II SA/Rz 1006/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.67.2025 w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i dwa postanowienia Starosty [...] z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr GKN-GK.6620.1.206.2022; II. uchyla postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.134.2023 i postanowienie Starosty [...] z dnia 9 maja 2023 r. nr GKN-GK.6620.1.206.2022.MG; III. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącej Z. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II SA/Rz 1006/25 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Z.K. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z 5 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.67.2025 dotyczące odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w latach 2020-2022 Starosta [...] prowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gm. [...] Informacja o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego m.in. tego obrębu ewidencyjnego stał się 26 lutego 2022 r. operatem ewidencji gruntów i budynków, została zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [....] 2022 r. pod poz. [...]. 28 marca 2022 r. Z.K. wniosła zarzuty odnośnie danych ujawnionych w powyższym operacie dotyczące m.in. granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi (w tym z działką nr [...]). W trakcie wszczętego 21 kwietnia 2022 r. przez Starostę postępowania administracyjnego dotyczącego wniesionych przez skarżącą zarzutów okazało się, że jeszcze przed wszczęciem postępowania zmarł władający działką nr [...] J.B. Postanowieniem z 9 maja 2023 r. GKN-GK.6620.1.206.2022.MG Starosta z urzędu zawiesił postępowania w zakresie granic działki nr [...] z działkami nr [...] z uwagi na nieustalenie spadkobierców po H.D., K.B. i A.S. Po rozpatrzeniu zażalenia Z.K. PWINGiK postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.134.2023 utrzymał w mocy postanowienie Starosty, wskazując, że dokonywane w procedurze sądowej ustalenie spadkobierców stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Ponadto organ odwoławczy wskazał na konieczność zastosowania art. 100 § 1 k.p.a. Odrębnymi postanowieniami z 28 kwietnia 2025 r. nr GKN-GK.6620.1.206.2022 Starosta: 1) wezwał skarżącą do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenie następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach działki nr [...], tj. K.B., H.D. oraz A.S. - w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia postępowania, 2) odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zarzutu zgłoszonego do danych ewidencyjnych obr. [...], gm. [...] w zakresie granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...], [...], powołując się na przepisy art. 101 § 3 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyjaśnił, że w dalszym ciągu nie są znani spadkobiercy którzy mogliby w miejsce dotychczasowych stron wstąpić jako następcy prawni, co przekłada się na stwierdzenie, że nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania i brak jest podstaw do jego podjęcia). W zażaleniu na postanowienie Starosty wydane w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania Z.K. zarzuciła organowi I instancji niewystąpienie do sądu o ustalenie kuratora spadku na podstawie art. 30 § 5 k.p.a. lub kuratora nieruchomości po zmarłej w trakcie postępowania (4 stycznia 2023 r.) A.S. będącej jego stroną. PWINGiK opisanym na wstępie postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm., dalej: u.P.g.k) - utrzymał w mocy postanowienie Starosty z 28 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawach dotyczących granic, stronami są właściciele sąsiadujących nieruchomości. Zarzuty dotyczyły m.in. granic działki nr [...] w M., zatem dotyczyły także przebiegu granicy tej działki z sąsiadującą z nią od strony wschodniej działką nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wg stanu na dzień 12 maja 2025 r. wynika, że działka nr [...] wykazana jest w jednostce rejestrowej nr [....] jako współwłasność spadkobierców po J.B.. Z kolei w księdze wieczystej nr [....] jako właściciel działki nr [...] na podstawie rejestru po scaleniu wsi [...] wykazany jest wciąż J.B. Kwestie związane z zawieszeniem postępowania administracyjnego uregulowane są przepisami art. 97 - 103 k.p.a. