II SA/Po 816/20

Dnia 7 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 roku sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), działając na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 17 pkt 1, 127 § 2 i 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256 dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez W. G. (dalej jako skarżący) na postanowienie Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2020r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący zwrócił się do Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie w J. o przesłanie (wydanie) kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów w sprawie [...], wskazując że przedmiotowe dokumenty są mu niezbędne do zajęcia stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020r., znak: [...] Burmistrz J. odmówił skarżącemu przesłania kserokopii akt sprawy uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem. Jako powód wskazano, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona postepowania ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zgodnie z § 1a. czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Stosownie do § 2 powołanego przepisu strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ wskazał, że skarżący nie wskazał ważnego interesu uzasadniającego wydanie mu uwierzytelnionych kopii akt sprawy. Jak wynika z akt sprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru) powyższe postanowienie skarżący odebrał w dniu [...] sierpnia 2020r. Postanowienie doręczono na adres wskazany we wniosku o udostępnienie dokumentów. Postanowienie zawierało pouczenie, ze stronie służy prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni. Opisanym we wstępie postanowieniem SKO w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium wskazało, że 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] lipca 2020r upłynął z końcem dnia [...] sierpnia 2020 r. (poniedziałek). Tymczasem W. G. zażalenie na ww. postanowienie złożył osobiście dopiero w dniu [...] sierpnia 2020 r. Wobec tego Kolegium, stosownie do art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. W. G. podał, że zaskarża postanowienie SKO w K. w całości, oraz że wnosi o przyznanie mu pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r, sygn. II SPP/Po [...] Starszy Referendarz sądowy WSA w Poznaniu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. wskazała, że popiera skargę i wnosi o uchylenie postanowienia SKO w K. z dnia 8 września w całości. Decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie przez SKO obowiązku czuwania aby skarżący uczestniczący w postępowaniu nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz braku wyjaśnienia żądania zawartego w zażaleniu z [...] sierpnia 2020 r. 2. Art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia żądania skarżącego zawartego w zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie SKO w K., którym organ stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2020 r. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Stosownie do art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie Burmistrza J. z dnia [...] lipca 2020 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020 r. przesyłką pocztową (k. 3 akt administracyjnych). Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że skarżący odebrał przedmiotowe postanowienie osobiście. Potwierdzenie odbioru zostało podpisane przez skarżącego oraz doręczyciela i opatrzone datą. Prawidłowość tego doręczenia nie budzi wątpliwości Sądu. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że dzień [...] sierpnia 2020 r. jest początkiem biegu 7-dniowego terminu, w jakim skarżący mógł skutecznie złożyć zażalenie na otrzymane rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z reguł obliczania terminów procesowych, zawartych w przytoczonym wyżej art. 57 § 1 k.p.a., dnia w którym skarżący odebrał postanowienie organu I instancji nie uwzględnia się przy ustalaniu, kiedy upływa termin na dokonanie danej czynności. Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie skarżący mógł skutecznie wnieść zażalenie do dnia [...] sierpnia 2020 r. (poniedziałek). Z końcem tego dnia upływał 7-dniowy termin zapoczątkowany doręczeniem postanowienia organu I instancji. Jak jednak wynika adnotacji pracownika organu znajdującej się na zażaleniu, zostało ono złożone osobiście w siedzibie organu [...] sierpnia 2020 r. a więc jeden dzień po terminie. Decydująca jest tu bowiem data złożenia środka zaskarżenia, a nie data sporządzenia pisma. Nie budzi więc wątpliwości, że skarżący wniósł zażalenie już po upływie 7-dniowego terminu określonego przez art. 141 § 2 k.p.a. Organ II instancji, otrzymując środek zaskarżenia wniesiony po upływie terminu nie może podjąć się merytorycznego rozpoznania sprawy. Jak bowiem wynika z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten, na mocy art. 144 k.p.a., znajduje zastosowanie także do zażaleń. Należy także podkreślić, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (czy zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt: I OSK 1768/15, LEX nr 2249332). W ocenie Sądu wniesiona skarga jest więc niezasadna. Organ II instancji, w treści swojego postanowienia wskazał bowiem na uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia. Ustalenia poczynione przez organ znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy, z których jednoznacznie wynika, że W. G. złożył zażalenie jeden dzień po terminie. Wobec powyższego, organ II instancji, na mocy art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia nie wykazała jego wadliwości. Odnosząc się do pisma procesowego pełnomocnika skarżącego Sąd wskazuje, że powołane tam zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. SKO stwierdzając, że zażalenie zostało wniesione po terminie było zobligowane do zastosowania art. 134 k.p.a. a nie jak twierdzi pełnomocnik do wyjaśnienia żądania skarżącego zawartego w zażaleniu. Z treści zażalenia nie wynika wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wskazano w nim jedynie, że cyt. skarżący wnosi zażalenie na postanowienie organu I instancji w całości. Stanowisko strony co do jej żądania było więc jasne i nie wymagało wyjaśnienia. Z powyższych przyczyn należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wyrok zapadł w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.