II SA/Rz 1115/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr I-III.7721.8.4.2025 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddala skargę -

Przedmiotem skargi K.K. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 1 sierpnia 2025 r. nr I-III.7721.8.4.2025 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z 27 czerwca 2025 r. nr AB-AAB.6740.224.2025 Starosta [...] - po rozpatrzeniu wniosku K.K. z 16 maja 2025 r. - odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch dwulokalowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości W., obr. [...] , gm. [.....]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że 5 czerwca 2025 r. do Starostwa wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) informujące o toczącym się postępowaniu w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości W. (decyzja o nakazie rozbiórki z 22 sierpnia 2024 r. nr PINB.5140.7.2024). Stosownie do art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418, dalej: u.P.b.), organ administracji architektoniczno -budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. W odwołaniu od decyzji Starosty K.K. wskazał m.in., że budynek gospodarczy jest w trakcie budowy, której nie może ukończyć, został bowiem zobowiązany do jego rozbiórki. Budynek został usytuowany z zachowaniem wymaganych przepisami u.P.b. odległości – 3 m od ogrodzenia oraz nie przekracza nawet 20 m powierzchni zagospodarowania. Zgłoszenie budowy budynku gospodarczego zostało skutecznie dokonane 28 lipca 2022 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Podkarpacki wskazaną na wstępie decyzją z 1 sierpnia 2025 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję rganu I instancji Wyjaśnił, że tożsama sprawa stanowiła już przedmiot rozpoznania Wojewody, który decyzją z 20 marca 2025 r. nr I-III.7721.8.2.2025 utrzymał w mocy decyzję Starosty z 14 stycznia 2025 r. nr AB-AAB.6740.663.2024 odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch dwulokalowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości P., obr. [...], gm. [...]. Z akt sprawy wynika, że Starosta pismem z 23 maja 2025 r. zwrócił się do PINB o udzielenie informacji, czy przed organem nadzoru budowlanego "toczy się postępowanie w sprawie w/w działki o numerze ewidencji gruntów [...], a jeśli takie postępowanie się toczy, na jakim jest ono etapie". W odpowiedzi PINB pismem z 5 czerwca 2025 r. wskazał, że ostateczną decyzją z 22 sierpnia 2024 r. nakazano K.K. rozbiórkę posadowionego na działce nr [...] budynku gospodarczego o wym. (w obrysie fundamentów) 5,85 x 6,85 m, która nie została wykonana. Ponadto w powyższym piśmie organ nadzoru budowlanego poinformował, że "dokonał w ubiegłym 2024 r. dwukrotnej kontroli rozbiórki i pomimo każdorazowego pouczenia inwestora o grożącym mu postępowaniu egzekucyjnym do tej pory nie wykonał obowiązku. W dniu 5 czerwca 2025 r. dokonano kolejnego sprawdzenia wykonania obowiązku rozbiórki i stwierdzono, że inwestor przesunął ścianę od strony granicy z działką sąsiednią na odległość 3 m, ale nadal nie dokonał rozbiórki budynku gospodarczego, w związku z czym postępowanie ww. sprawie nie zostało ostatecznie zakończone ". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2023 r. II OSK 479/20 wskazał, że wystarczającą przesłanką wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowy jest istnienie na działce na której ma być posadowiona projektowana inwestycja obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki. Zatem zaistnienie tylko tej przesłanki wystarczy do wydania decyzji odmownej. Istotą regulacji zawartej w art. 35 ust. 5 u.P.b. jest doprowadzenie do uprzedniego usunięcia skutków wszelkiej samowoli budowlanej na terenie, którego dotyczyć miałaby nowa decyzja o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca nie pozostawił organowi luzu decyzyjnego, lecz zobowiązał do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli tylko na przedmiotowym terenie znajduje się obiekt budowlany podlegający rozbiórce (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 października 2018 r. II SA/Łd 474/18). Jak wykazano powyżej, na działce nr [...] położonej w W. na której planowana jest przez K.K. budowa dwóch dwulokalowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego PINB ostateczną decyzją orzekł o nakazie rozbiórki. Tym samym w sprawie zastosowanie znajdzie art. 35 ust. 5 pkt 3 u.P.b. Zobowiązany w dalszym ciągu nie wywiązał się z nałożonego na niego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, bowiem przesunięcie ściany budynku od granicy z działką sąsiednią nie stanowi o wykonaniu obowiązku rozbiórki budynku. Obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki musi zostać rozebrany w całości, a teren na którym się znajduje przywrócony do stanu pierwotnego. Powyższe musi zostać potwierdzone przez organ nadzoru budowlanego stosownym protokołem. Dopiero wówczas, po uzyskaniu stosownych zgód administracyjnych, możliwa będzie realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 