II SA/Rz 1014/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu WS od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1014/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi WS na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r. II SA/Rz 1014/16, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy w pkt I - przyznał skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, w pkt II – odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r. II SA/Rz 1014/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę WS na opisaną w sentencji postanowienia decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]. W złożonym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący zwrócił się o zwolnienie go z opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że tworzy gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Rodzina zamieszkuje w budynku mieszkalnym, dysponuje nieruchomościami rolnymi o powierzchni 0,5234 ha i 0,2705 ha, a źródłem dochodów jest emerytura skarżącego i jego żony w wysokości odpowiednio 1 880 zł i 1 014 zł. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1014/16 referendarz sądowy odmówił zmiany pkt II postanowienia z dnia 19 sierpnia 2016 r. w części dotyczącej kosztów sądowych. Referendarz sądowy podał, że skarżący obecnie domaga się przyznania prawa pomocy w częściowo tożsamym zakresie tj. dotyczącym części kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem), to za zasadne uznano wykorzystanie w niniejszej sprawie instytucji zawartej w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z mocy art. 167a § 1 Ppsa, wskazane unormowanie może być także stosowane przez referendarza sądowego w odniesieniu do własnych postanowień. Zdaniem referendarza sądowego analiza danych przedstawionych przez skarżącego, zarówno tych przedstawionych na potrzeby pierwszego z wniosków, jak i obecnie prowadzi do wniosku, że w istocie tak wysokość dochodów, jak i łącznych wydatków strony nie zmieniła się. Nadal więc oscylują one wokół kwoty około 3 000 zł. Należy jednak mieć na względzie, że rodzina skarżącego liczy obecnie mniej osób, bowiem do wspólnego gospodarstwa domowego nie wchodzi już bezrobotny dawniej syn strony. W ocenie referendarza sądowego powyższe musi mieć oczywiście pozytywne "przełożenie" na sytuację finansową tej rodziny, bowiem "odpadają" wydatki na jednego z jej dotychczasowych członków. Ponadto, należy także zwrócić uwagę na znaczne zmniejszenie się wydatków na leczenie tj. z kwoty 400 do 265 zł oraz na opał z kwoty 417 zł do 295 zł. Zdaniem referendarza podkreślenia wymaga także, iż opłata, od której zwolnienia domaga się skarżący wynosi 100 zł i jest w istocie najniższą z opłat sądowych związanych z postępowaniem sądowym. Podana wyżej sytuacja strony nie uzasadnia przyjęcia, że uiszczenie tej opłaty znajduje się poza jej możliwościami finansowymi zwłaszcza w kontekście wydatku na telefon i internet, który w przypadku rodziny wynosi 91 zł. Należy uwzględnić także, że syn skarżącego uprawia nieruchomość rolną na potrzeby rodziny, co z pewnością zmniejsza wydatki na wyżywienie. Referendarz podniósł, że w tym kontekście oraz odejścia ze wspólnego gospodarstwa domowego jednego z synów wnioskodawcy niejasne jest znaczne zwiększenie tych ostatnich. W pierwszym bowiem wniosku strona wskazała, że z tytułu wyżywienia wydaje miesięcznie około 1 250 zł, natomiast obecnie wskazała, że jest to kwota 1 580 zł. We wniesionym sprzeciwie WS podał, że wbrew twierdzeniu referendarza sądowego, jego sytuacja majątkowo – bytowa ulęgła pogorszeniu. Zdaniem wnioskodawcy świadczy o tym inflacja oraz fakt, że starzeje się, a zatem koszty jego utrzymania rosną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2016 r. II SA/Rz 1014/16. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Skarżący ubiega się o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił przyznania jej wnioskowanego wsparcia. Zdaniem Sądu, na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń o wysokości osiąganych przez rodzinę dochodów oraz wysokości comiesięcznych wydatków, słusznie referendarz sądowy wskazał, że sytuacja majątkowa skarżącego, wobec pomniejszenia kręgu osób tworzących gospodarstwo domowe o bezrobotnego wcześniej syna wnioskodawcy, uległa obiektywnemu polepszeniu. Skoro rodzina wnioskodawcy dysponuje comiesięcznym dochodem w wysokości niespełna 3 000 zł i ponosi normalne opłaty związane z zapewnieniem utrzymania, to skarżący jest w stanie uiścić opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym bardziej, że w toku postępowania sądowego skarżący nabył wiedzę, że postępowanie to, co do zasady, wiąże się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 Ppsa). Skarżący mógł zatem w toku trwającego dziesięć miesięcy postępowania poczynić nawet drobne oszczędności, które z pewnością umożliwiłyby uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.