II SA/Rz 1091/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do schroniska dla bezdomnych i ustalenia opłaty za pobyt w tej placówce - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

J. P. w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania do schroniska dla bezdomnych i ustalenia wysokości opłaty za pobyt w tej placówce wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jest osobą bezdomną. Jego emerytura wynosi 850 zł, jednak obciążona jest zajęciem komorniczym. Ponadto, zobowiązany jest do spłaty kredytu bankowego, jak też długu wobec siostry, wynoszącego 50 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Decyzja, którą strona zaskarżyła do tut. Sądu dotyczy skierowania do schroniska dla bezdomnych i ustalenia wysokości opłaty za pobyt w tej placówce, wydana w oparciu o regulacje ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.). Oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych, a to z mocy brzmienia art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten zwalnia bowiem od kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowanie w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Dlatego też postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. z uwagi na zbędność merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Tym samym, do rozpoznania pozostaje żądanie J. P. o ustanowienie adwokata, które mieści się w częściowym prawie pomocy, a to w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. Przesłanką jego przyznania jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten nakłada jednocześnie na wnoszącego o takie wsparcie obowiązek wykazania, że jest ono w jego wypadku zasadne. Jak wynika z wniosku i akt sprawy, skarżący pobiera emeryturę w wysokości 854 zł, z której to kwoty potrącana jest kwota 250 zł. Ponadto, wymieniony spłaca ratę kredytu wynoszącą 150 zł miesięcznie. Jest też zadłużony wobec siostry na kwotę 50 000 zł. Pomimo jednak trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy uznano, że nie ma podstaw do uwzględnienia jego żądania w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Należy bowiem zauważyć, że z mocy wskazanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., skarżący nie jest zobligowany do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oznacza to, że ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw przed sądem, bez konieczności przeznaczania własnych środków na ten cel. Ponadto, przebywając w schronisku dla bezdomnych zapewnione ma podstawowe potrzeby bytowe, co również ma istotne znaczenie dla sposobu rozpoznania jego żądania. Poza tym, prywatnym zobowiązaniom strony (kredyt bankowy i dług u siostry) nie można przyznawać pierwszeństwa w spłacie przed obowiązkiem uiszczenia kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Należy jeszcze podkreślić, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ustanawia wymogu, by w postępowaniu w pierwszej instancji skarżący musiał działać za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Udział tego ostatniego konieczny jest tylko w wypadku potrzeby sporządzenia określonych środków zaskarżenia. Ponadto, sąd administracyjny, z mocy art. 6 P.p.s.a., w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Nadto, z uwagi na treść art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc powyższe pod uwagę, za zasadne uznano, by nie ustanawiać dla skarżącego adwokata, co jednak – jak już wyżej podniesiono – nie stanowi przeszkody do tego, by jego sprawa podlegała merytorycznemu, rzetelnemu rozpoznaniu przez Sąd. Podstawę pkt I orzeczenia stanowiły art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a, natomiast pkt II oparto o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.