak uzasadnia to trudną sytuacją materialną i rodzinną. Ponadto skarżąca wskazała, że uiściła część należności, a pozostałą część należności uiści w późniejszym terminie do [...] stycznia 2019 r. Pomimo tych deklaracji skarżąca do chwili wydania decyzji nie uiściła żadnych wpłat poza w/w wymienioną. A zatem skarżąca nie uiściła nie tylko brakującej części opłaty za pierwszy semestr studiów I stopnia, ale także za drugi semestr. Rektor podkreślił, że skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. zgodnie z wymogami Regulaminu studiów została wezwana do uiszczenia brakującej opłaty i wyznaczono jej w tym celu dodatkowy termin. Wezwanie to pozostało jednak bezskuteczne. Wobec powyższego, w ocenie Rektora, Dziekan Wydziału Zarządzania był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów. Natomiast fakt uiszczenia części opłaty po wydaniu zaskarżonej decyzji nie może mieć wpływu na jej zasadność w dacie jej wydawania. W konsekwencji Rektor uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu na powyższą decyzję Rektora. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na wyrok tut. Sądu z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt [...] stwierdziła, że organy Uczelni uniemożliwiają jej dokończenie studiów. W odpowiedzi na skargę, Rektor podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana nią decyzja jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. student może zostać skreślony z listy studentów w razie niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej – art. 108 ust. 3 p.s.w.n. W sprawie nie ma sporu, że skarżąca w roku akademickim 2018/2019 rozpoczęła na [....] studia na kierunku Finanse i rachunkowość na studiach I stopnia. Rozpoczynając studia skarżąca zawarła umowę z dnia [...] września 2019 roku o warunkach pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów oraz opłat za świadczone usługi edukacyjne na wyższych studiach niestacjonarnych. Stosownie do § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a umowy skarżąca zobowiązała się do terminowego wnoszenia opłat związanych z kształceniem na wybranym kierunku studiów. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 6 umowy wysokość opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz opłat związanych z odbywaniem studiów określa Rektor Uczelni w drodze zarządzeń, których treść znajduje się na stronie internetowej uczelni: www.prz.edu.pl. Zasady pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów i warunki zwalniania z tych opłat reguluje uchwała Senatu, dostępna na tej samej stronie internetowej - § 3 ust. 2 pkt 6 umowy. Jak wynika z § 4 ust. 2 pkt 1 umowy skarżąca miała obowiązek zapoznania się z przywołanymi aktami uczelni. Zgodnie z § 4 ust. 1 i ust 2 oraz załącznikiem nr [...] do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie wysokości opłat za świadczone usługi edukacyjne na studiach wyższych oraz na studiach doktoranckich w roku akademickim 2018/2019 dla kierunku Finanse i rachunkowość na studiach I stopnia, opłata za studia należna od skarżącej wynosiła 1.800 zł za pierwszy semestr pierwszego roku i była płatna w terminie do 31 października 2018 r. Za drugi semestr opłata była analogiczna i płatna do dnia 31 marca 2019 roku. Spoczywający na skarżącej obowiązek wnoszenia opłat za studia był więc jej znany – wynikał z umowy, § 14 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów, pośrednio z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. oraz przede wszystkim z kierowanych do skarżącej wezwań o uregulowanie zaległości. Termin oraz wysokość opłaty wynikał z zarządzenia Rektora, z którym skarżąca miała obowiązek się zapoznać. Po myśli § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów wyższych na Politechnice Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia w określonym terminie opłat związanych z odbywaniem studiów pomimo pisemnego wezwania do wniesienia opłaty w terminie określonym w wezwaniu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wielokrotnie składała wnioski o umorzenie opłaty oraz o rozłożenie płatności na raty; wnioski z dnia [...] listopada 2018 r., z dnia [...] stycznia 2019 r., z dnia [...] lutego 2019 r., z dnia [...] marca 2019 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżąca mimo złożenia wniosków o rozłożenie opłat na raty nie dotrzymywała terminów zapłaty, a tym bardziej nie dokonała żadnej wpłaty. W dniu [...] grudnia 2018 r. skarżąca wniosła opłatę za pierwszy semestr w wysokości 900 zł i była to jedyna kwota, jaką wpłaciła. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w semestrze zimowym w roku akademickim 2018/2019 pobrała stypendium socjalne w łącznej wysokości 3200,00 zł, równocześnie na dwóch uczelniach wyższych. Realizując wymóg określony w § 44 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów wezwaniem [...] listopada 2019 roku skarżąca została wezwana do wniesienia opłaty w wysokości 1800 zł. za kształcenie na wybranym kierunku studiów w semestrze 1 w roku akademickim 2018/2019. Skarżącej zakreślono 7-dniowy termin oraz pouczono, iż w razie nieuiszczenia opłaty może zostać skreślona z listy studentów. Wobec nieuiszczenia opłaty organ decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku skreślił skarżącą z listy studentów. We wniesionym odwołaniu skarżąca zwróciła się do Dziekana z pismami o umorzenie lub odsunięcie terminu wpłaty należności za semestr zimowy z powodu bardzo ważnych sytuacji życiowych i rodzinnych; skarżąca uiściła kwotę 900 zł. i wniosła o odroczenie terminu spłaty pozostałej części do dnia [...] stycznia 2019 roku, na co Dziekan wyraził zgodę. Termin spłaty brakującej opłaty był przedłużany jeszcze dwukrotnie: do dnia [...] lutego 2019 roku i do dnia [...] marca 2019 roku. Wobec nieuregulowania przez skarżąca zaległości Dziekan w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2019 r., zobligował skarżącą do wniesienia opłaty w wysokości 2700 zł ustalonej za kształcenie na wybranym kierunku studiów niestacjonarnych w semestrze pierwszym i drugim w roku akademickim 2018/2019, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżąca opłat nie uiściła. W takim skonfigurowaniu faktycznym i prawnym wydano zaskarżoną decyzję. Całość naprowadzonych okoliczności faktycznych nie pozostawia wątpliwości, że doszło do aktywowania kompetencji organów uczelni do skreślenia skarżącej z listy studentów – art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w.n. Decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową, powinna więc uwzględniać zarówno słuszny interes skarżącej, jak i interes uczelni. Ustalony w oparciu o akta spraw sposób postępowania uczelni dowodzi, że wielokrotnie uruchamiano na korzyść skarżącej instrumenty pozwalające na dogodny i wnioskowany przez nią sposób i termin uiszczenia opłaty za studia. Skarżąca nie podejmowała aktywności celem wywiązania się z tego obowiązku. Uiściła jedynie kwotę 900 złotych. W takim stanie rzeczy skreślenie skarżącej z listy studentów było prawnie dopuszczalne i uzasadnione. Z tego względu Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.