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie zaś do art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Art. 100 § 1 k.p.a. przewiduje, że organ administracji publicznej który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Ponadto zgodnie z § 2 tego artykułu, jeżeli zawieszenie postępowania administracyjnego mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ załatwia sprawę rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Dotyczy to również sytuacji z art. 100 § 3 k.p.a., gdy strona mimo wezwania nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo gdy zawieszenie mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W związku z tym, że ustalanie kręgu spadkobierców po zmarłych współwłaścicielach działki nr [...] nie należy do właściwości organów administracji publicznej, w sprawie konieczne było uprzednie rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Legitymację do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku mają osoby zainteresowane wywołaniem skutków prawnych związanych z prawomocnym stwierdzeniem nabycia spadku, a zatem w pierwszej kolejności sama wnioskodawczyni prowadzonego postępowania, czyli Z.K.. Z tych też powodów Starosta, powołując się na art. 100 § 1 k.p.a., postanowieniem z 28 kwietnia 2025 r. wezwał ją do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenie następców prawnych po K.B., H.D. i A.S. w terminie 6 miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Starosta podjął tym samym działania mające na celu realizację obowiązku nałożonego w art. 100 § 1 k.p.a., wyznaczając termin który jeszcze nie upłynął. Skoro zatem organ I instancji na dzień wydania przedmiotowego postanowienia nie dysponował dowodem w postaci orzeczenia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku czy też sporządzonym przez notariusza aktem poświadczenia dziedziczenia co do następców prawnych po zmarłych stronach postępowania, to nie mógł ustalić bezspornie kręgu osób które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Pominięcie stron postępowania stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartej w art. 10 k.p.a. Dlatego też PWINGiK uznał, iż Starosta prawidłowo odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w zakresie granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Niezasadność zarzutu braku zastosowania przez organ I instancji art. 30 § 5 k.p.a. została wykazana w uzasadnieniu postanowienia PWINGiK z 21 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.134.2023. Jeżeli natomiast pojawią się nowe okoliczności związane z koniecznością zastosowania przez organ I instancji art. 30 § 5 k.p.a. (dotyczące spadku po A.S.), to Starosta rozważy je oraz ewentualnie podejmie stosowne czynności po podjęciu przedmiotowego postępowania. Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą Z.K. zaskarżyła postanowienie PWINGiK z 5 czerwca 2025 r., zarzucając naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy powinien być zastosowany art. 138 § 2 k.p.a.; - art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i dogłębnego zbadania stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, pominięcie części materiału dowodowego oraz jego niewłaściwą ocenę; - art. 30 § 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu przez organ I instancji i nieuwzględnienie przez organ II instancji; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, z pominięciem art 30 § 5, a contrario do art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.; - art 34 k.p.a. poprzez nieustanowienia kuratora dla strony nieobecnej i bez przedstawiciela; - art. 6 (zasada praworządności), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej), art 100 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących śmierci strony w toku postępowania; - art 9 k.p.a. w zakresie udzielania stronom wyczerpujących informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych, które miały istotny wpływ na przebieg i wydawane postanowienia w trakcie postępowania. Z uwagi na sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organy obu instancji nie uwzględniły szeregu dokumentów mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym zarzutu do modernizacji z 28 marca 2022 r., zaświadczenia Starosty z 21 kwietnia 2022 r., pism Wójta z 2 i 6 czerwca 2022 r. dotyczących podatników działki nr [...], korespondencji skarżącej ze Starostą z 2024 r., operatu technicznego dla działki nr [...] oraz zawiadomienia stron - współwłaścicieli działki ustalonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...], które powinny znajdować się w aktach sprawy, na podstawie których 6 lutego 2023 r. wprowadzono z urzędu zmiany podmiotów w rejestrach gruntowych – [...], danych z ewidencji ludności miasta [....] pozwalających ustalić dokładne adresy właścicieli działki [...]. Organy pominęły fakt, że spadek ma status nieobjętego. W 1972 r. ówczesny właściciel hipoteczny J.B., syn I., nie był w posiadaniu działki nr [...]