II SA/Rz 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

W skardze na opisaną w sentencji postanowienia decyzję strona skrząca złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie decyzji o rozbiórce budynku rekreacyjnego spowoduje znaczną szkodę i nieodwracalne skutki. Po dokonaniu rozbiórki nie będzie możliwa ponowna zabudowa tego terenu z uwagi na warunki określone w planie zagospodarowania przestrzennego. Sama rozbiórka wiązać się będzie z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze. zm. – dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. – po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu co do zasady spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 495/04, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak trzeba mieć na względzie, że rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 – dostępne jw.). Zrazem postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nadal jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. W konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie na wniosek, mając jednak przy tym na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. W sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że nakazany obowiązek obejmuje konieczność wykonania robót rozbiórkowych. Rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed wydaniem przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub przed uprawomocnieniem się orzeczenia oddalającego skargę z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed wydaniem przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnieniem się orzeczenia oddalającego skargę może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, bądź skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sad orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 §3 i 5 P.p.s.a.