II SA/Po 67/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2025 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z 18 listopada 2025 r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium lub SKO), po rozpoznaniu odwołania H. M. (dalej: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: Wojewoda lub organ I instancji) z 9 września 2025 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko N. M. od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. Kolegium wydało ww. decyzję w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda [...] decyzją z 9 września 2025 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. M. z 3 kwietnia 2017 r. odmówił przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko N. M. od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca zarzuciła Wojewodzie: - naruszenie art. 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego 987/2009 poprzez nieuwzględnienie całości faktycznej i prawnej sytuacji rodziny oraz ograniczenie się do ustalenia, że w [...] istniało prawo/werbalna wypłata ojca dziecka - N. , gdy obowiązujące przepisy wymagają, aby instytucja rozpatrująca wniosek oceniła całość okoliczności i – jeśli jej prawodawstwo ma pierwszeństwo – zapewniła świadczenie zgodnie z własnym prawem (a w razie wtórności – zbadała dodatek dyferencyjny), - naruszenie art. 68 rozporządzenia 883/2004 (zasady pierwszeństwa) przez mechaniczne przyjęcie, że samo formalne pobieranie świadczeń w [...] wyklucza jakiekolwiek świadczenie w Polsce, bez zbadania, czy nastąpiła realna ochrona dziecka i czy zachodził obowiązek działania "zastępczego" i koordynacyjnego między instytucjami (w tym ewentualnej wypłaty i późniejszego rozliczenia między państwami), - pominięcie celu świadczeń rodzinnych i dobra dziecka podczas gdy TSUE konsekwentnie podkreśla, że świadczenia rodzinne "z natury nie mogą być traktowane w oderwaniu od sytuacji rodzinnej" (a więc również od faktycznego korzystania przez dziecko), gdy tymczasem ojciec pobierał środki w [...] bez wiedzy i zgody, nie przeznaczając ich na dziecko, co oznacza, że ww. cel nie został zrealizowany, - naruszenie art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie dobra rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i dobra dziecka poprzez brak zapewnienia dziecku skarżącej ochrony socjalnej z uwagi na przekazywanie świadczeń ojcu dziecka, - naruszenie art. 72 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezapełnienie ochrony praw dziecka poprzez niezagwarantowanie dziecku skarżącej – N. faktycznego wsparcia i dopuszczenie do zatrzymania świadczeń otrzymywanych przez ojca dziecka, - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do sytuacji, że dziecko pozostaje bez jakichkolwiek świadczeń rodzinnych (ojciec dziecka zatrzymał świadczenia wypłacane za granicą), co narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, - naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie dziecka skarżącej i niezagwarantowanie jej świadczeń jak innym dzieciom pobierającym świadczenia w Polsce, - błędną ocenę dowodów – organ ograniczył się do informacji, że w [...] wypłacono świadczenia na ojca, nie badając, czy: 1) wypłaty faktycznie nastąpiły w spornych miesiącach, 2) czy dotarły do dziecka, 3) czy zachodzą luki w okresach świadczeń, by ostatecznie rodzina otrzymała łącznie kwotę dla niej najkorzystniejszą, - nieuwzględnienie i pominięcie orzecznictwa TSUE w zakresie praw dziecka i rodzin w zakresie koordynacji świadczeń (sprawy: Humer, C-255/99; Slanina C-363/08; Trepkowski, C-378 /14; Caisse nationale des prestations familiales, C-347/12). SKO utrzymując w ww. decyzję (jak podano na wstępie) wskazało, że w sprawie skarżącej przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w stosunku do wniosku z 3 kwietnia 2017 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, mają zastosowanie od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. wyłącznie wobec dziecka N. M., albowiem ojciec dziecka – S. M. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy najemnej na terytorium [...]. Dodano, że skarżąca od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. była w Polsce osobą nieaktywną zawodowo. Zatem pierwszeństwo do wypłaty świadczeń w tym okresie istnieje na terytorium [...]. Zdaniem Kolegium w związku z powyższym, zgodnie art. 68 (3) rozporządzenia 883/2004 w zw. z art. 60 (3) rozporządzenia wykonawczego 987/2009 zasadne było przekazanie wniosku do właściwej instytucji [...] celem rozpatrzenia. Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstw i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Wedle art. 68 ust. 3 lit. a rozporządzenia 883/2004 w sytuacji, gdy wniosek zostaje złożony w instytucji właściwej państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, ale nie na zasadzie pierwszeństwa, instytucja ta zapewnia dodatek dyferencyjny określany jako różnica kwot świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo wyznaczone jako mające pierwszeństwo a kwoty świadczeń przewidzianych w kraju drugiej kolejności. Mając to na względzie w niniejszej sprawie należało porównać kwotę świadczeń przyznaną przez instytucję [...] z kwotą świadczeń, które skarżąca mogłaby otrzymać w Polsce. [...] instytucja właściwa do wypłaty świadczeń poinformowała w dniu 4 sierpnia 2025 r., za pomocą formularza F002 w wersji elektronicznej EESSI, że wypłaciła zasiłek rodzinny na dziecko N. M. w następujących kwotach: a) [...] miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., b) [...] miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r., c) [...] miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., d) [...] miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. oraz w okresie od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., e) [...] miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r., f) [...] miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r.. Mając na uwadze powyższe organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 68 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 883/2004 w sytuacji, gdy wniosek zostaje złożony w instytucji właściwej państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, ale nie na zasadzie pierwszeństwa, instytucja ta zapewnia dodatek dyferencyjny określany jako różnica kwot świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo wyznaczone jako mające pierwszeństwo a kwoty świadczeń przewidzianych w kraju drugiej kolejności. Porównania kwoty świadczenia należnego na podstawie ustawodawstwa państwa [...] oraz polskiego na potrzeby ustalenia dodatku dyferencyjnego dokonano poprzez przeliczenie waluty stosując kursy, o których mowa w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zaopatrzenia Społecznego nr [...] z dnia 15 października 2009 r.. Organy uwzględniły kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany, tj. odpowiednio na dzień: a) 2 maja 2017 r. (1. roboczy dzień miesiąca), tj. [...] = [...] zł; b) 1 grudnia 2017 r., tj. [...] = [...] zł; c) 1 marca 2018 r., tj. [...] = [...] zł; d) 3 grudnia 2018 r. (1. roboczy dzień miesiąca), tj. [...] = [...] zł; e) 2 grudnia 2019 r. (1. roboczy dzień miesiąca), tj. [...] = [...] zł; f) 1 grudnia 2020 r., tj. [...] = [...] zł. Po przeliczeniu na walutę polską miesięcznych świadczeń przyznanych na podstawie ustawodawstwa [...] uzyskano kwoty: a) [...] zł/m-c od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.; b) [...] zł/m-c od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r.; c) [...] zł/m-c od 1 kwietnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.; d) [...] zł/m-c od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. i od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.; e) [...] zł/m-c od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r.; f) [...] zł/m-c od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r.. Organ wskazał, że w Polsce skarżącej na dziecko N. M. przysługiwały świadczenia w kwotach: – [...] zł/m-c od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r., od 1 października 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r., od 1 października 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r., od 1 października 2019 r. do 31 października 2020 r., na co składa się świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł/m-c i zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł/m-c; – [...] zł/m-c od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r., od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r., 1-30 września 2019 r., 1-30 września 2020 r., na co składa się świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł/m-c, zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł/m-c, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...]zł. W związku z powyższym zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w analizowanym okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. wypłacone świadczenia zagraniczne na dziecko N. przewyższały kwoty świadczeń polskich, co skutkowało odmową przyznania Skarżącej dodatku dyferencyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła H. M. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem: W ocenie skarżącej zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 68 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 833/2004 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że dodatek dyferencyjny został ustalony prawidłowo, podczas gdy jego wysokość została obliczona w sposób niepełny, wybiórczy i sprzeczny z celem rozporządzenia, jakim jest rzeczywiste wyrównanie różnicy w poziomie świadczeń; 2) art. 60 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego (WE) nr 987/2009, poprzez jego pominięcie lub zastosowanie w sposób pozorny, bez pełnej i rzetelnej analizy sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącej w spornych okresach; 3) art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zmiana sytuacji uzasadniała ingerencję w prawo nabyte, mimo braku spełnienia przesłanek materialnoprawnych; 4) art. 2 Konstytucji RP, tj. zasady ochrony prawa nabytych oraz zaufania do państwa i stanowionego prawa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji prowadzącej do faktycznego ograniczenia wcześniej przyznanych świadczeń; 5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolną ocenę dowodów, jedynie opisowe uzasadnienie rozstrzygnięcia oraz utrzymania decyzji organu pierwszej instancji pomimo podstaw do jej uchylenia; 6) naruszenia zasad prawa Unii Europejskiej, tj. zasady pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym, zasady skuteczności prawa unijnego oraz zasady proporcjonalności, poprzez podporządkowanie wykładni przepisów unijnych prawu krajowemu, iluzorycznego charakteru dodatku dyferencyjnego oraz nadmierną ingerencję w sytuację finansową i rodzinną skarżącej i jej dziecka. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że SKO - mimo obszernego uzasadnienia decyzji - ograniczyło się w istocie do aprobaty stanowiska organu I instancji, nie dokonując rzeczywistej kontroli jej prawidłowości. Dodatek dyferencyjny sprowadzono do mechanicznego rachunku, oderwanego od realiów społecznych i ekonomicznych. Organ pominął fakt, że celem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest ograniczanie praw świadczeniobiorców, lecz zapewnienie im porównywalnego poziomu ochrony socjalnej. Skutkiem zaś zaskarżonej decyzji jest pozostawienie skarżącej i jej dziecka w gorszym położeniu, niż wynikałoby to z prawidłowego zastosowania prawa UE. Decyzja narusza też fundamentalną zasadę pewności prawa. Skarżąca bowiem przez długi czas działała w zaufaniu do organów państwa, które przyznawały jej i wypłacały świadczenia. Późniejsza ingerencja oparta jest na wybiórczej interpretacji przepisów i godzi w konstytucyjne standardy państwa prawnego. Zarzucając naruszenie art. 68 rozporządzenia 883/2004 skarżąca podniosła, że organ nie wykazał, że zastosowany mechanizm dodatku dyferencyjnego faktycznie zapewnił wyrównanie świadczeń, a nie poszkodowanie dziecka wskutek transgraniczności sytuacji rodzinnej. Organ uznał za prawidłowe wyliczenie, które w praktyce prowadzi do uszczuplenia świadczeń w Polsce, tj. do efektu przeciwnego od przewidzianego prawem UE. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 60 ust. 3 rozporządzenia 987/2009 zdaniem skarżącej SKO nie zastosowało pełnego standardu badania sytuacji uprawnionej, ograniczając się do twierdzeń organu I instancji. Nie dokonano rzeczywistej analizy, czy i w jakim okresie świadczenia w państwie zatrudnienia ([...]) powinny wpływać na polskie świadczenia. Nie wykazano też, jakie informacje uzyskano, jakie dokumenty były podstawą ustaleń oraz dlaczego uznane je za wystarczające. Nie zweryfikowano też realnego "ekwiwalentu" świadczeń – organ przyjął je bez sprawdzenia, mimo, że w koordynacji świadczeń rodzinnych nie wystarczy sama nazwa świadczenia. Zdaniem skarżącej powyższe doprowadziło do naruszenia zasady skuteczności (effet utile) prawa UE, tj. organ przyjął wykładnię prowadzącą do zaniżenia świadczeń w Polsce. W konsekwencji mechanizm koordynacji działa jak sankcja za mobilność pracowniczą/rodzinną, co jest sprzeczne z celami rozporządzeń 883/2004 i 987/2009. Co do zarzucanego naruszenia zasady proporcjonalności skarżąca wskazała, że SKO nie wyważyło interesu publicznego i prywatnego, nadmiernie ingerując w przyznane jej świadczenia. W szczególności nie rozważono konsekwencji społecznych – dotknięcia dziecka brakiem świadczeń. Decyzja ma więc charakter nieproporcjonalny i represyjny. W rezultacie decyzja narusza art. 24 Karty Praw Podstawowych, bowiem nie odniesiono się do nadrzędności dobra dziecka. Reasumując, skarżąca wskazała, że skala naruszeń materialnych i procesowych prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym – konieczne jest jej uchylenie i decyzji poprzedzającej. W odpowiedzi SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wymaga wyjaśnienia, że decyzje w sprawie wydano w szczególnej procedurze – koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. w wyniku ustalenia, że podczas gdy skarżąca jako osoba nieaktywna zawodowo wniosła w kraju (w Gminie [...]) o przyznanie świadczeń rodzinnych (zasiłek rodzinny i dodatki) na dziecko N. M., ojciec dziecka – S. M. przebywał za granicami RP (w [...]), wykonując tam pracę najemną. Przepis art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 ze zm., dalej: u.ś.r.) w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (art. 23a ust. 3 u.ś.r.). Zgodnie z art. 23a ust. 5 u.ś.r. w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, o którym mowa w ust. 3. Wedle zaś art. 23a ust. 6 u.ś.r. w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3. Wymaga jednocześnie wyjaśnienia, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 15a u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.20204 r., ze zm., dalej: rozporządzenie nr 883/2004) oraz rozporządzenie PEiR (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (Dz. Urz UE L 284 z 30.10.2009 r. ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze nr 987/2009). Regulacje obu rozporządzeń PEiR mają na celu przeciwdziałanie kumulacji świadczeń, tj. pobieraniu świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach członkowskich UE oraz przez ustalenie wspólnych w ramach systemu krajów członkowskich UE zasad wypłaty świadczeń - zapobieżeniu sytuacji swoistego wyboru przez beneficjentów świadczeń kraju właściwego do wypłaty świadczeń. Reasumując, jeżeli rodzice dziecka zamieszkują w różnych państwach członkowskich, zagadnienie prawa do świadczeń z u.ś.r. regulują przepisy art. 67, 68 i art. 68a rozporządzenia 883/2004. Zgodnie z art. 67 ab initio tego rozporządzenia osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. W niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, że tak skarżąca, jak i ojciec dziecka, w tych samych okresach świadczeniowych wystąpili o przyznanie świadczeń rodzinnych – skarżąca w Polsce będąc osobą nieaktywną zawodowo i ojciec dziecka w [...] – wykonując tam pracę najemną. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu I instancji, że w 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r. mieszkając w Polsce była nieaktywna zawodowo. W tym zaś czasie ojciec dziecka S. M. wykonywał pracę najemną na terytorium [...]. Jak prawidłowo przyjęły organy orzekające zastosowanie winny zatem znaleźć zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu prawa do świadczeń określone w art. 68 rozporządzenia 883/2004. Ów przepis w ust. 1 pkt a) stanowi, że w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa - w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania. Zasadnie organy przyjęły, że w okresie, w którym skarżąca była nieaktywna zawodowo, a złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na dziecko N. M., pierwszeństwo do wypłaty świadczeń (od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r.) istnieje na terytorium [...], gdzie ojciec dziecka wykonywał pracę najemną. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 60 ust. 3 rozporządzenia 987/2009 jeżeli instytucja, w której złożono wniosek, uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie podejmuje tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane, oraz przekazuje wniosek do instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja ta zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy. Przepis art. 68 ust. 3 rozporządzenia 883/2004 stanowi zaś, że jeżeli, zgodnie z przepisami art. 67, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, to: a) instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny wspomniany w ust. 2; b) instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo. Na gruncie powołanych przepisów i stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy Wojewoda jako organ właściwy do wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego (art. 21 ust. 1 pkt 2 u.ś.r.) stwierdził pierwszeństwo do wypłaty świadczeń za opisywany okres na terytorium [...] (raz jeszcze: z uwagi na nieaktywność zawodową skarżącej zamieszkującej w Polsce i fakt wykonywania pracy najemnej przez ojca dziecka w [...] – zasada z art. 68 ust. 1 lit. a rozp. 883/2004) pozostało mu ustalenie, czy skarżącej na dziecko N. przysługuje dodatek dyferencyjny. Ten zaś – jak wynika z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 - dla sumy, która przekracza kwotę świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo. Tu zaś Wojewoda, a w ślad za nim organ odwoławczy wykazały się rzetelnością przedstawiając zarówno metodologię, jak i kwoty świadczeń uzyskanych przez ojca dziecka w [...] i skarżącej w Polsce w analogicznych okresach. Jak wynika z dokumentacji akt sprawy [...] instytucja wypłaciła zasiłek rodzinny na dziecko N. M. w kwocie [...] miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., co po przeliczeniu, według kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny, daje kwotę [...]zł/m-c od 1 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.; Natomiast w Polsce skarżącej na dziecko N. M. przysługiwały świadczenia w kwocie [...]zł/m-c od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r., W tym stanie rzeczy organy zasadnie odmówiły przyznania świadczenia rodzinnego w formie dodatku dyferencyjnego za okres od dnia 1 czerwca 2017 r. do dnia 31 października 2017 r., gdyż w okresie tym kwoty świadczeń rodzinnych przyznawane w [...] ([...] zł za czerwiec–sierpień 2017 r.) przewyższały kwoty tych świadczeń w Polsce ([...] zł). W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi, które zasadniczo zmierzają do wykazania, że skarżąca jako faktyczny opiekun i rodzic utrzymujący dziecko zostaje pozbawiona świadczeń rodzinnych za