. W szkicach z okresu scalenia figuruje jego siostra K.B., córka I. W latach 80 objął w posiadanie tą działkę jej syn, nieżyjący już J.B., mimo że nie należał do kręgu ustawowych spadkobierców J.B., syna I. Obecnie działkę od kilku lat użytkuje rolnik płacący podatek gruntowy. Z materiału dowodowego wynika, że organy administracji nie zawiadomiły znanych właścicieli działki nr [...] o toczącym się od trzech lat postępowaniu, naruszając tym samym art. 103 § 1 k.p.a. Ponadto z uwagi na fakt, że żaden ze spadkobierców nie objął nieruchomości w posiadanie, a jedna ze stron postępowania – A.S. - zmarła w jego toku organ, stosownie do art. 30 § 5 k.p.a., powinien był zwrócić się do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku lub wystąpić o ustalenie następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach działki. Zaniechanie tych czynności doprowadziło do nieuzasadnionego zawieszenia postępowania i bezpodstawnego obciążenia skarżącej obowiązkiem wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku, mimo że w świetle obowiązujących przepisów to na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia, czy zachodzą przesłanki do uznania spadku za nieobjęty. Organy nie wykazały, aby podjęto jakiekolwiek działania zmierzające do ustalenia spadkobierców bądź zarządcy masy spadkowej, ograniczając się jedynie do konstatacji o objęciu spadku, niepopartej dowodami. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z art. 30 § 5 k.p.a. oraz utrwalonym orzecznictwem, zgodnie z którym zawieszenie postępowania z powodu śmierci strony ma charakter względny i może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu niezbędnych ustaleń faktycznych dotyczących statusu spadku i możliwości jego reprezentacji. W niniejszej sprawie organy nie ustaliły dat zgonów współwłaścicieli, nie zwróciły się do właściwego sądu spadku o informacje w zakresie nabycia spadku, ani nie podjęły czynności w kierunku ustanowienia kuratora. Ustalenia co do śmierci stron oparto jedynie na zwróconych przesyłkach pocztowych, co nie spełnia wymogów wynikających z art. 77 § 1 k.p.a. W rezultacie postępowanie zostało zawieszone przedwcześnie, bez wyczerpania obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tej sytuacji postanowienia organów obu instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością ich uchylenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien ustalić daty zgonów stron, zweryfikować rejestry spadkowe oraz wystąpić do sądu spadku o ustalenie następstwa prawnego bądź ustanowienie kuratora spadku nieobjętego, a dopiero po dokonaniu tych czynności rozstrzygnąć czy zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, czy też możliwe jest jego kontynuowanie. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie PWINGiK z 5 czerwca 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z 28 kwietnia 2025 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zarzutu zgłoszonego do danych ewidencyjnych obr. [...], gm. [...] w zakresie granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...] i [...]. Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek co do zasady z przyczyn innych niż w niej podniesione, tj. wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu. U podstaw w/w postanowień znalazło się uznanie, że nie ustały przyczyny dla których Starosta postanowieniem z 9 maja 2023 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem PWINGiK z 21 czerwca 2023 r.) zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie wniesionego przez skarżącą zarzutu odnośnie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym obrębu ewidencyjnego [...] gm. [...]) w zakresie granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...] i [...], tj. nie zostali ustaleni spadkobiercy po H.D., K.B. i A.S. jako współwłaścicielach działki nr [...], co stanowi zagadnienie wstępne od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Z tych też powodów Starosta wydanym równocześnie 28 kwietnia 2025 r. drugim postanowieniem wezwał skarżącą do wystąpienia do sądu powszechnego w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia z wnioskiem o ustalenie następców prawnych po zmarłych K.B., H.D. oraz A.S.. Niewątpliwie, w myśl art. 10 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Z tego powodu postępowanie administracyjne prowadzone bez udziału wszystkich jego stron byłoby wadliwe, a wydane w nim rozstrzygnięcia mogłyby być wzruszone w trybie nadzwyczajnym. Co do zasady zatem organ administracji nie powinien kontynuować postępowania i wydawać decyzji, jeżeli nie jest mu znany krąg stron postępowania w sprawie, posiadających w niej interes prawny. Zgodnie z art. 1025 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r., poz. 1071), sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Ponieważ zatem stwierdzenie nabycia spadku jest sprawą cywilną a do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.), organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania w sprawach cywilnych. W okolicznościach sprawy kluczowe pozostają regulacje art. 97 i art. 100 k.p.a. Zgodnie z art. 97 § 1, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony (art. 97 § 2). Mimo zatem, że o następstwie prawnym wynikającym ze spadkobrania rozstrzyga w sposób wiążący postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia (wg art. 1025 § 2 K.c., "domniemywa się, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą") oraz mimo wyrażanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu, że organ administracji nie ma możliwości samodzielnego ustalenia spadkobierców zmarłej strony na podstawie oświadczeń następców prawnych (bo dowodem istnienia takiego następstwa może być jedynie postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie aktu dziedziczenia), Sąd orzekający w niniejszej sprawie identyfikuje się także z wyrażanym w orzecznictwie stanowiskiem, że treść art. 97 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 97 § 2 k.p.a. nie wyklucza możliwości zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego bez wykazania tego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczeniem dziedziczenia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2025 r. II OSK 2335/24 - LEX nr 3928505 i z 25 września 2025 r. II OSK 2461/24 - LEX nr 3933209), a także że kwestie związane z następstwem prawnym powinny stanowić podstawę do zawieszenia postępowania tylko w sytuacji, gdy ustalenie kręgu następców prawnych nie jest możliwe bez zawieszenia postępowania. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których z racji unormowań materialnoprawnych występuje wielość stron. (...) Zawieszenie postępowania nie może pozbawiać strony (...) prawa do szybkiego merytorycznego załatwienia sprawy (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 518). Należy więc zaaprobować stanowisko o możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego po zgłoszeniu się następców prawnych zmarłej strony, jeżeli uprawdopodobnią oni, że są spadkobiercami. Tylko w sytuacji, w której zgłoszenie się następcy prawnego lub wskazanie następcy prawnego zmarłej strony nie zostanie wystarczająco uprawdopodobnione, należy posłużyć się dokumentami z których wynika domniemanie następstwa prawnego po zmarłej stronie. Nie można wykluczyć, że ustalenie właściciela nieruchomości, będącego spadkobiercą właściciela zmarłego przed wszczęciem postępowania, będzie możliwe bez zawieszenia postępowania. Nie przesądzając omawianego zagadnienia generalnie, gdyż należy każdorazowo uwzględniać okoliczności danej sprawy, można w niektórych bezspornych sytuacjach uznać, że następstwo prawne jest niewątpliwe (por. wyrok NSA z 28 maja 2020 r. II OSK 2504/19). Zdaniem Sądu, okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniały zawieszenie przez Starostę z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania co do wniesionego przez skarżącą zarzutu odnośnie ujawnionych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gm. [...] granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Mimo bowiem podjętych przez ten organ działań wyjaśniających, m.in. poprzez wystąpienie do SR w [...] jako właściwego w sprawach spadkowych po współwłaścicielach działki nr [...] H.D., K.B. i A.S., nie udało się potwierdzić prowadzenia po tych osobach postępowań spadkowych, ani ustalić ich spadkobierców w inny sposób. Tym samym zasadnie zostało uznane to w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. za zagadnienie wstępne od którego zależy możliwość dalszego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Na prawidłowość m.in. zaskarżonego postanowienia PWINGiK z 5 czerwca 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z 28 kwietnia 2025 r. rzutuje jednak związek art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z art. 100 § 1 k.p.a., stosownie do którego "organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu". Postanowienie o zawieszeniu postępowania pozostaje w związku z obowiązkami określonymi w art. 100 § 1 k.p.a. i – jak wskazuje się w orzecznictwie – powinno ono określać, kto i do jakiego organu wystąpi o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, czy będzie to sam organ, o czym stwierdzi w tym postanowieniu, czy będzie to strona, którą organ do tego zobowiąże. Wymóg ten nie musi być jednak rozumiany zbyt dosłownie, dopuszczalne jest bowiem wezwanie strony do podjęcia działań w odrębnym piśmie. Równoczesność oznacza bezpośrednie sąsiedztwo czasowe – czynności te mogłyby zatem zostać podjęte niezwłocznie po wydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania z przyczyny określonej w art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Z kolei w razie zobowiązania strony do zainicjowania postępowania co do zagadnienia wstępnego organ powinien wyznaczyć termin do dokonania tej czynności z zastrzeżeniem określonego w art. 100 § 3 k.p.a. skutku na wypadek uchybienia temu terminowi; Chróścielewski Wojciech (red.), Krawczyk Agnieszka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. WKP 2025. Analogiczne do powyższego stanowisko zaprezentowano w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa Jaśkowskiej Małgorzatay, Wilbrandt-Gotowicz