II SA/Rz 1026/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.K. i K.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 1026/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie K.K. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych, podając w uzasadnieniu, że jest osoba bezrobotną, na utrzymaniu męża, nie ma żadnych dochodów, w związku z tym nie jest w stanie ponieść wydatków na to postepowanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dorosłą córką. Jako majątek oświadczyła dom (współwłasność)o szacunkowej wartości 550.000 zł, nieruchomość rolną o pow. 8,85 ha. Jako przedmioty wartościowe podała samochód marki Toyota (2002). Wskazała, że córka pracuje na niepełnym etacie, nie precyzując wysokości osiąganego wynagrodzenia, a mąż uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1600 Euro. Jako stałe zobowiązania wyszczególniła: 700 zł opłaty stałe (woda, prąd, telefon, Internet), 1800 zł wyżywienie, 1500 zł odzież, 250 zł środki czystości, 700 zł rocznie podatek rolny, 300 zł opieka lekarska i leki, opłaty w KRUS 400 zł kwartalnie. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w powołanej powyżej ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.). obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. radcy prawnego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie częściowym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie chociaż w części kosztów sądowych, zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Sytuacja Skarżącej w żadnym wypadku w kontekście prawa pomocy nie różni się od sytuacji jej męża. Nawet w sytuacji zniesienia wspólności ustawowej między małżonkami czy też posiadaniu majątków osobistych i różnic w wielkości tego majątku, przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie ani w rozdzielności majątkowej ani fakt posiadania poza majątkiem wspólnym majątku osobistego przez drugiego małżonka. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącej, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że jest ona w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania; dochody gospodarstwa domowego małżonków przewyższają znacznie przeciętne wynagrodzenie w gospodarce, majątek nieruchomy i ruchomy wskazuje, że w realiach ekonomicznych kraju Skarżąca nie jest uboga. Instytucja prawa pomocy z założenia skierowana jest do osób w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej, życiowej. Na takie okoliczności Skarżąca nie wskazuje. Stan posiadania sprawia, że w całości jest w stanie pokryć koszty wpisu od skargi i ewentualnej skargi kasacyjnej czy też opłaty kancelaryjnej bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z pewnością znane są Skarżącej orientacyjne koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, ponieważ w sprawie działa profesjonalny pełnomocnik z wyboru – adwokat. Zwrócić należy także uwagę na okoliczność, że istnieje duża rozbieżność pomiędzy zadeklarowanymi dochodami skarżących małżonków a podanymi we wniosku zobowiązaniami i stałymi wydatkami; wydatki znacznie przewyższają dochody, zaś we wniosku Skarżącej wydatki w konfrontacji z dochodami wspólnego gospodarstwa domowego pozwalają bez problemu na pokrycie koniecznych w sprawie kosztów sądowych. W takiej sytuacji wniosek Skarżącej w kontekście sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny, nie spełniający przesłanek do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.