1 sierpnia 2025 r. K.K. wskazał, że posiada działkę budowlaną o szerokości 13 do 14 m . Budynki na działce nieprzekraczającej 16 m mogą być zbliżone do sąsiedniej działki tylko o 1,5 m. Nie może wybudować nowozaprojektownych budynków z uwagi na zbyt bliskie usytuowanie budynku gospodarczego, który nakazano mu rozebrać. Skarżący nie rozebrał tego budynku, jednak przebudował jedną ścianę, przy czym 3 ściany są wybudowane zgodnie z przepisami. Budynek gospodarczy jest posadowiony w odległości 3 m od ogrodzenia i sąsiedniej działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 1 sierpnia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 27 czerwca 2025 r. o odmowie zatwierdzenia dla skarżącego projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch dwulokalowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na położonej w miejscowości W. gm. [....] działce nr [...]. Jako przyczynę odmowy wyżej oznaczone organy administracji wskazały niewykonanie przez skarżącego nakazu rozbiórki zlokalizowanego na w/w działce budynku gospodarczego realizowanego przez skarżącego bez wymaganego zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę, który to nakaz wynika z ostatecznej decyzji PINB w [....] z 22 sierpnia 2024 r. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 35 ust. 1 u.P.b. określa wymagania, jakie musza zostać spełnione, aby możliwe było udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego, organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia o którym mowa w art. 12 ust. 7 dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, 3a) dołączenie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz oświadczeń o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10, 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych, 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego. Stosownie zaś do art. 35 ust. 3 u.P.b., w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno - budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Decyzja wydawana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, a razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 u.P.b.); jak wynika z akt administracyjnych sprawy, inwestor /skarżący dysponuje ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z 24 sierpnia 2023 r. nr IP.6730.39.2023 o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzonej inwestycji, a w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę dokonał na wezwanie organu I instancji uzupełnień w wymaganej dokumentacji. O ile w związku z tym spełnione zostały powyższe wymagania, to na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku skarżącego i udzielenia pozwolenia na budowę stanęła regulacja zawarta w art. 35 ust. 5 pkt 3 u.P.b. Zgodnie z tym przepisem – stanowiącym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, organ administracji architektoniczno - budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Jak już wskazano wyżej – co bezsprzecznie ustaliły orzekające w sprawie organy i co nie jest kwestionowane przez skarżącego, na działce względem której ubiega się on o pozwolenie na budowę, istnieje budynek gospodarczy objęty nakazem rozbiórki, która to rozbiórka do czasu rozpatrzenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie została wykonana. W tych okolicznościach prawidłowo wydanymi w sprawie decyzjami organy administracji architektoniczono – budowlanej stwierdziły, że stanowi to obiektywną przeszkodę do uwzględnienia wniosku skarżącego do zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia mu pozwolenia na budowę na tej działce budynków mieszkalnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 listopada 2024 r. II OSK 218/22 - LEX nr 3781625, "art. 35 ust. 5 pkt 3 p.b. ma zastosowanie, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki w części". Skoro na przeszkodzie do udzielenia pozwolenia na budowę jest nakaz rozbiórki chociażby części obiektu istniejącego na danej działce, tym bardziej pozwolenie na budowę nie może zostać wydane w sytuacji, gdy nakaz rozbiórki – tak jak w niniejszej sprawie – odnosi się do całości obiektu budowlanego (budynku gospodarczego). Oceny sytuacji w kontekście zastosowania art. 35 ust. 5 pkt 3 u.P.b. nie zmienia więc rozebranie (przesunięcie) przez skarżącego na stosowną odległość od granicy działki jednej ze ścian budynku gospodarczego, nawet jeżeli w takiej lokalizacji budynek ten potencjalnie mógłby zostać legalnie posadowiony. Nie stanowi to wykonania obowiązku jego rozbiórki wynikającego z decyzji PINB z 22 sierpnia 2024 r., która to decyzja też nie została w żaden sposób wyeliminowana z obrotu prawnego, a budynek gospodarczy zalegalizowany. Reasumując, orzekające w sprawie organy I i II instancji w pełni prawidłowo przeprowadziły postępowanie i nie uchybiając przy wydawaniu decyzji przepisom prawa procesowego i materialnego, zasadnie odmówiły skarżącemu udzielenia pozwolenia na budowę. Z podanych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.