Martyny i Wróbla Andrzeja, WKP 2026, zgodnie z którym "Artykuł 100 § 1 k.p.a. ma zastosowanie zawsze, gdy w sprawie występuje zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz gdy następuje zawieszenie postępowania w związku z koniecznością jego rozstrzygnięcia. Postanowienie o zawieszeniu postępowania powinno zawierać rozstrzygnięcie co do tego, kto wystąpi o rozstrzygnięcie występującego w sprawie zagadnienia wstępnego – sam organ, o czym orzeknie w tym postanowieniu, czy strona, którą ten organ zobowiąże do tego. Oznacza to, że określone w art. 100 § 1 k.p.a. obowiązki są elementem koniecznym postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodów określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy" (wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2007 r. III SA/Wa 3062/06, LEX nr 303125). W realiach sprawy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wydane zostało 9 maja 2023 r., przy czym nawet wobec toczącego się postępowania zażaleniowego w wyniku którego postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem PWINGiK z 21 czerwca 2023 r., Starosta dopiero postanowieniem wydanym 28 kwietnia 2025 r. – w następstwie wniosku skarżącej o podjęcie zawieszonego postępowania – wezwał ją (w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia postępowania) do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenie następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach działki nr [...], tj. K.B., H.D. oraz A.S.. W kontekście powyższego – mimo że obiektywnie nie zaistniały przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania – wydane w sprawie zaskarżone postanowienie PWINGiK z 5 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.67.2025 oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty z 28 kwietnia 2025 r. nr GKN-GK.6620.1.206.2022 o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania – jako podjęte w następstwie istotnego naruszenia przepisów postępowania (art. 100 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie mogą się ostać w obrocie prawnym i podlegają uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Działając w ramach uprawnień wynikających z art. 134 § 1 P.p.s.a. (wg których sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a) oraz art. 135 P.p.s.a. (w myśl którego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia), Sąd uchylił jednocześnie – jako wydane z istotnym naruszeniem prawa – postanowienie Starosty z 28 kwietnia 2025 r. nr GKN-GK.6620.1.206.2022 (o wezwaniu jej w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia postępowania do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenie następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach działki nr [...], tj. K.B., H.D. i A.S.) oraz postanowienie Starosty z 9 maja 2023 r. GKN-GK.6620.1.206.2022.MG Starosta (o zawieszeniu z urzędu postępowania w zakresie granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] i [...] z uwagi na nieustalenie spadkobierców po H.D., K.B. i A.S.) oraz utrzymujące go w mocy postanowienie PWINGiK z 21 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.134.2023. Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań (wiążących na podstawie art. 153 P.p.s.a.), w ramach których zobowiązane będą one do ponownego zbadania przesłanek do zawieszenia postępowania i wydania stosownych do tego rozstrzygnięć, odpowiadających obowiązującym przepisom prawa. W związku z zarzutami skarżącej Sąd ubocznie zwraca uwagę na prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że w sytuacji, gdy do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego właściwy jest sąd powszechny, organ administracji będzie mógł samodzielnie wystąpić na drogę sądową, jeżeli jest to dopuszczalne na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w związku z materialnym prawem cywilnym. Nie można więc uznać, iż art. 100 § 1 k.p.a. stanowi samoistną przesłankę do występowania przez organ administracji o wszczęcie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej. Podkreślenia wymaga, że art. 100 § 1 k.p.a. nie przyznaje organowi administracji publicznej zdolności sądowej (art. 64 k.p.c.), ani uprawnienia do wystąpienia do sądu w sprawie, która dotyczy prowadzonego przez ten organ postępowania. Organ ten, stosownie do art. 100 § 1 k.p.a., mógłby wystąpić do sądu w takiej sprawie tylko wówczas, gdyby inny przepis przyznawał mu zdolność sądową i legitymację procesową w tej sprawie (tak m.in. wyroki: NSA z 2 lutego 2023 r. I OSK 1919/19 - LEX nr 3629249, WSA w Gdańsku z 6 marca 2025 r. III SA/Gd 604/24 - LEX nr 3843599, WSA w Krakowie z 15 września 2011 r. II SA/Kr 595/11 - LEX nr 965373). O należnych skarżącej od PWINGiK kosztach postępowania sądowego – obejmujących opłacony od skargi wpis w kwocie 100 zł - Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.