omówiony okres, a prawo do nich przyznaje się ojcu dziecka, który opieki tej nie sprawuje, Sąd stwierdza, że wykraczają one poza granice sprawy. Jej przedmiotem było bowiem, z uwagi na okoliczność, że na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane zostały świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, ustalenie prawa pierwszeństwa udzielenia świadczeń (tu: [...] jako kraju zatrudnienia ojca dziecka – reguła z art. 68 ust. 1 lit. a rozp. 883/2004) i w związku z tym ustalenie, czy istnieją podstawy do przyznania dodatku dyferencyjnego. Nie sposób w związku z tym podzielić zarzutów skargi naruszenia art. 68 ust. 2 i 3 rozporządzenia 883/2004 oraz art. 60 ust. 3 rozporządzenia 987/2009. Organy orzekające nie tylko prawidłowo przepisy te zastosowały, ale i wyjaśniły przesłanki, które w stanie faktycznym niniejszej sprawy wystąpiły obligujące do ich zastosowania. Skarżąca zmierzając de facto do podważenia zasadności przyznania ojcu dziecka świadczeń rodzinnych na córkę N. , nad którą nie sprawuje on opieki i jej nie utrzymuje, nie dostrzega, że zagadnienie to wykracza poza zakres przedmiotowy sprawy. Kwestie te reguluje przepis art. 68a rozporządzenia 883/2004 stanowiąc, że w przypadku gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny, właściwa instytucja wywiązuje się ze swoich prawnych obowiązków poprzez udzielenie tych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania. Z powyższej regulacji wynika, że skarżąca uprawniona jest zwrócić się do Wojewody jako organu właściwego, aby ten wystąpił do właściwej instytucji [...] o przyznanie skarżącej na córkę N. za przedmiotowy okres świadczeń rodzinnych, wedle ustawodawstwa pierwszeństwa, tj. [...], z równoczesnym odebraniem tychże świadczeń ojcu dziecka, który – jak twierdzi skarżąca – otrzymał i wykorzystywał te świadczenia na córkę, mimo, że jej nie utrzymywał. Wracając do sprawy Sąd wyjaśnia, że miała ona na celu ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego UE w ustaleniu świadczeń, tj. w uproszczeniu - ustalenia "które państwo płaci" (wedle naczelnej zasady - wypłaca państwo pracy i odprowadzania podatków przez danego członka rodziny, a nie państwo zamieszkania beneficjenta świadczeń), nie zaś przesądzenie, któremu z rodziców owe świadczenia rodzinne się należą. W tym bowiem zakresie rację należy przyznać skarżącej, że świadczenie winno podążać za beneficjentem pomocy, tj. w przypadku świadczeń rodzinnych – za dzieckiem i rodzicem sprawującym nad nim faktyczną opiekę i je utrzymującym. W normie określonej w art. 68a rozporządzenia 883/2004 urzeczywistnia się zasada skuteczności prawa UE. W sytuacji bowiem, gdy pracujący rodzic dziecka uzyskuje na nie świadczenia w kraju, w którym świadczy pracę, a faktycznie nie opiekuje się dzieckiem i nie łoży na jego utrzymanie, a obowiązku te spoczywają na drugim rodzicu dziecka, który zamieszkuje w innym państwie członkowskim i pozostaje nieaktywny zawodowo, istnieją podstawy do zastosowania regulacji art. 68a rozporządzenia 883/2004. W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zarzuty skargi - jako istotnie wykraczające poza zakres przedmiotowy sprawy – są niezasadne. Organy prawidłowo zastosowały bowiem przepisy prawa materialnego, w szczególności przepisy rozporządzenia 883/2004 i rozporządzenia 987/2009. Dodać należy, że skarżąca na tyle odlegle od stanu faktycznego sprawy sformułowała zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, że Sąd nie jest w stanie odnieść ich do okoliczności sprawy. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, by którekolwiek ustalenia stanu faktycznego organów orzekających były wadliwe, czy niepełne, a w konsekwencji, by doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, czy procesowego. Sąd faktycznie dostrzega, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się zasadniczo do zarzutów odwołania. Niemniej zważywszy, że podobnie jak zarzuty w skardze, zarzuty odwołania zostały sformułowane bez odniesienia się do okoliczności sprawy, należy uznać naruszenie przez Kolegium art. 107 § 3 K.p.a. za takie, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnośnie pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 11 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.) Sąd uznał, że o tyle nie zasługują one na uwzględnienie, że w istocie Kolegium wyjaśniło w granicach sprawy ustalenia pierwszeństwa ustawodawstwa Państwa Członkowskiego i zasadności przyznania dodatku dyferencyjnego przesłanki rozstrzygnięcia, a skarżąca nie podała, dlaczego z rozstrzygnięciem tym się nie zgadza. Również akta sprawy odzwierciedlają tok rozumowania organów obu instancji, w tym dały podstawę do przyjęcia pierwszeństwa ustawodawstwu [...] (m.in. formularz F002 z 4 sierpnia 2025 r. właściwej instytucji z [...] informujący o wypłacie S. M. zasiłków rodzinnych na N. ). W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono. ----------------------- 8