II SA/Po 800/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi S. K. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dna 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).

S. K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 05 października 2022 roku, wystąpiła do sądu administracyjnego z kolejną, drugą, skargą o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...]. Skarżąca, na podstawie art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażądała: 1) wymierzenia PINB [...] grzywny w wysokości, o której mowa w przepisie art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2) przyznania od PINB [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 3) zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...] zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do wydania stosownego aktu w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zawiesił postępowanie administracyjne (postanowienie z dnia 17 listopada 2021 roku nr [...]). Skarżąca wyeliminowała z obrotu prawnego postanowienia organów obu instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania (prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...]). W ocenie autora skargi, uprawomocnienie się wyroku uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego miało ten skutek, że PINB od daty zwrotu akt po wyroku w przedmiocie zawieszenia postępowania (13 lipca 2022 roku) był zobligowany zakończyć postępowanie administracyjne według oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku. W terminie miesięcznym od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, tj. do dnia 13 sierpnia 2022 roku, PINB [...] nie wydał jakiegokolwiek aktu. W tym stanie rzeczy strona wystąpiła do sądu z niniejszą/kolejną skargą, którą poprzedzało ponowne pisemne wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...], po prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Autor skargi wyjaśnił, że celem skargi na niewykonanie wyroku jest nałożenie sankcji pieniężnej na organ, który nie działa pomimo, że został do tego zobowiązany wcześniejszym wyrokiem sądu. Grzywna ma na celu nie tylko zapewnienie zasady szybkości postępowania, ale również zapewnienie skuteczności prawomocnych orzeczeń sądowych. Z kolei suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego, lecz pełni również funkcję kompensacyjną, czyli zadośćuczynienie dla skarżącej za oczekiwanie na zakończenie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wniósł o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania PINB podniósł, że mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...], w dniu 17 listopada 2021 roku, wydał akt w postaci postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania (postanowienie z dnia 3 stycznia 2022 roku nr [...]). Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 10 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...], uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego pod znakiem [...] Niezależnie od powyższego, S. K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w dniu 23 listopada 2021 roku, wystąpiła także ze skargą do sądu administracyjnego o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 12 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...]. Po zwrocie akt administracyjnych, pismami z dnia 9 sierpnia 2022 roku, 9 września 2022 roku oraz 29 września 2022 roku, na podstawie art. 36 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], z uwagi na skomplikowany charakter sprawy zawiadamiał strony o niemożności jej załatwienia w ustawowym terminie. Ostatecznie organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 25 października 2022 roku. Decyzją z dnia 21 października 2022 roku (nr [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], nakazał M. i D. M. - właścicielom budynku gospodarczo-garażowego, położonego w C. przy ul. [...] na działce nr ewid.[...], w granicy z działką [...] (działka skarżącej), doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem/projektem poprzez wykonanie murka ogniowego nad przybudowana ścianą budynku, od strony działki nr ewid [...], w terminie do dnia 15 marca 2023 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm. – dalej w skrócie "P.p.s.a.") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że strona po prawomocnym wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może wielokrotnie - dopóki wyrok nie zostanie wykonany, wnosić skargę domagając się ukarania organu grzywną za niewykonanie wyroku. Wskazana możność ponawiania skargi na niewykonanie wyroku nie ma jednak nieograniczonego charakteru. Wyrok wydany na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także sądy i inne organy państwa, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Moc wiążąca wcześniejszego wyroku oznacza tym samym, że sądy administracyjne muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Jeżeli zatem rozpoznając wcześniejszą skargę o wymierzenie organowi grzywny sąd oddalił skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, że organ wykonał wyrok w terminie, to aktualizuje się konieczność odrzucenie skargi o wymierzenie organowi grzywny ze względu na powagę rzeczy osądzonej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...] zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] "do wydania stosownego aktu" w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami administracyjnymi, a także stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności we wskazanym postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia 22 listopada 2021 roku (wpływ do organu 23 listopada 2021 roku), skarżąca po raz pierwszy korzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku o sygn. akt II SAB/Po [...] uwzględniającego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po merytorycznym rozpoznaniu powyższej sprawy, wyrokiem z dnia 12 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę uznając, że jest ona niezasadna. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wyjaśniono, że odpis wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 roku, sygn. II SAB/Po [...], wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz aktami sprawy wpłynął do PINB w dniu 18 października 2021 roku, a Sąd w wymienionym wyroku zobowiązał organ do "wydania stosownego aktu w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami administracyjnymi". Termin na wydanie rozstrzygnięcia upływał w dniu 18 listopada 2021 roku. PINB [...] wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania w dniu 17 listopada 2021 roku i wysłał je 18 listopada 2021 roku. Sąd uznał, że organ dochował terminu jaki zakreślono mu w wyroku z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. II SAB/Po [...], co oznacza, że wniesiona skarga o wymierzenie grzywny była niezasadna i podlegała oddaleniu. Z uwagi na powyższe Sądu orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że skarga z dnia 5 listopada 2022 roku jest niedopuszczalna, bo została wniesiona w sprawie, która została już prawomocnie osądzona. Zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia z dnia 12 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...] należy przyjmować, że wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania stanowi o realizacji obowiązku nałożonego na PINB wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 roku, sygn. II SAB/Po [...], tj. "obowiązku wydania stosownego aktu w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi". Powyższej oceny nie może zmienić stanowisko zawarte w uzasadnieniu kolejnej skargi, że "WSA w Poznaniu wyrokiem o sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 12 maja 2022 roku nie powinien oddalać skargi o wymierzenie PINB [...] grzywny powołując się na wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania skoro dwa dni wcześniej na posiedzeniu niejawnym ten sam Sąd uchylił postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania wydając wyrok z dnia 10 maja 2022 o sygn. akt II SA/Po [...]". Z uzasadnienia wyroku o sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 12 maja 2022 roku jednoznacznie wynika, że WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 roku o sygn. akt II SAB/Po [...] zakreślił organowi dwie możliwości wykonania obowiązku określonego jako "wydanie stosownego aktu" - zawieszenia postępowania lub jego merytoryczne zakończenie. Skoro zatem PINB w [...] wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, to nie można mówić o niewykonaniu przez organ wskazanego wyroku. Sąd wyjaśnił przy tym, że wybór rozstrzygnięcia przez PINB nie podlega ocenie w postępowaniu sądowym wywołanym skargą o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku. Skarżąca nie korzystała z prawa do skargi kasacyjnej. Wyrok z dnia 12 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...] jest orzeczeniem prawomocnym i wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Na obecnym etapie postępowania niedopuszczalne jest kwestionowanie oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2022 roku o sygn. akt II SA/Po [...]. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z powyższych względów skarga z dnia 5 listopada 2022 roku podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Skarżąca bez wezwania uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł. Natomiast zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i punkcie 2 sentencji postanowienia.