II SA/Po 901/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2022r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego oddala skargę

Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust.1, art. 3, art. 7 pkt 5, 6 art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2, art. 50 ust. 3, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 poz. 2268 ze zm. dalej u.p.s.) w związku z § 1 uchwały Nr LXII/957/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za posiłki oraz zasiłki okresowe i zasiłki celowe, przyznane pod warunkiem zwrotu będące w zakresie zadań własnych gminy (tj. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2015r., poz. 5254) § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1296) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) odmówił G. M. (dalej jako skarżąca lub strona) przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na: opłacenie faktur za prąd w łącznej wys. [...] zł, opał w wys. [...],- zł; agregat prądotwórczy w wys. [...],- zł; zaadoptowanie pomieszczeń w wys. [...],- zł, system grzewczy (termowentylatory) w wys. [...],- zł; leki i leczenie stomatologiczne w wys. [...],- zł, rehabilitację w wysokości [...],- zł, oczyszczacz powietrza w wys. [...],- do [...],- zł; 7 szt. kabli przedłużaczy w łącznej wys. [...],- zł, zmywarkę do naczyń w wys. [...],- zł, telewizor w wys. [...],- zł; ubranie, bieliznę i obuwie w wys. [...],- zł, zadośćuczynienie w wys. [...],- zł; naprawę domu w wys. 1[...],- zł oraz pomocy usługowej w pracach domowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem 13 kwietnia 2022 r., 20 kwietnia 2022 r. oraz 04 maja 2022 r. o przyznanie pomocy na miesiąc czerwiec 2022 r. oraz lipiec 2022 r. na powyższe potrzeby. Ze skarżącą przeprowadzono wywiad środowiskowy w formie rozmowy telefonicznej w dniu 29 kwietna 2022 r. Podczas jej trwania ustalono, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i przebywa na emeryturze. Ponadto jest osobą długotrwale chorującą. Wyrokiem sądu sygn. akt VI U [...] z dnia 16 października 2013 r. została zaliczona do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności na stałe. Ustalono, że dochód skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. marzec 2022 r. stanowiło świadczenie ZUS w wys. [...] zł. Organ stwierdził, że powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej i rozpoznał wniosek skarżącej na podstawie art. 41 u.p.s. Dalej organ zwrócił uwagę, że strona zawnioskowała o środki finansowe na opłacenie rachunków za prąd w łącznej wysokości [...] zł. Dostarczyła do organu rachunek za prąd w wys. [...] zł za okres od 24 marca 2021 r. do 09 kwietnia 2021 r. Na załączonej fakturze widnieje informacja o zadłużeniu w kwocie [...]- zł, o której uregulowanie również zawnioskowano. Prezydent stwierdził, iż rachunki mieszkaniowe nie są rzeczą nagłą, nieprzewidzianą. Jednorazowe udzielenie pomocy na ww. cel nie zmieni sytuacji życiowej strony, albowiem regulowanie świadczeń mieszkaniowych jak prąd czy gaz są opłatami comiesięcznymi lub następującymi co dwa miesiące, stanowią zatem stałe zobowiązania należące do właściciela domu, a nie organu pomocy społecznej. Organ nie ma obowiązku całkowitego utrzymywania rodziny i spełniania każdego żądania w pełnym zakresie. Ponadto strona skorzystała z dodatku osłonowego w wys. [...] zł, za pomocą którego mogła uregulować część należności za prąd. Organ zwrócił uwagę, że w kwietniu 2022 r. uzyskała dodatkowe świadczenie tzw. "13-stą emeryturę" w wys. [...] zł, które również mogła przeznaczyć na opłacenie wydatków domowych. W zakresie wniosku o środki finansowe na zakup opału Prezydent wskazał, że przyznaje pomoc finansową na zakup opału jedynie w okresie jesienno-zimowym, w trakcie, którego jest skarżąca jest objęta powyższą formą pomocy. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. nr [...] przyznano skarżącej pomoc finansową w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup opału w wysokości [...] zł. Dnia 02 grudnia 2021 r. skarżąca dostarczyła fakturę z dnia 01 grudnia 2021 r. potwierdzającą zakup nie opału do kozy, którą ogrzewa dom, lecz grzejnika elektrycznego. Zatem skarżąca nie rozliczyła się z otrzymanej pomocy, ponadto pomoc pieniężna została wykorzystała niezgodnie z celem, na jaki została udzielona. Skarżąca jest w posiadaniu grzejnika elektrycznego, zatem ma zapewnione ogrzewanie z uwzględnieniem niezbędnych potrzeb jednoosobowego gospodarstwa domowego. Z uwagi na powyższe udzielenie wnioskowanej pomocy było bezpodstawne. Odnosząc się do wniosku o pomoc finansową na zakup leków i leczenie stomatologiczne w wys. [...],- zł. Prezydent wskazał, że w przypadku zgłoszenia potrzeby dofinansowania zakupu leków, samo złożenie wniosku nie jest wystarczające dla ustalenia zakresu i niezbędności tej potrzeby. Wskazać należy, iż dostarczenie aktualnej specyfikacji leków leży po stronie, wnioskodawczyni. Ponadto konieczność zakupu leków nie została potwierdzona, bowiem skarżąca nie przedstawiła aktualnych zaświadczeń lekarskich wskazujących na stosowanie leków. Pismem z dnia 09 grudnia 2021 r. Prezydent zwrócił się do lekarza rodzinnego oraz lekarza specjalisty z prośbą o podanie informacji dotyczącej aktualnego stanu zdrowia skarżącej oraz jakie leki musi przyjmować skarżąca na stałe. Odpowiedź na powyższe została udzielona jedynie przez lekarza specjalistę, który wypełnił zaświadczenie lekarskie nie podając dokładnego dawkowania leków. Prezydent wskazał, że pracownik organu pomocowego nie dysponuje wiedzą, która umożliwiałaby mu samodzielną weryfikację potrzeb medycznych wnioskodawcy, w związku z czym taka ocena musi odbywać się na podstawie stosownych dowodów uzyskanych od lekarza, jako osoby posiadającej wiedzę medyczną. Równocześnie organ I instancji wskazał, że roszczenie skarżącej, aby organ co miesiąc pokrywał koszt zakupu leków w pełnej wysokości nie jest jednak uzasadnione. Celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W ocenie Prezydenta nie skarżąca nie wykorzystuje własnych możliwości do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Następnie Prezydent wskazał, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wys. [...] zł i regularnie korzysta z pomocy organu w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wys. [...] zł. Zatem dysponuje ona stałym źródłem dochodu, którym racjonalnie gospodarując jest w stanie zakupić najniezbędniejsze leki. W zakresie przyznania środków finansowych na leczenie stomatologiczne orgaz zauważył, że skarżąca podczas rozmowy telefonicznej wskazała, iż wymaga leczenia stomatologicznego z uwagi na pogarszający się stan uzębienia. Analizując jej sytuację życiową pod kątem uzyskania wnioskowanej formy pomocy, nie znaleziono podstaw przemawiających za koniecznością udzielenia świadczenia pieniężnego na leczenie stomatologiczne. Niewątpliwie leczenie stomatologiczne stanowi jedną z najniezbędniejszych potrzeb bytowych, jednak organ pomocy społecznej nie ma obowiązku pokrycia jego kosztów, szczególnie, że ma skarżąca ma prawo do korzystania z bezpłatnych podstawowych świadczeń stomatologicznych (refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia). Świadczenia, które nie są objęte refundacją to świadczenia ponadstandardowe, które są udzielane na koszt ubezpieczonego i są indywidualnym wyborem każdego pacjenta uzależnionym od własnej sytuacji materialnej. Oczekując pomocy finansowej na leczenie stomatologiczne skarżąca nie udokumentowała w żaden sposób konieczności przeprowadzenia odpłatnego leczenia stomatologicznego, dlatego brak jest podstaw do udzielenia pomocy na powyższy cel. Przechodząc co wniosku o środki finansowe na rehabilitację w wysokości [...];- zł Prezydent ustalił, że leczenie z zakresu rehabilitacji znajduje się w wykazie świadczeń gwarantowanych z zakresu nieodpłatnej i refundowanej rehabilitacji leczniczej. Zatem istnieje możliwość skorzystania z zabiegów rehabilitacyjnych w ramach NFZ. Nie ma zatem przeszkód, by posiadając ważne skierowanie na rehabilitacje skarżąca skorzystała z zabiegów w ramach NFZ, stąd też brak zasadności opłacenia prywatnej rehabilitacji. W zakresie wniosku o pomoc finansową na zakup agregatu prądotwórczego w wys. [...],- zł, oczyszczacza powietrza w wys. [...] – [...],- zł, 7 szt. kabli, przedłużaczy w łącznej wys. [...],- zł, zmywarki do naczyń w wys. [...],- zł oraz telewizora w wys. [...],- zł. Prezydent uznał, że zakup powyższych przedmiotów nie mieści się w pojęciu "niezbędnej potrzeby bytowej". Natomiast w zakresie wniosku o środki finansowe na zakup ubrania, bielizny i obuwia w wys. [...],- zł organ I instancji wskazał, że sukcesywnie zakupując odzież, bieliznę i obuwie oraz gospodarując racjonalnie posiadanym dochodem skarżąca jest w stanie zaspokoić własnymi możliwościami powyższą potrzebę. Dokonując powyższej oceny Prezydent zauważył, że sytuacja skarżącej jest lepsza niż większości wnioskodawców, a środki jakimi dysponują organy pomocy społecznej są ograniczone i nie pozwalają na udzielenie pomocy wszystkim potrzebującym we wnioskowanym zakresie. Przechodząc do wniosku o pomoc finansową na naprawę domu oraz zaadoptowanie pomieszczeń do gotowania i mycia wskazano, że środki z pomocy społecznej nie mogą być wydatkowane na tego typu cele. Organ I instancji podniósł, że skarżąca posiada swoje zasoby w postaci emerytury oraz majątku, jakim jest dom z nieruchomością gruntową, jednak nie wykorzystuje własnych zasobów celem poprawy swej sytuacji materialnej. Może sprzedać dom i za otrzymaną kwotę kupić mieszkanie, które będzie w stanie wyposażyć oraz na, którego utrzymanie będzie ją stać. Ponadto skarżąca może wynająć część domu, a pieniądze z wynajmu przeznaczyć stopniowy remont domu oraz zaspokojenie innych ważnych potrzeb życiowych. Prezydent wyjaśnił, że skarżąca od lat korzysta z pomocy finansowej, jednak nie podejmuje działań w kierunku tego, aby poprawić swoją sytuację mieszkaniową i finansową. Prezydent wskazał następnie, że skarżąca zawnioskowała o pomoc fizyczną w pracach domowych, a podczas rozmowy telefonicznej doprecyzowała, iż potrzebuje pomocy m.in. w przykręceniu zlewu, sprzątaniu domu, a także robieniu zakupów. Organ oferuje pomoc w formie usług opiekuńczych osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Skarżąca powinna jednak w pierwszej kolejności skorzystać z pomocy rodziny tj. swoich dzieci. Podobnie skarżąca może skorzystać z usługi "Zakupy dla seniorów" oraz "Złota Rączka dla Seniora". W zakresie żądania kwoty [...]- zł za krzywdy doznane ze strony organu, Prezydent podniós, że kwota powyższa nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb życiowych, a kwestia wyrządzonych szkód jest jej subiektywną opinią. Finalnie Prezydent stanął na stanowisku, że nie może przejąć na siebie odpowiedzialności całkowitego utrzymania osoby zwłaszcza, że skarżąca posiada możliwość zmiany deklarowanej trudnej sytuacji materialnej. Ponadto wydatkowanie przez Prezydenta środków publicznych na opłacenie wszystkich kosztów utrzymania klientów w pełnym zakresie stałoby w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz z gospodarnością, do której zobowiązane są wszystkie organy publiczne. Następnie G. M. odwołała się od decyzji organu I instancji, zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji niezgodność z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "SKO" lub "Kolegium" albo "organ odwoławczy") decyzją z dnia 28 września 2022 r. nr [...], orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, bo leży w granicach uznania administracyjnego przy uwzględnieniu okoliczności braku współpracy strony postępowania w polepszeniu swej sytuacji bytowej oraz korzystaniu w szerokim zakresie z pomocy finansowej udzielanej przez organ pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium niespornym bowiem jest, że przedmiotowa decyzja została poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego w ocenie organu odwoławczego prawidłowo ustalono sytuację dochodową oraz bytową skarżącej oraz w sposób jednoznaczny określono jej sytuację faktyczną i prawną, która uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej na wskazane we wnioskach potrzeby bytowe.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. M. wskazała, że zaskarża w całości decyzję Kolegium i nie zgadza się z odmową przyznania jej zasiłków celowych na wnioskowane potrzeby. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz przyznanie jej środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie przyznania G. M. w formie zasiłku celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości zasiłku na: opłacenie faktur za prąd w łącznej wys. [...] zł, opał w wys. [...],- zł; agregat prądotwórczy w wys. [...],- zł; zaadoptowanie pomieszczeń w wys. [...],- zł, system grzewczy (termowentylatory) w wys. [...],- zł; leki i leczenie stomatologiczne w wys. [...],- zł, rehabilitację w wysokości [...],- zł, oczyszczacz powietrza w wys. [...],- - [...],- zł; 7 szt. kabli przedłużaczy w łącznej wys. [...],- zł, zmywarkę do naczyń w wys. [...],- zł, telewizor w wys. [...],- zł; ubranie, bieliznę i obuwie w wys. [...],- zł, zadośćuczynienie w wys. [...],- zł; naprawę domu w wys. [...],- zł oraz pomocy usługowej w pracach domowych. Materialnoprawną podstawę zapadłego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (w tekście jako "u.p.s.") i zdaniem Sądu odpowiada ono prawu. Z akt sprawy wynika, że G. M. jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe. Skarżąca posiada niewielki, ale stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, które w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosiło [...] zł i przekraczało kryterium dochodowe ubiegania się o zasiłek celowy. Skarżąca nie kwalifikowała się więc do uzyskania pomocy w oparciu o przepis art. 39 u.p.s. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów prawa niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów. Wynika to wprost z powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Jak zasadnie stwierdziły organy obu instancji, mimo ustalenia dotyczącego kryterium dochodowego, konieczne było rozważenie możliwości przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności, w jakich się znalazła. Na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe" może być przyznane świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Jak wskazano, art. 41 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07 oraz z 12 maja 2011 r., I OSK 164/11, z dnia 16 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r. o sygn. akt I OSK 3072/18 – opublikowany na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. Zdaniem Sądu organy obu instancji obszernie pod tym kątem przeanalizowały sytuację skarżącej dochodząc do uzasadnionego przekonania, że nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności pozwalające udzielić G. M. oczekiwanej przez nią pomocy. W ocenie Sądu decyzja odmawiająca przyznania skarżącej pomocy finansowej na zakup leków i leczenia, rehabilitacji, opału, remontu domu, opłacenia rachunków za prąd, opłacenia zaległych składek ZUS, zakupu sprzętów AGD, zakup ubrań, wypłacenia zadośćuczynienia oraz przyznania pomocy w pracach domowych nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Organom jest znana sytuacja skarżącej, którą rozważono biorąc pod uwagę nie tylko stan zdrowia, ale i stałe źródło dochodu (emerytura, posiadanie nieruchomości - domu) oraz przyznawane skarżącej inne świadczenia z pomocy społecznej (np. środki na opał, zasiłek na żywność). Wiele spośród zgłaszanych przez G. M. potrzeb nie mogło być zaliczone do niezbędnych potrzeb bytowych i prawidłowo zostały przez organy w ten sposób zakwalifikowane. Nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej potrzeby takie jak remont mieszkania w zł, zakup telewizora, oczyszcza powietrza, przedłużacza, opłacenie pomocy usługowej w pracach domowych. Nie jest również rolą organu pomocy społecznej regulowanie zobowiązań finansowych skarżącej takich jak zaległe rachunki za prąd. Słusznie organy wskazały, iż opłacanie rachunków jest rzeczą stałą i do przewidzenia w budżecie domowym. Organ wnikliwie odniósł się do kwestii zasiłku na leki i leczenie, wskazując że dostarczenie aktualnej specyfikacji leków leży po stronie skarżącej, jako wnioskodawczyni. Ponadto skarżąca nie przedstawiła aktualnych zaświadczeń lekarskich wskazujących, iż stosowanie leków jest dla niej niezbędne z medycznego punktu widzenia. Co istotne organ zwrócił się do lekarza rodzinnego skarżącej oraz lekarza specjalisty z prośbą o podanie informacji dotyczącej aktualnego stanu zdrowia skarżącej oraz jakie leki musi przyjmować na stałe. Organ otrzymał odpowiedź jedynie od lekarza specjalisty, który wypełnił zaświadczenie lekarskie nie podając dokładnego dawkowania leków. Słusznie organ stwierdził, że skarżąca w takim wypadku powinna z własnych środków wygospodarować kwotę, którą przeznaczy na zakup leków. Odnosząc się do leczenia stomatologicznego i rehabilitacji zasadnie organ wskazał, iż skarżąca może korzystać ze świadczeń gwarantowanych w ramach NFZ. Strona nie przedłożyła przy tym żadnej dodatkowej dokumentacji potwierdzającej konieczność wykonania ww. zabiegów "poza kolejką" w NFZ lub u konkretnego specjalisty. Organ nie ma tez obowiązku finansowania skarżącej prywatnych usług medycznych. Kwestia zadośćuczynienia za krzywdy pozostaje do oceny w ramach ewentualnego postępowania przed sądem powszechnym. Organ wyjaśnił też skarżącej, że może skorzystać z usług opiekuńczych lub pomocy własnych dzieci w zakresie obowiązków domowych, których sama nie jest w stanie wykonać. Słusznie wskazał, że skarżąca może skorzystać z programu "Zakupy dla seniorów" oraz "Złota rączka dla seniorów". Wobec powyższego uznać należało, że organy, w tym w szczególności organ I instancji, wnikliwie ocenił każdą z potrzeb zgłaszanych przez skarżącą, lecz nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, co szczegółowo uargumentowano w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Zwrócić należy przy tym uwagę, że sytuacja skarżącej jest stabilna. G. M. ma stały dochód, jest właścicielką nieruchomości (domu), który może wynająć lub sprzedać. Słusznie stwierdzono, że w okolicznościach sprawy skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Sytuacja skarżącej jest stabilna i "niezaskakująca", a dodatkowo organy udzielają jej regularnie pomocy. W ocenie Sądu, organy w sposób należyty wykazały brak podstaw do uwzględnienia wniosku zgłoszonego przez G. M.. W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.