II SA/Po 872/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2017 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

W skardze C. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] 2015 r. , nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego "J. " na działce nr ewid.[...], obręb T., Gmina D., zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca podniosła, że w oparciu o ww. decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] 2015 r. , nr [...], S. P. dnia [...] 2017r. wydał decyzję o rekultywacji, która obecnie jest wykonywana. W razie niewstrzymania wykonania decyzji grunt pozostanie w stanie nieodpowiednim, niezgodnym z tą wydaną decyzją, wyrobisko nie zostanie bowiem zrekultywowane, nie zostanie też przywrócona funkcja rolna gruntu. W przypadku zaś zaprzestania rekultywacji i ewentualnego wyroku utrzymującego z mocy decyzję SKO, grunt ten nie zostanie poddany odpowiednim procesom, co spowoduje pozostawienie go przez skarżącą w stanie obecnym. Tym samym brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, bowiem nie będzie podmiotu, który zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego. Podniesiono, iż dopiero po przeprowadzeniu rekultywacji gruntu, stanie się on znowu gruntem rolnym, od którego skarżąca będzie płaciła niższy podatek od nieruchomości. Brak wstrzymania decyzji skutkował będzie dalszym naliczaniem podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, co każdego dnia generuje bardzo wysokie koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznani zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) sąd może na wniosek wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadą jest, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, jak i aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Powyższe stanowisko dopuszcza jednakże wyjątki, bowiem w judykaturze wskazuje się również na możliwość wstrzymania wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności innej decyzji, co polegać ma na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje (por. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 971/12; z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 99/12; z dnia z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 786/11; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie opisana wyżej sytuacja jednak nie występuje. Przypomnieć wszak trzeba, że przedmiotem zaskarżonej decyzji, objętej zarazem wnioskiem o wstrzymanie wykonania, jest stwierdzenie nieważności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Zauważyć należy, iż decyzja określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia nie nakłada nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, jako etap procesu inwestycyjnego, daje inwestorowi prawo do wystąpienia o wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy, czy pozwolenia na budowę. Decyzja ta stwierdza jedynie warunki i wymogi, jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji, ma ona charakter opiniodawczy i zapada w postępowaniu stanowiącym etap poprzedzający wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika wprost z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.). Niewątpliwe stwierdzenie nieważności takiej decyzji – jej wyeliminowanie z obiegu prawnego - może wywoływać skutki pośrednie takie, jak wydanie kolejnych rozstrzygnięć administracyjnych (np. wzruszających decyzje wydane w oparciu o decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia) wywołujących m.in. skutki wskazane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie. Jednakże, to w tych odrębnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia takie zapadną i będą bezpośrednio wywoływać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych przyczyn argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania, a odnosząca się do etapu rekultywacji terenu objętego decyzją środowiskową, nie może zostać przez Sąd uwzględniona. Zauważyć jednakże należy, że w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania brak jest zapisów dotyczących rekultywacji wyrobiska. Z tych też przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i 5 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak