II SA/Rz 1005/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - skargę oddala -

Przedmiotem skargi P. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż [...] listopada 2019 r. do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wpłynęło zawiadomienie Komendanta Powiatowego Policji o przekroczeniu przez skarżącą dopuszczalnej prędkości jazdy o 51 km/h na obszarze zabudowanym (przy obowiązującym ograniczeniu do 50km/h osiągnięcie prędkości 101 km/h - tj. czyn z art. 92a Kw) i zatrzymaniu podczas kontroli dokumentu prawa jazdy. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Starosta, któremu wraz z zawiadomieniem przekazano dokument prawa jazdy orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1c w związku z art. 102 ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U z 2019 r., poz. 341 ze zm., dalej: u.k.p.) - na okres trzech miesięcy tj. od 8 listopada 2019 r. do 8 lutego 2020 r. W dniu [...] lutego 2020 r. Starostwa Powiatowego wpłynęło zawiadomienie Komendanta Powiatowego Policji, w którym ujawniono fakt kierowania pojazdem osobowym przez P. K. S. w dniu [...] stycznia 2020 r. pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. W dniu [...] marca 2020 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło kolejne zawiadomienie Komendanta Powiatowego Policji, w którym poinformowano, że skarżąca w dniu 10 marca 2020 r. kierowała pojazdem osobowym w przedłużonym okresie zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy na podstawie art. 102 ust. 1 d u.k.p. Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Starosta orzekł o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy tj. do dnia 8 maja 2020 r. włącznie. Stwierdziwszy, że skarżąca dwukrotnie kierowała pojazdem w przedłużonym okresie zatrzymania prawa jazdy, o którym mowa w art. 102 ust. 1d u.k.p. Starosta uznał, że spełniona została przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, obligująca Starostę do cofnięcia odwołującej uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z powyższym decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] cofnął skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi - prawo jazdy kat. AM/Bl/B dokument nr [...] druk nr [...], wydane [...] września 2019 r. przez Starostę oraz zatrzymano dokument prawa jazdy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji P. S. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności poprzez nienależyte rozważenie kwestii braku skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy, przed dniem [...] marca 2020 r., w efekcie czego skarżąca nie mogła powziąć wiadomości o treści tej decyzji przed dniem [...] marca 2020 r. i nie może ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Kolegium zaskarżoną w sprawie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 102 ust. 1d oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej odwołaniem decyzji. Wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Stosownie do powołanej regulacji, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d. Zgodnie zaś z art. 102 ust. 1d ustawy jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4 lub 5 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1 c nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Stosownie natomiast do art. 135 ust. 1 pkt 1 a Prawa o ruchu drogowym, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ odwoławczy wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Zawarte w powyższym przepisie sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Zatem w przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. W sytuacji stwierdzenia prowadzenia pojazdu w okresie 6-miesięcznego zatrzymania prawa jazdy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie, organ zobligowany był do cofnięcia uprawnień. Wbrew twierdzeniom skarżącej z przepisu art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. nie sposób wywieść, iż wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy osoba kierowała pojazdem po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Literalne brzmienie tego przepisu nie uzasadnia przedstawionej przez odwołującą wykładni, ponieważ ustawodawca jednoznacznie określił, że przepis ten sankcjonuje sytuacje kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1 d ustawy. Organ odwoławczy zacytował fragment uzasadnienia wyroku NSA z 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2571/18, z którego wynikało, że dla przedłużenia okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6-ciu miesięcy, konieczne jest stwierdzenie kierowania pojazdem silnikowym przez osobę w okresie obowiązywania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 4 u.k.p., a nie jest konieczne by sama decyzja o przedłużeniu tego okresu była wydana w przedziale czasowym, w którym obowiązywała decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Celem bowiem uchwalenia przepisu art. 102 ust. 1 d u.k.p. jest napiętnowanie wszystkich przypadków lekceważenia braku poszanowania dla obowiązku powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w sytuacji, gdy kierowca ma zatrzymane uprawnienie do prowadzenia pojazdów. Organ właściwie ustalił stan faktyczny i dokonał jego prawidłowej subsumcji Z powyższych względów zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należało za bezzasadne. Kolegium nie dopatrzyło się również wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. Sz. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła w całości decyzję Kolegium z [...] lipca 2020 r., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji, a to art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zaś poprzez nienależyte rozważenie kwestii braku skutecznego doręczenia jej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy, przed dniem [...] marca 2020 r., w efekcie czego skarżąca nie mogła powziąć wiadomości o treści tej decyzji przed [...] marca 2020 r. i nie może ona teraz ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji, 2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji, a to art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i 79 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy celem ustalenia, czy decyzja Starosty z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy została prawidłowo doręczona skarżącej przed dniem [...] marca 2020 r., 3. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji, a to art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało brakiem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy odnośnie kwestii braku skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2020 r. przed dniem [...] marca 2020 r., 4. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji, a to art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej i oparcie rozstrzygnięcia na przesłankach innych niż stan faktyczny istniejący w dacie wydawania przez organ decyzji, 5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji mający wpływ na jej treść - błędne ustalenie, że skarżąca miała w dacie [...] marca 2020 r. wiedzę o przedłużonym okresie zatrzymania jej prawa jazdy do 6 miesięcy, tj. do [...] maja 2020 r., podczas gdy do tej daty przedmiotowa decyzja nie została skarżącej w ogóle doręczona, a nawet nie została wydana przez organ, gdyż na decyzji widnieje data [...] kwietnia 2020 r., 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 7. brak poszanowania dla art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, polegający na obarczeniu skarżącej negatywnymi konsekwencjami opieszałości organu. Niezależnie od powyższego Decyzja Starosty z [...] kwietnia 2020 r. została wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego zainicjowanego dnia [...] lutego 2020 r., a zatem z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania sprawy z k.p.a. (art. 35 i 36 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto zażądała rozpatrzenia sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została oddalona jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi w niej zarzutami (art. 134 § 1 p.p.s.a.), dokonał z urzędu pełnej kontroli legalnościowej zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, nie stwierdzając naruszeń prawa, w o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Został on prawidłowo ustalony przez kontrolowane organy. Również wykładnia, subsumpcja i zastosowanie miarodajnych przepisów prawa materialnego zostały ocenione jako prawidłowe. Kontrolowane organy wydały decyzje o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 102 ust. 1d w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust.1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.). Zgodnie z regulacją wynikającą z powyższych przepisów starosta ma obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku, gdy osoba, względem której uprzednio wydano decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy w związku przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p.) i względem której wydano na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy, kierowała pojazdem silnikowym w przedłużonym 6-miesięcznym okresie zatrzymania prawa jazdy. Z akt sprawy administracyjnej bezspornie wynika, że względem skarżącej wydano na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1c u.k.p. decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy określony od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2020 r. skarżąca kierowała pojazdem mechanicznym, pomimo iż na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. została wydana ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2019 r. o zatrzymaniu prawa jazdy i w momencie zatrzymania decyzja ta obowiązywała. W związku z powyższym zastosowanie w sprawie miał przepis art. 102 ust. 1d u.k.p. Przepis ten przewiduje, że jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 lub 5 uk.p. albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Decyzję, o której mowa w art. 102 ust. 1d u.k.p., właściwy starosta wydał w dniu [...] kwietnia 2020 r., przedłużając okres zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy, liczonych od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. Następnie stwierdzono, że skarżąca kierowała ponownie pojazdem mechanicznym w dniu [...] marca 2020 r. Był to dzień przypadający niewątpliwie przed dniem wydania na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy. Należy jednak pamiętać, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. jest typem decyzji o tzw. wstecznej (retroaktywnej) skuteczności temporalnej, a więc decyzji, która wywołuje skutki prawne z mocą przypadającą przed dniem jej wydania i doręczenia w związku z treścią konkretyzowanej normy prawnej (zob. M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r., s. 47 i n.). Kwalifikując zakres skuteczności temporalnej decyzji o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy na okres 6 miesięcy należy bowiem uwzględnić treść art. 102 ust. 1e u.k.p. Przepis ten wyraźnie przewiduje, że okresy zatrzymania prawa jazdy (3-miesięczny z art. 102 ust. 1c lub 6-miesięczny z art. 102 ust. 1d) są zawsze liczone od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – od daty tej czynności. A zatem nawet jeśli decyzja o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. zostanie wydana w okresie późniejszym niż moment zaistnienia podstawy do jej wydania, to i tak 6-miesieczny okres przedłużenia będzie biegł w sposób ciągły od dnia wcześniejszego zwrotu lub zatrzymania prawa jazdy. Odnosząc powyższe twierdzenia do stanu faktycznego sprawy, należy stwierdzić, że pomimo iż decyzja o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p. została wydana w dniu [...] kwietnia 2020 r. i doręczona skarżącej w dniu [...] kwietnia 2020 r., a więc po dniu ponownego kierowania przez skarżącą pojazdem (10 marca 2020 r.), to jednak ze względu na wsteczną (retroaktywną) skuteczność temporalną decyzji o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy, należy uznać, że określony w decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. przedłużony 6-miesieczny okres zatrzymania (liczony od 8 listopada 2019 r. do dnia 8 maja 2020 r.) został wstecznie na mocy art. 102 ust. 1e u.k.p. rozciągnięty na dzień 10 marca 2020 r., w którym skarżąca ponownie kierowała pojazdem mechanicznym. Poza granicami możliwości orzeczniczych Sądu pozostaje natomiast ocena legalności decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. o zatrzymaniu prawa jazdy oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy. Są to bowiem decyzje wydane w odrębnych sprawach administracyjnych. Sąd administracyjny orzeka natomiast jedynie w granicach sprawy, której dotyczy kontrolowany przedmiot zaskarżenia (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W związku z powyższym w świetle treści obowiązującej w momencie orzekania przez organy i Sąd decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. o przedłużeniu względem skarżącej okresu zatrzymania prawa jazdy na okres od dnia 8 listopada 2019 r. do dnia 8 maja 2020 r., Sąd był zobowiązany do stwierdzenia, że przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. została zrealizowana, gdyż skarżąca kierowała pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d u.k.p. i który został ustalony wstecznie ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Pozostałe wywiedzione w skardze zarzuty nie miały wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.