II SA/Po 618/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 r. w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 19 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę

Decyzją z 20 listopada 2019 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] w P. (dalej jako: "Rektor U.[...]") skreślił A. F. z listy studentów V roku U [...], Wydziału [...], kierunek [...], tryb stacjonarny, w roku akademickim 2018/2019, z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że studentka w ramach studiów na V roku, w roku akademickim 2018/2019 powinna uzyskać zaliczenia zajęć, zdać egzaminy przewidziane w Ramowym Programie Nauczania i złożyć kartę okresowych osiągnięć studenta w Dziekanacie do 15 września 2019 r. Tymczasem z akt studentki wynika, że 25 września 2019 r. nie uzyskała zaliczenia z kolokwium komisyjnego z przedmiotu G. . Dnia 26 września 2019 r. studentka złożyła wniosek w Dziekanacie Wydziału [...] I o warunkowy wpis na VI rok. W ocenie organu podniesione przez stronę w toku postępowania okoliczności sprowadzają się do zarzutu bezpodstawnego niezaliczenia jej prawidłowych odpowiedzi na pytania w trakcie kolokwium komisyjnego z przedmiotu G. . Zdaniem organu nie ma jednak żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia i oceny zainteresowanej w trakcie komisyjnego kolokwium. Decyzją z 20 stycznia 2020 r., nr [...], Rektor U.[...] utrzymał w mocy decyzję własną z 20 listopada 2019 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. F. domagając się uchylenia decyzji z 20 stycznia 2020 r. i stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji z 20 listopada 2019 r., a także przywrócenia na studia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK [...], uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny uznał, że w świetle zgromadzonego w sprawie przez organ administracyjny materiału dowodowego obowiązkiem Sądu I instancji była ocena, czy kolokwium zaliczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Z treści załączonego protokołu wynika, że zostało przeprowadzone kolokwium w formie zadania skarżącej trzech pytań opisanych w tym protokole, ale bez zapisania treści odpowiedzi skarżącej. Już taka sytuacja powinna wzbudzić wątpliwości Sądu I instancji, jednakże przede wszystkim Sąd powinien ocenić, czy sama forma tego komisyjnego kolokwium była zgodna z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem studentowi, który nie spełnił warunków zaliczenia przedmiotu przysługuje prawo do odwołania się w ciągu 5 dni roboczych do kierownika jednostki organizacyjnej prowadzącej dane zajęcia, który może zarządzić komisyjne sprawdzenie uzyskanych przez studenta wyników i takie zaliczenie odbywa się przed komisją powołaną zgodnie z § 35 ust. 6 zdanie 2 tego Regulaminu. Takiej oceny zgodności kolokwium komisyjnego z ww. przepisem nie przeprowadził w sprawie Sąd I instancji i to mimo wskazania na naruszenie tego przepisu w skardze wniesionej osobiście przez skarżącą. Okoliczności dotyczące sposobu przeprowadzania komisyjnego kolokwium zaliczeniowego (a więc ustalenia, czy kolokwium to prowadzone jest w formie sprawdzenia przez komisję uzyskanych przez studentkę wyników z dotychczasowych kolokwiów z danego przedmiotu lub w innej formie) mają zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawowe znaczenie w tej sprawie i wymagają oceny przez Sąd I instancji. Już to uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 20 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia A. F. z listy studentów. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżona decyzja nie spełniała wymogów prawidłowego uzasadnienia, w szczególności nie odniesiono się w niej do kwestii nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, koncentrując się wyłącznie na braku zaliczenia w dniu 25 września 2019 r. z kolokwium komisyjnego z przedmiotu G. . Następnie Sąd wskazał, że w decyzji nie wskazano w sposób jednoznaczny kiedy upływał termin do zaliczenia semestru lub roku, a z okoliczności sprawy wynika, że choć termin kolokwium komisyjnego wyznaczono na 25 września 2019 r. to z akt sprawy zdaje się wynikać, iż termin do zaliczenia semestru lub roku wiążący studentkę był inny niż 15 września 2019 r., względnie mógł zostać przedłużony. Dalej Sąd wskazał, iż w aktach sprawy brak jest skierowanego do kierownika jednostki organizacyjnej odwołania studentki, jak i zarządzenia o komisyjnym sprawdzeniu uzyskanych skutków (w tym w szczególności tak daleko idących jak skreślenie go z listy studentów), przez studenta wyników. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że orzekający w sprawie Rektor Uniwersytetu [...], jak i kontrolujący jego decyzję sąd administracyjny nie są podmiotami uprawnionymi do weryfikowania prawidłowości dokonanej przez komisję oceny wiedzy studenta i wystawionej mu oceny. Ocena prawidłowości odpowiedzi udzielanych przez studenta wymaga bowiem posiadania niezbędnej wiedzy fachowej z danej dziedziny nauki (w niniejszej sprawie danego działu [...]), której to wiedzy nie posiada tak orzekający w sprawie organ jak i Sąd. Co za tym idzie, oceny działania komisji i efektu jej pracy, jakim jest wynik komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników edukacyjnych, organ administracji orzekający w sprawie dokonać może wyłącznie w zakresie obejmującym zgodność z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu Studiów, tak składu komisji, jak i trybu jej powołania oraz formy przeprowadzenia komisyjnego sprawdzenia wiedzy studenta, z podlegającej zaliczeniu dziedziny. Wobec wskazanych wyżej obiektywnych ograniczeń, tym bardziej istotne jest by sprawdzenie prawidłowości przebiegu pracy komisji przeprowadzającej kolokwium pod względem formalnym miało charakter wnikliwy i gwarantowało zapewnienie studentowi ochrony jego praw wynikających z odpowiednich postanowień Regulaminu Studiów, czemu jednak orzekający w sprawie organ Uniwersytetu nie sprostał. Ponownie rozpoznając sprawę Rektor Uniwersytetu [...] w P. decyzją z dnia 19 lipca 2023 r., nr [...], uchylił w całości swoją własną decyzję z dnia 20 listopada 2019 r., nr [...], i umorzył postępowanie w sprawie skreślenia A. F. z listy studentów. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ zauważył, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego A. F. na swój wniosek wznowiła w roku akademickim 2022/2023 studia na V roku kierunku [...]. Z uwagi na różnice programowe ustalono zakres różnic, sposób ich zrealizowania oraz odpłatność. Zdaniem Rektora w powyższym stanie faktycznym dalsze prowadzenie postępowania jest niecelowe, bo uchylając pierwotną decyzję w sprawie skreślenia z listy studentów i umarzając postępowanie przywrócono A. F. na studia V roku, a decyzja w sprawie wyrażenia zgody po wznowieniu studiów powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Jak wyjaśnił organ dla uniknięcia wszelkich wątpliwości i uwzględniając upływ czasu Dziekan Wydziału [...] powinien wyznaczyć zainteresowanej nowy termin drugiego poprawkowego zaliczenia z ewentualną możliwością komisyjnego kolokwium zaliczeniowego przedmiotu G. z zachowaniem przepisów Regulaminu Studiów. Rektor wskazał następnie, że Dziekan jest obowiązany ustalić zakres wymaganych zaliczeń. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. F. kwestionując przede wszystkim nałożone na nią obowiązek realizacji różnić programowych oraz obarczanie skarżącej kosztami związanymi z dalszym studiowaniem. Odpowiadając na skargę Rektor podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na wniosek organu. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w P. decyzją z dnia 19 lipca 2023 r., nr [...], uchylił w całości swoją własną decyzję z dnia 20 listopada 2019 r., nr [...], i umorzył postępowanie w sprawie skreślenia A. F. z listy studentów. W tym miejscu zauważyć należy, że decyzja powyższa jest decyzją korzystną dla skarżącej – na jej podstawie zakończono postępowanie dotyczące skreślenia jej z listy studentów, co oznacza, jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że została ona przywrócona na dalszy tok studiów. Innymi słowy, powstał stan prawny, jakby nigdy nie została skreślona z listy studentów. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie mógł kontrolować pozytywnej dla strony decyzji. Umorzenie postępowania powoduje bowiem, że Sąd nie miał możliwości wydania jakiegokolwiek innego orzeczenia niż oddalenie skargi, bo jest to najkorzystniejszy sposób zakończenia postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów. Odrębną kwestią pozostaje natomiast podnoszona w skardze (oraz cząstkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku realizacji różnić programowych oraz obarczanie skarżącej kosztami związanymi z dalszym studiowaniem. Kwestia powyższa wykracza jednak poza zakres sądowej kontroli, gdyż w niniejszym postępowaniu Sąd mógł jedynie badać, czy spełnione zostały przesłanki skreślenia skarżącej z listy studentów. Skoro Rektor uznał, że przesłanki do wydania tego rozstrzygnięcia nie zostały spełnione, to tym bardziej Sąd administracyjny, nie mógł badać innych kwestii, niezwiązanych bezpośrednio z przedmiotem sprawy (skreśleniem z listy studentów). Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji problematyka zaliczania ewentualnych różnic programowych czy też ewentualnych kosztów z tym związanych musi być przedmiotem odrębnego postępowania i odrębnych decyzji, nie zaś prowadzonego obecnie postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę