Sygnatura
II SA/Po 865/25
Wyrok WSA w Poznaniu z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Po 865/25 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi W. M., K. M., P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 lipca 2025 r. [...] Burmistrz Gminy [...] odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia 14 marca 2024 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (kurnika) o obsadzie do 40 DJP, budowa dwóch silosów zbożowych oraz budowa zbiornika na odcieki odzwierzęce w zabudowie zagrodowej na terenie działki o nr ewid.[...] w m. [...], obręb [...], gm. [...]. Organ wskazał, iż W. M., K. M., P. M. nie przysługuje status strony w postępowaniu. Pismem z dnia 20 sierpnia 2025 r. odwołanie od powyżej decyzji wnieśli W. M., K. M., P. M. zarzucając jej naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest podstaw do przyznania odwołującym statusu strony postępowania i wznowienia postępowania. Ponadto zarzucono wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz 81 a § 1 k.p.a. poprzez m.in. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek niewystarczającej weryfikacji stanu prawnego i faktycznego. Decyzją z dnia 26 września 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania W. M., K. M., P. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Gminy [...] Po przytoczeniu treści przepisów prawa Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wnioskodawcy są współwłaścicielami działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]. Działki te znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką inwestycyjną nr [...]. Kolegium zaznaczyło, iż w świetle ugruntowanego już orzecznictwa w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy interes prawny mogą mieć właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji oraz właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów nie sąsiadujących z terenem inwestycji, lecz znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji na ich grunty. Ustalenie kręgu stron postępowania zależy od okoliczności występujących w konkretnej sprawie: charakteru planowanej inwestycji, rodzaju, stopnia, zakresu uciążliwości i zasięgu oddziaływania na otoczenie. Odwołujący dysponują prawem do działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...]. Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 200 m od planowej inwestycji. Wnioskodawcy wskazują na swój interes prawny w powiązaniu z obawami związanymi z immisjami generowanymi przez planowaną inwestycję. Kolegium wyjaśniło, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy nie są zagadnienia związane z wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej subiektywnie odczuwana uciążliwość inwestycji, czy też spadek atrakcyjności lub wartości działki. Subiektywne bowiem przekonanie osoby trzeciej o naruszeniu jej własnego interesu, związane z rodzajem działalności gospodarczej prowadzonej na działce, której dotyczy kwestionowana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz podejrzenie, że inwestor będzie rozwijał uciążliwą dla niego działalność, nie może ograniczać prawa właściciela do zagospodarowania własnego terenu w zakresie określonym przez prawo i zasady współżycia społecznego, (por. wyrok NSA z 27 października 1999 r., IV SA 1731/97, LEX nr 48740). Wnioskodawcy wskazują również na obawy o skutki, jakie może wywołać ruch pojazdów do planowanej inwestycji. Kolegium wskazało, iż nie można uznać, aby subiektywne odczucie wnioskodawców co ewentualnych następstw spodziewanego ruchu pojazdów mogło mieć wpływ na ocenę interesu prawnego (było jego źródłem). Żaden właściciel nieruchomości nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia, zwłaszcza położonego nie w bezpośredniej bliskości. Możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny właściciela nieruchomości dotkniętej takimi utrudnieniami, który nie skutkuje jednak uznaniem go za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2011 r., II OSK 61/11, LEX nr 1152179). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli W. M., K. M., P. M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a/ naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest podstaw do przyznania Skarżącym statusu strony postępowania i wznowienia postępowania, b/ naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz 81a § 1 k.p.a. poprzez: - brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek niewystarczającej weryfikacji stanu prawnego i faktycznego; - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych; - zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji; c/ naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji; d/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazali, iż jako współwłaściciele działek nr [...], [...], [...], [...], [...] bezpośrednio sąsiadujących z inwestycyjną działką nr [...], dla której zostały wydane warunki zabudowy winni zostać uznani za stronę postępowania o wydaniu warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie. Planowana inwestycja będzie dla Skarżących jako bezpośrednich sąsiadów bardzo uciążliwa. Realizacja inwestycji wpłynie negatywnie na środowisko oraz życie, zdrowie i warunki życia ludzi w wyniku hałasu, zapachu i zagrożenia chorobami. Obawiamy się, iż pobór wody przy planowanej inwestycji znacząco pogorszy gospodarkę wodną w związku z występującymi od lat suszami. W przypadku gdy pobór wody dla inwestycji będzie następował z wodociągów spowoduje to zakłócenia i ograniczenia w korzystaniu z sieci wodociągowej (która już w ciągu ostatnich lat w okresach wiosenny i letnich jest nadmiernie obciążona, co powoduje zastoje w dostępie do bieżącej wody). Natomiast w przypadku gdyby inwestycja miała przewidywać budowę studni głębinowych doprowadzi to do obniżenia poziomu już bardzo niskich wód gruntowych i podziemnych, co bezpośrednio wpłynie na uprawy Skarżących znajdujące się na działkach sąsiednich oraz obniżenie wód w stawie zlokalizowanym na działce nr [...]