II SA/Rz 1049/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] - postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Sygn. II SA/Rz 1049/17 U Z A S A D N I E N I E M.W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, oboje stale leczą się i rehabilitują, zażywają konieczne lekarstwa. Pobierane świadczenia (1455 zł i 1664 zł) ledwo wystarczają na pokrycie kosztów wyżywienia, utrzymania domu, kosztów leczenia. Zobowiązania i stałe wydatki w styczniu 2018 r. to prąd 138,47 zł, gaz 389 zł, woda 117 zł, telefon 35 zł, koszty wykupu leków 1.122 zł, koszty dojazdów 436 zł, koszty wyżywienia 870 zł. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 64 m² na działce siedliskowej o pow. 0,21 ha. Oświadczyła także, że oboje małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych, oszczędności, papierów wartościowych ani wartościowych przedmiotów. Skarżąca oświadczyła, że posiada zobowiązanie wobec dostawcy gazu na kwotę 4170 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym (pkt 2), jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że wpis od skargi został w niniejszej sprawie uiszczony. Z uwagi na wydatki związane ze zdrowiem, w tym zakupem koniecznych leków, zwolniono Skarżącą od uiszczenia ewentualnych dalszych kosztów w tej sprawie. Wydatki te zostały udokumentowane w związku z wezwaniem o wyjaśnienie swojej sytuacji materialnej w innej sprawie, w której Skarżąca wniosła do WSA skargę (sygn. II SA/Rz 595/17). Wnioskodawczyni zawnioskowała również o ustanowienie pełnomocnika –adwokata. Jednak ocena kompleksowa możliwości finansowych nie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na niewydolność ekonomiczną rodziny wnioskodawczyni w stopniu kwalifikującym również do ustanowienia pełnomocnika, czyli że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca i jej mąż pobierają regularnie stałe świadczenia w kwotach wyższych od najniższych (1455 zł i 1664 zł). Uzasadniając wniosek Skarżąca bardziej niż trudną sytuację ekonomiczną eksponuje tło sporu w niniejszej sprawie, które w kwestii prawa pomocy nie jest istotne. W wielu sprawach, które zostały zainicjowane przez Skarżącą była ona w stanie uiszczać opłaty sądowe w identycznej sytuacji życiowej. Zatem poza zobowiązaniami stanowiącymi opłaty związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego i pomimo znacznych wydatków związanych ze zdrowiem, Skarżąca jest w stanie wygospodarować środki pieniężne z przeznaczeniem na inne wydatki, także związane ze sprawą. W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny na etapie rozpoznawania skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Skarżąca może w razie zmiany sytuacji materialnej ponownie wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy, a wówczas w razie stwierdzenia, że ta uległa pogorszeniu, żądanie ustanowienie pełnomocnika będzie mogło zostać uwzględnione. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.