II SA/Rz 1040/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.C. na czynność Burmistrza [....] z dnia 3 sierpnia 2006 r. w przedmiocie włączenia do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej budynku - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu P.C. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).

II SA/Rz 1040/25 U z a s a d n i e n i e W dniu 4 sierpnia 2025 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęła skarga P.C. na czynność Burmistrza [....] z 3 sierpnia 2006 r. polegającą na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków (dalej GEZ) karty adresowej budynku (karta nr [...]) posadowionego na nieruchomości nr [...] zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazał na brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wykreślenie przedmiotowej nieruchomości z GEZ. Na podstawie akt administracyjnych sprawy nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę Sąd ustalił, że; - pismem z 12 listopada 2024 r. P.C. zwrócił się do Burmistrza o skreślenie obiektu nieruchomego - domu jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] z GEZ w związku ze złym stanem technicznym budynku, - pismem z 27 listopada 2024 r. Burmistrz poinformował [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków z/s w [...] Delegatura w [...], że w związku z pismem wnioskodawcy wszczyna procedurę wykreślenia z GEZ (pismo przesłano do wiadomości wnioskodawcy), - pismem z 27 listopada 2024 r. Burmistrz poinformował [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków z/s w [....] Delegatura w [...] o zamiarze wyłączenia z GEZ budynku mieszkalnego posadowionego na nieruchomości nr [...] zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (pismo również przesłano do wiadomości wnioskodawcy), - pismem z 18 grudnia 2024 r. Burmistrz poinformował wnioskodawcę o odmowie wyrażenia zgody na wyłączenie spornej nieruchomości z GEZ Gminy Miejskiej [...] w związku z negatywną opinią [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, - pismem z 21 stycznia 2025 r. wnioskodawca zwrócił się do Burmistrza o udzielenie informacji poprzez podanie szczegółowej daty dokonania wpisu nieruchomości do GEZ, wskazania procedury która została przeprowadzona w celu wpisania nieruchomości do GEZ oraz wskazania podstawy prawnej tego wpisu, - w odpowiedzi na wniosek Burmistrz pismem z 17 lutego 2025 r. - doręczonym wnioskodawcy 19 lutego 2025 r. - poinformował, że budynek mieszkalny zlokalizowany przy ul. [...] w [...] na działce nr [...] z uwagi na to, że uprzednio figurował w wojewódzkiej ewidencji zabytków, został uwzględniony w GEZ na karcie nr [...] w dniu 3 sierpnia 2006 r., - pismem z 19 maja 2025 r. wnioskodawca wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa w związku z ograniczeniem prawa własności przedmiotowej nieruchomości poprzez założenie karty ewidencyjnej i ujęcie jej w GEZ, - w odpowiedzi na pismo z 19 maja 2025 r. Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko z wyrażone w piśmie z 18 grudnia 2024 r. o odmowie wyrażenia zgody na wykreślenie spornego budynku z GEZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona czynność materialnotechniczna z 3 sierpnia 2006 r. polegająca na włączeniu karty adresowej budynku do gminnej ewidencji zabytków - na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 846, dalej: P.p.s.a.) - podlega kognicji sądu administracyjnego. Wobec faktu, że kwestionowana czynność dokonana została przed 1 czerwca 2017 r., jej zaskarżenie powinno odbyć się na zasadach wynikających z przepisów art. 52 i art. 53 P.p.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Z przepisu przejściowego (art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej) wynika, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, czyli sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie, w następstwie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Burmistrz w piśmie z 17 lutego 2025 r. (doręczonym skarżącemu 19 lutego 2025 r.) wyjaśnił, że włączenie karty adresowej spornej nieruchomości o nr [...] do GEZ nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2006 r. Od daty doręczenia ww. pisma rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Termin powyższy upływał z dniem 5 marca 2025 r. Wezwanie złożone do organu 20 maja 2025 r. zostało zatem wystosowane do Burmistrza z uchybieniem terminu przewidzianego w powołanym wyżej przepisie. W skardze, jak również w aktach administracyjnych, brak jest jakichkolwiek okoliczności wskazujących, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Z uwagi na fakt, że skarga została sporządzona w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), Sąd nie miał obowiązku poszukiwania okoliczności świadczących o braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, do ewentualnego wskazania których zobowiązany był pełnomocnik w skardze. Na marginesie Sąd wskazuje, że przyjął najbardziej korzystny dla skarżącego termin o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. "w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności", mając na uwadze, że dowiedział się o dacie jej podjęcia 19 lutego 2025 r. (o samym wpisie nieruchomości do GEZ skarżący wiedział najpóźniej 12 listopada 2024 r., tj. w dacie kiedy zwrócił się do Burmistrza o skreślenie obiektu z GEZ). Uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa - wobec braku okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w tym uchybieniu - jest równoznaczne z niewyczerpaniem wymaganego przepisami trybu poprzedzającego złożenie skargi, co doprowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Stosownie do tego przepisu - wobec odrzucenia skargi - należało zwrócić skarżącemu uiszczony wpis (200 zł), o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.