. Skarżących szczególnie uciążliwe będzie oddziaływanie związane z przeważającymi na tym obszarze wiatrami z kierunków zachodnich, które będą przenosiły pyły, gazy oraz odór z inwestycji bezpośrednio do naszego ogrodu i domu zlokalizowanych na działce nr [...] (ogród i dom oddalone od planowanego obiektu kurnika o ok. 200m) bezpośrednio sąsiadującej zachodnią granicą z działką nr [...]. Skarżący podnieśli również , iż planowana inwestycja, ze względu na jej rodzaj, oddziaływać będzie na nasze działki powodując zwiększony ruch pojazdów (zwłaszcza ciężarowych) na sąsiedniej drodze, zwiększony hałas i uciążliwości odorowe (co w szczególności ogranicza przydatność sąsiednich terenów do celów rekreacyjnych czy mieszkaniowych - na działce nr [...] znajduje się nasz dom mieszkalny, zamieszkiwany cały rok oraz duży ogród wykorzystywany przez większość roku do celów rekreacyjnych), emisje zanieczyszczeń etc. Ponadto, jesteśmy właścicielami działek sąsiednich (wymienionych powyżej), które nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem ustalenie warunków zabudowy dla działki, na której realizowana jest inwestycja, może mieć wpływ na przyszłe ustalenie takich warunków dla naszych działek, co znacząco wpływa na możliwość wykonywania przez nas naszego prawa własności do tych nieruchomości. Nie jest możliwe zdrowe i komfortowe życie w sąsiedztwie takiej rażąco uciążliwej i inwazyjnej inwestycji. W konsekwencji również i sama wartość naszych nieruchomości ulegnie zdecydowanemu obniżeniu, co bezpośrednio wpływa na nasz interes prawny warunkujący nasz udział w postępowaniu i podlegający ochronie gwarantowanej przez kodeks cywilny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 865/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. K. M. podtrzymała skargę w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca przedłożyła do akt zdjęcia, w tym wydruki z geoportalu dokumentujące lokalizację budynku na jej nieruchomości oraz planowanej inwestycji. Skarżąca podkreśliła, że intensywność odorowa planowanej inwestycji na jej nieruchomość i uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości, w tym dla jej działki przesądza, że ona powinna być uznana za stronę postępowania w sprawie warunków zabudowy. Podkreśla, że realizacja inwestycji spowoduje, że nie będzie mogła normalnie korzystać ze swojej nieruchomości, otwierać okien w domu i wpłynie na możliwość zagospodarowania jej nieruchomości. Dodatkowo wyjaśniła, że sprawa dotycząca pozwolenia na budowę tej inwestycji została objęta postępowaniem wznowieniowym na wniosek skarżących i w tamtej sprawie Wojewoda uchylił decyzję w sprawie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym i przekazał sprawę wznowieniową do ponownego rozpoznania Staroście. Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi, a odnosząc się do stanowiska skarżącej okazuje wyrok tutejszego Sądu z dnia 02 kwietnia 2026 r. sygn. III SA/Po 288/26, którym Sąd po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu J. W. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 09 stycznia 2026 r. o jakiej mówiła skarżąca. Nadto wskazuje, że skarżąca nie wykazała by ona i pozostali skarżący posiadali interes prawny w sprawie o warunki zabudowy, co uzasadnia oddalenie ich skargi oraz wnosi o zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż zaskarżona decyzja zapadła w ramach postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym i stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Warunkiem uruchomienia tego postępowania jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której postępowanie to będzie dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a., a także zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wskazanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 k.p.a.). W sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - kwestia ustalenia braku udziału bez własnej winy podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Z tych też względów zasadnie Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia 14 marca 2024 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (kurnika) o obsadzie do 40 DJP, budowa dwóch silosów zbożowych oraz budowa zbiornika na odcieki odzwierzęce w zabudowie zagrodowej na terenie działki o nr ewid.[...] w m. [...], obręb [...], gm. [...] Na gruncie niniejsze prawy wyjaśnić dodatkowo należy, iż jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że ww. przesłanka wznowienia nie wystąpiła w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast ponowne przeprowadzenie kontrolowanego postępowania możliwe jest wyłącznie po stwierdzeniu, że zaistniała przesłanka wznowienia, a więc - w okolicznościach niniejszej sprawy - że skarżący bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu głównym. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być natomiast wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych, o których mowa wyżej i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Ponieważ w konkretnej sprawie bezsporną okolicznością jest, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia 14 marca 2024 r., to istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący mogą skutecznie w świetle prawa powołać się przesłankę opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy oceniać w oparciu o ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 k.p.a., która oparta jest na kryterium interesu prawnego. Stroną na mocy art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowić może podstawę interesu prawnego i stwarzać dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie może go natomiast stanowić interes faktyczny. Przymiot strony nie zależy zatem od istnienia subiektywnego interesu faktycznego, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w danej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie należy mieć również na uwadze, iż stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mogą być, co do zasady, także właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. Ich interes prawny wynika bowiem z art. 140 Kodeksu cywilnego, który chroni uprawnienia właścicielskie, przy czym chodzić może również o takie działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, gdy właściciele nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji nie wykażą się interesem prawnym w postępowaniu, jak też sytuacji, gdy takim interesem wykażą się właściciele nieruchomości nieznajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Niezależnie od podstawy prawnej, poszukiwania interesu prawnego i jego istnienie uzależnione będzie od okoliczności występujących w konkretnej sprawie, o czym rozstrzyga charakter inwestycji, rodzaj, stopień, zakres uciążliwości i zasięg oddziaływania na otoczenie. Sąd w pełni podziela powyższe poglądy orzecznictwa. Powyższe nie oznacza jednak automatycznie, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej (Skarżący są współwłaścicielami działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]. które znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką inwestycyjną nr [...]), posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia 14 marca 2024 r.. Właściciele nieruchomości zarówno bezpośrednio sąsiadujących, jak i znajdujących się w dalszej odległości w stosunku do terenu, na którym planowana jest inwestycja wymagająca ustalenia warunków zabudowy, każdorazowo powinni bowiem wykazać istnienie po ich stronie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego. Chodzi o wykazanie realnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz o wykazanie tego, że zamierzenie to może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie tylko z faktu sąsiedztwa. Nie wystarczy przy tym powołać się ogólnie na przepisy prawa cywilnego dotyczące własności i zakazu immisji (art. 140 i 144 nast. K.c.), lecz wskazać, w jaki sposób ulokowanie inwestycji w tym, a nie innym miejscu, może zakłócać korzystanie z innej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja polegająca na budowie budynku inwentarskiego (kurnika) o obsadzie do 40 DJP, budowa dwóch silosów zbożowych oraz budowa zbiornika na odcieki odzwierzęce w zabudowie zagrodowej nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto, co ma istotne znaczenie w świetle argumentacji Skarżących, obsługa komunikacyjna – co wynika z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - będzie się odbywać się bezpośrednio z istniejącej drogi publicznej. W tym stanie rzeczy, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że ze względu na charakter i rodzaj wnioskowanej inwestycji, jak i na zakres sformułowanych zarzutów, nie można przyjąć, aby skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zakończonym decyzją ostateczną Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia 14 marca 2024 r. Za wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., opartego na prawie własności, nie można bowiem uznać powołania się przez skarżących w sposób ogólny na powstanie uciążliwości związanych z korzystaniem z ich nieruchomości z uwagi na realizację inwestycji, O interesie prawnym w przedstawionym wyżej rozumieniu nie mogą bowiem świadczyć argumenty, takie jak immisje w zakresie hałasu i zanieczyszczenie powietrza czy zwiększenie natężenia ruchu drogowego. Wskazane okoliczności mają charakter subiektywnych obaw związanych z planowaną inwestycją i mogą co najwyżej wskazywać na interes faktyczny, polegający na próbie zapewnienia sobie dotychczasowego komfortu korzystania z danej przestrzeni. Co więcej zauważyć należy, że wszystkie argumenty i zastrzeżenia podniesione w skardze i na rozprawie, a także w toku postępowania administracyjnego, wyrażają jedynie obawy Skarżący z możliwości korzystania w sposób niezakłóconych z ich ogrodu i zakłócenie ich komfortu życia w związku z możliwymi imisjami – w szczególności odorowych. W tym miejscu warto wskazać, i co wynika jednoznacznie z oświadczeń Skarżących, planowana inwestycja ma być zlokalizowana w odległości ok. 200 m od granicy ich nieruchomości. W ocenie Sądu taka odległość nie będzie skutkowała ograniczeniem możliwości zagospodarowania nieruchomości Skarżących w jakikolwiek sposób. Zauważyć również należy, że planowana inwestycja ma być obsługiwana poprzez drogę publiczną, a więc taką, z której zgodnie z jej przeznaczeniem może korzystać każdy. Skarżący nie wykazali zatem także, poza ogólnymi twierdzeniami, w jaki konkretny sposób zwiększenie ruchu samochodowego, związanego z realizacją inwestycji będzie miało realny wpływ na sposób zagospodarowania czy korzystania z ich nieruchomości i jakiego konkretnego uprawnienia lub obowiązku skarżącego ta okoliczność dotyczy. A zatem samo ewentualne przekonanie o immisjach pośrednich nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Taka argumentacja zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych świadczy