Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 860/20

Wyrok WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2021 r., II SA/Po 860/20

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
8 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 8 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 roku Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r. K. M. zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem M. Ł.. Do wniosku załączono orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] marca 2019 r. wskazujące, że ojciec wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu od [...] stycznia 2018 r. Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. Ł.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. M. na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu [...] czerwca 2020 r. został przeprowadzony telefoniczny wywiad środowiskowy w trakcie którego ustalono, że K. M. sprawuje opiekę nad ojcem oraz że od [...] listopada 2017 r. i do maja 2019 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, a następnie podjęła pracę na podstawie umowy zlecenia, która trwała do [...] października 2019 r. i w dniu [...] października 2019 r. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy. Nadto ustalono, że wnioskodawczyni mieszka z ojcem w jednym lokalu. Z wywiadu wynika również, że żona M. Ł. także potrzebuje pomocy w opiece i stara się o uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności. Na potwierdzenie powyższej okoliczności w dniu [...] czerwca 2020 r. K. M. wysłała e-maiłem zawiadomienie o posiedzeniu Komisji Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] odmówił przyznania K. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. Ł.. Odwołanie od ww. decyzji złożyła K. M. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad ojcem. W odwołaniu K. M. wskazała, że organ I instancji bezpodstawnie twierdzi, iż jest związany przepisem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomimo wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego jego niekonstytucyjność, z uwagi na to, że przepis ten nie został uchylony. Ponadto wskazała, że iż tak jak ustalił organ I instancji, żona M. Ł. - A. Ł. również potrzebuje pomocy z uwagi na stan zdrowia. W tym roku kończy [...] lata, przeszła 2 zawały serca, udar mózgu, cierpi na zwyrodnienie stawów kolanowych i kręgosłupa; orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] czerwca 2020 r. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Oczywistym jest, że nie jest w stanie opiekować się swoim mężem. W załączeniu K. M. przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności A. Ł., skierowanie do szpitala oraz historię zdrowia i choroby z Poradni Urazowo - Ortopedycznej. Powołała się przy tym na linię orzeczniczą sądów administracyjnych wskazującą na konieczność wykładni celowościowej, systemowej oraz prokonstytucyjnej art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy oświadczeniach rodzinnych, jeśli chodzi o możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji gdy osoba wymagającą opieki pozostaje w związku z małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium przyznało rację skarżącej odnośnie jej twierdzeń, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, od momentu wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie k 38/13, nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu i nie może stanowić przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże zdaniem Kolegium podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego odwołującej jest przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że żona M. Ł. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co uzasadniało odmowne załatwienie sprawy. Dalej organ argumentował, iż wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Wskazano, że organy administracji nie mają wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Nie ma możliwości odstępstw od ustalonych zasad w nim zawartych, nawet gdyby z indywidualnego punktu widzenia wnioski stron były uzasadnione, np. sytuacją życiową. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie, ponawiając argumentację wskazaną w odwołaniu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - poprzez ich nieprawidłową wykładnię, naruszającą zasady wyrażone w Konstytucji RP - równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 i sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), skutkującą pozbawieniem skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem w sytuacji, gdy małżonka ojca, nie legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może sprawować opieki z przyczyn obiektywnych; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 8 Kpa, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez naruszenie wymogu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz wymogu praworządnego, sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie powołując się na negatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia z art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jaką jest pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę, na rzecz której ma być przyznane świadczenia chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. dalej Ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 Ppsa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące: koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 Ppsa. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 Ppsa skargę oddala. Sąd dokonując oceny w oparciu o ww. kryteria kontroli uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pielęgnacyjnego K. M. z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej z powodu opieki nad ojcem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności, narusza prawo. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. zwaną dalej ustawą). Na wstępie wskazać należy, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego K. M. przez organ I instancji był również fakt, że niepełnosprawność M. Ł. powstała później niż do ukończenia 18– tego roku życia. Organ I instancji powołał się w tym zakresie na przepis art. 17 ust. 1b pkt. 1 i 2 ustawy, jednocześnie wskazując na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wydane w sprawie K 38/13, w którym Trybunał orzekł o niezgodności ww. przepisu z Konstytucją. Z kolei organ II instancji zasadnie uznał za błędną odmowę przyznania świadczenia w oparciu o przepis art. 17 ust. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który powinien być stosowany z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została uznana za niekonstytucyjną. Nie ma przy tym znaczenia to, jak twierdził organ I instancji, że skoro przepis nie został zmieniony przez ustawodawcę to nadal należy go stosować. Kluczowe jest bowiem to, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W razie wątpliwości pierwszeństwo przyznaje się rozstrzygnięciu przedstawionemu przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. I OSK 1079/17, Lex nr 2426244). Jeżeli zatem opieka świadczona jest wobec niepełnosprawnej osoby dorosłej, której niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią 18-roku życia, a zatem później niż wynika to z przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, to należało pominąć kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiającego uzyskanie świadczenia, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę organ II instancji (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r. I OSK 1600/16, Lex nr 2376723, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r. I OSK 1614/16, Lex nr 2190248, wyrok WSA w Rzeszowie z 11 lutego 2020r. II SA/Rz 1355/19, Lex nr 2940177). Zasadniczą kwestią istotną dla kontroli działalności organów administracji publicznej w niniejszej sprawie było rozważenie, czy zasadnie organ odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, iż nie jest obciążona w pierwszej kolejności jako zstępna obowiązkiem alimentacyjnym względem ojca, gdyż w pierwszej kolejności obciążona obowiązkiem alimentacyjnym względem M. Ł. jest jego małżonka A. Ł. nielegitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zasadniczo uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się ściśle z obowiązkiem alimentacyjnym przewidzianym w art. 128 ustawy dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm. zwana dalej Kro) ciążącym na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Jednakże jednocześnie należy mieć na względzie treść przepisu art. 132 k.r.o. zgodnie z którym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Z unormowaniami tymi koresponduje art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Tym samym przepisy te, w konfrontacji z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. 3804/18 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, takiej pomocy świadczyć (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2020 r. II SA/Po 437/20, LEX nr 3109737). Przede wszystkim jednak z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wynika, że osoba spokrewniona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim chyba, że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że ocena przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie powinna opierać się jedynie na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wynika z dominującego w tym względzie poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r. I OSK 1200/14 LEX nr 1989819 oraz orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu ww. orzeczenia). Zdaniem Sądu istotna jest również wykładnia celowościowa ww. przepisu. Omawiany przepis został wprowadzony do ustawy o świadczeniach 1 września 2005 r. przez art. 27 pkt. 13 lit. b) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.). W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że celem proponowanej zmiany było ograniczenie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, ponieważ "w takiej sytuacji tworzy się nowa rodzina i obowiązek wsparcia i pomocy przejmuje małżonek" (druk sejmowy nr 3393/IV kadencja, s. 16). Z kolei w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (druk sejmowy nr 2021/VI kadencja) zaproponowano uchylenie zaskarżonej regulacji. Jak wyjaśniono w ustawie, przepis ten winien zostać wykreślony, ponieważ "pozbawia osoby sprawujące opiekę prawa do świadczeń pielęgnacyjnych w sytuacji, gdy obydwoje z małżonków wymagają opieki osoby trzeciej, ze względu na podeszły wiek i całkowitą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Ponadto zapis ten pozbawiony jest logiki, gdyż rozwód małżonków i dalsze życie we wspólnym gospodarstwie domowym, dają prawo do świadczeń pielęgnacyjnych i eliminują ten negatywny, ustawowy warunek (druk sejmowy nr 2021/VI kadencja, s. 7 uzasadnienia projektu ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny także wyraził pogląd zgodnie z którym w sytuacji, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków powoduje, że nie są w stanie być dla siebie wzajemnie wsparciem, pozostali członkowie rodziny, którzy chcą – a jednocześnie mają również obowiązek – sprawować nad nimi opiekę, nie mogą uzyskać świadczenia, który uzyskaliby, gdyby taki związek małżeński nie istniał. Oznacza to, że osoby pozostające w związku małżeńskim, których małżonkowie z uwagi na wiek lub stan zdrowia nie są w stanie sprawować nad nimi opieki, powinny być traktowane jednakowo, jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Obydwie bowiem kategorie osób w jednakowym stopniu wymagać będą opieki osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r. I OSK 1200/14 LEX nr 1989819). Odmienna wykładnia ww. przepisu mogłaby doprowadzić do pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynej osoby mogącej faktycznie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym, co byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej oraz wynikającą z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP zasadą szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 25 września 2020 r. IV SA/PO 1094/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej CBOSA). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w niniejszej sprawie - co wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego - skarżąca opiekuje się ojcem M. Ł., który legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od [...] stycznia 2018 r. M. Ł. pozostaje w związku małżeńskim z A. Ł.. Pozostawanie w związku małżeńskim będzie stanowić tylko wtedy przeszkodę w przyznaniu tego świadczenia, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć, niezależnie od tego, czy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dotyczy to sytuacji, w której małżonek obowiązany do sprawowania opieki nie jest obiektywnie zdolny tego obowiązku wypełnić, a zrealizować tę pomoc jest w stanie w zastępstwie współmałżonka niemającego takiej możliwości – osoba zobowiązana w dalszej kolejności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2012 r. II SA/Po 242/12, LEX nr 1230619). Tymczasem z przedłożonego do akt postępowania administracyjnego organu I instancji zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wydanego na potrzeby Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2020 r. wynika, że małżonka M. Ł. – A. Ł. ma obecnie [...] lata, jest po dwóch zawałach, cierpi na szereg schorzeń w tym narządu ruchu, uniemożliwiających dźwiganie tj. choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa odcinka szyjnego oraz stawów kolanowych oraz przewlekła niewydolność krążenia podstawno-kręgowego. W związku z powyższym małżonka wymagającego opieki leczy się oraz uzyskała skierowanie na rehabilitację. Nadto cierpi także na chorobę niedokrwienną serca, dławicę piersiową, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, na przemijające niedokrwienie mózgu w postaci ustępujących epizodów o charakterze zaburzeń mowy. Także z zaświadczenia lekarskiego z [...] lipca 2020 r. wynika, że z uwagi na poważne schorzenia narządu ruchu A. Ł. nie jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym mężem. Tymczasem organ II instancji w ogóle nie analizował dostępnej dokumentacji medycznej A. Ł. w kontekście tego czy jest obiektywnie zdolna do opieki nad mężem. W tej sytuacji, mając na względzie, że ojciec skarżącej wymaga wielu czynności wymagających wysiłku fizycznego tj. podawanie posiłków, noszenia zakupów, wykonywania czynności higienicznych tj. kąpiel i toaleta ciała w łóżku chorego, ścielenie łóżka, wykonywanie prania, załatwianie spraw urzędowych, ocena możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem przez A. Ł., dokonana przez organ odwoławczy, nie może być uznana przez Sąd za prawidłową. Ocena ta jest sprzeczna z treścią przedłożonych zaświadczeń lekarskich dotyczących A. Ł., jak też z zasadami doświadczenia życiowego. W konsekwencji przedstawiona przez organy orzekające w sprawie wykładnia powołanych przepisów prawa materialnego musiała zostać uznana za błędną, w związku z czym zaskarżona decyzja została uchylona. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zobligowany jest dokonać oceny zasadności wniosku w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem wskazań Sądu dotyczących wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, a w szczególności konieczności dokonania oceny możliwości sprawowania opieki nad M. Ł. przez małżonkę A. Ł.. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż niezbędne jest dokonanie takiej interpretacji normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych, mając na uwadze wskazane zasady konstytucyjne równości wobec prawa oraz ochrony rodziny i zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władzy publicznej. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 z późn. zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 listopada 2020
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Jan Szuma Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny