II SA/Po 744/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 roku wniosku K. W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej E. w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 roku Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego odmówić K. W. dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej "E. ", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] nakazującą odwołującej się przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego w P. przy ul. [...] do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę jego części, to jest całej przegrody zamontowanej na terenie drogi komunikacji ogólnej – przed lokalami nr [...] Skargę od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego złożyła Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "E.", będąca zarządcą nieruchomości wspólnej w budynku przy ul. [...] w P. (zob. k. 42 akt administracyjnych). Przed rozprawą zaplanowaną na dzień 19 października 2017 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wystąpiła K. W. zamieszkała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. Swojego wniosku nie uzasadniła (k. 26 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Z kolei w myśl § 2 w art. 33 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W odniesieniu do zgłoszenia w charakterze uczestnika K. W. w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdzie art. 32 § 2 P.p.s.a. Wnioskodawczyni nie miała statusu strony w postępowaniu administracyjnym, natomiast na etapie postępowania sądowego ubiega się o przyznanie jej statusu uczestnika. Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia wnioskodawczyni do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego przez Młodzieżową Spółdzielnię Mieszkaniową "E.". W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie utrwalony jest trafny pogląd, iż o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny podmiotu żądającego dopuszczenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199, z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, Lex nr 506870). W niniejszej sprawie K. W. nie wykazała swojego interesu prawnego w sprawie, który materializowałby się w naruszeniu konkretnej normy prawnej. W ocenie Sądu wnioskodawczyni przypisać można jedynie interes faktyczny, który wyraża się w woli zapewnienia przestrzegania wymogów dotyczących układu części wspólnych budynku przy ul. [...] w P.. Z materiałów zebranych w aktach wynika, iż K. W. jest właścicielem wyodrębnionego lokalu o numerze księgi wieczystej [...] (zob. k. 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji; wnioskodawczyni jest właścicielem tego lokalu, co wynika z publicznie dostępnych danych: ekw.ms.gov.pl). Dodać jednak należy, że lokal ten nie korzysta z drogi ewakuacyjnej, w ciągu której zlokalizowano przegrodę będącą przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] (zob. np. rzut na k. 38 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jeśli chodzi natomiast o zasady reprezentacji praw w odniesieniu do części wspólnych budynku, to zauważyć należy, że zarządcą budynku, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni jest Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "E." i to do niej jako podmiotu właściwego w tym zakresie skierowane zostały kwestionowane decyzje (m.in. decyzja zaskarżona do Sądu). Ponadto podnieść należy, że stroną postępowania w przedmiocie wykonania określonych obowiązków jest jedynie spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem, a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Wyjaśnić także trzeba, że biorąc pod uwagę art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222) przyjąć należy ogólną zasadę, że we wszystkich sprawach związanych z własnością lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. 1892 ze zm.). Pomijając w tym miejscu zawiłości prawne związane z zakresem stosowania do spółdzielni przepisów o zarządzie z ustawy o własności lokali oraz relacjami pomiędzy przepisami o spółdzielniach mieszkaniowych i o własności lokali, wskazać należy, że bezspornym jest, iż skarżąca sprawuje zarząd budynkiem przy ul. [...] w P. zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09 i z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 694/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę decyzji Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obarczeni są obowiązkami dokonania na swój czynności nakazanych w decyzjach, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 Prawa budowlanego. Powyższe rozważania wskazują, że stroną na którą nałożono obowiązki jest jedynie Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "E." jako zarządca części wspólnych budynku. Ten podmiot jest także w ocenie Sądu jedyną stroną postępowania sądowego (poza organem administracji) i zarazem podmiotem, który może powołać się w niej na swój interes prawny. Uwzględniając dotychczasowe wywody i mając na względzie uregulowanie przyjęte w art. 33 § 2 P.p.s.a. należało zatem orzec, jak w sentencji