wyłącznie o subiektywnym przekonaniu, nie popartym konkretami (tak: m. in. Wyrok NSA z dnia 21 maja 2015 r. II OSK 2562/13). W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ochrona przewidziana w art. 144 K.c., dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości, obejmuje wyłącznie zjawiska już występujące, a nie przyszłe i hipotetyczne. Decyzja o warunkach zabudowy określa natomiast jedynie, czy dana inwestycja jest w danym miejscu możliwa i jeśli tak - jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne (por. m.in. wyroki: NSA z 5 marca 2014 r., sygn. II OSK 1809/12, WSA w Warszawie z 5 lutego 2020 r., sygn. IV SA/Wa 2319/19, WSA w Krakowie z 21 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 789/21, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 września 2021 r., sygn. II SA/Go 437/21; dostępne j.w.). Zauważyć również należy, że z uwagi na istotę decyzji o warunkach zabudowy, nie podlegają ocenie kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów. Same warunki zabudowy, które w ogóle nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być oceniane w kategoriach przyszłych i ewentualnych immisji oraz przyszłego, możliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Te okoliczności są przedmiotem badania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na podstawie szczegółowych ustaleń projektu i oceny, czy obiekt budowlany spełnia warunki techniczne jak np. zacienienie sąsiednich budynków czy hałas (por. wyrok NSA z 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 613/19). Reasumując powyższe stwierdzić należy, że analiza uzasadnienia skargi, odwołania od decyzji organu I instancji oraz wniosku o wznowienie prowadzi do konkluzji, że skarżący nie godzą się na zmianę urbanistyczną obszaru, na którym w bliskim sąsiedztwie mają swoją nieruchomość. Zaprezentowana jednak argumentacja strony w tym zakresie nie stanowi o jej interesie prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podnoszone przez skarżących okoliczności wskazują bowiem wyłącznie na ich interes faktyczny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, który nie skutkuje uznaniem ich za stronę. Interes prawny musi się charakteryzować realnością, co wyklucza uwzględnianie interesów mogących wystąpić w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych i nieistniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. Twierdzenia skarżących nie stanowią zaś wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Położenie nieruchomości skarżących w bliskim sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej nie jest wystarczając do bycia stroną w omawianym postępowaniu. Jak już bowiem wyżej wskazano, aby taka osoba mogła być uznana za stronę postępowania, należy ustalić konkretną normę prawa materialnego, która powodowałaby, że planowana inwestycja może powodować ograniczenie w zagospodarowaniu jej działki. Taka zaś podstawa w konkretnym przypadku nie została wykazana. Sąd nie neguje tego, że usytuowanie wnioskowanej inwestycji (budowa budynku inwentarskiego (kurnika) o obsadzie do 40 DJP, budowa dwóch silosów zbożowych oraz budowa zbiornika na odcieki odzwierzęce w zabudowie zagrodowej na terenie działki o nr ewid.[...] w m. [...], obręb [...], gm. [...]) w pobliżu nieruchomości skarżących może być przez nich postrzegane jako zmiana pogarszająca komfort życia na danym obszarze, ale nie oznacza to, że tego rodzaju odczucia o charakterze subiektywnym przekładają się na ich uprawnienia czy obowiązki mające źródło w przepisach prawa. Ustawodawca nie zagwarantował bowiem prawa do niezmienności otoczenia, ani ochrony prawnej umożliwiającej udział w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji odczucia utraty komfortu zamieszkiwania w danym miejscu czy też spadku wartości nieruchomości. W rezultacie argumenty odnoszące się wyłącznie do subiektywnie odczuwanej uciążliwości inwestycji nie mogą stanowić o przymiocie strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną ustalającą warunki zabudowy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30 października 2013 r., sygn. II SA/Sz 952/13, dostępny jak wyżej). Ponadto wskazać należy, iż kwestia toczącego się postępowania o wznowienie w sprawie zakończonej ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. To decyzja o warunkach zabudowy stanowi podstawę wydania pozwolenia na budowę, a nie odwrotnie. Należy również pamiętać, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest odręnym postępowaniem, w którym, organ mając na uwadze już konkretne zamierzenie inwestycyjne odrębnie ustala krąg stron postępowania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kontrolowane organy nie naruszyły art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, gdyż jak zostało wykazane, w sprawie nie została spełniona przesłanka wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto Sąd nie dostrzegł aby organy dopuściły się naruszenia innych przepisów postępowania. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 9
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Jacek Rejman Tomasz Świstak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 28, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 236/24 · 29 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 236/24 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Kr 396/26 · 29 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 396/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: VIII SA/Wa 181/26 · 29 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2026 r., VIII SA/Wa 181/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny