Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 595/15

Wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2015 r., II SA/Po 595/15 – zasiłki celowe i okresowe

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
11 września 2015
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 11 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] maja 2015 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu (dalej: Kolegium) – po rozpatrzeniu odwołania R. B., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy O.) z dnia [...] 2014 r. znak [...]. Utrzymaną w mocy decyzją organ I instancji przyznał R. B. zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 102,30 zł na okres od 1 marca do 31 marca 2015 r. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182, z późn. zm. – dalej: u.p.s.), art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) oraz uchwałę nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2013 r., poz. 1024 - dalej: 1) program "Pomoc państwa z zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, 2) program "Pomoc państwa z zakresie dożywiania" lub 3) program pomocowy w zakresie dożywiania, 4) program pomocowy albo 5) program). Decyzje organów obu instancji zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 27 marca 2015 r. R. B. złożyła w [...] Ośrodku Pomocy Społecznej w O. (dalej: ośrodek pomocy społecznej) wniosek udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, argumentując, że jej dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jakie obowiązuje dla skorzystania z tego programu pomocowego. W toku postępowania oświadczyła, że nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z [dziećmi] K. I E. Podczas wywiadu środowiskowego strona nie wyraziła zgody na korzystanie przez jej dzieci z obiadów w szkole. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że kryterium dochodowe dla rodziny skarżącej wynosi 1 368 zł, a dochód tej rodziny – na który składa się renta wnioskodawczyni, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenia rodzinne oraz wynagrodzenie za pracę – wynosi [...] zł, tj. 540,73 zł na osobę. Organ stwierdził, że dochód rodziny wnioskodawczyni nie przekracza 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., wobec czego może być objęta działaniem programu "Pomoc w zakresie dożywiania". Organ podniósł, że zgodnie z przywołaną uchwałą nr 221 Rady Ministrów ustanawiającą ten program, organy pomocy społecznej są zobowiązane w pierwszej kolejności do zapewnienia świadczenia w formie posiłku, zaś pomoc w formie pieniężnej jest uzasadniona dopiero wtedy gdy zapewnienie posiłku nie jest możliwe lub nieuzasadnione z uwagi na sytuacje osobistą lub rodzinną, dlatego też organy pomocy społecznej w pierwszej kolejności zapewniają świadczenie w formie posiłku, co w przypadku dzieci wnioskodawczyni było w pełni możliwe, jednak strona odmówiła przyjęcia pomocy w takiej postaci. W tym zakresie organ wyjaśnił, że wobec odmowy przyjęcia zaproponowanie pomocy w formie dożywiania dla dzieci w szkole organ uznał za zasadne udzielenie pomocy jedynie w stosunku do samej wnioskodawczyni. Uznając zasadność przyznania wnioskodawczyni pomocy w takim zakresie, organ wyjaśnił, że wysokość zasiłku celowego w ramach przedmiotowego programu pomocowego obliczona została poprzez przemnożenie 31 dni miesiąca marca 2015 r. przez 3,30 zł, co stanowi koszt wsadu jednego ciepłego posiłku dla osoby dorosłej w działającym w ramach ośrodka pomocy społecznej Dziennym Domu Pomocy Społecznej "[...]" w O., co dało wynik 102,30 zł. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawczyni podniosła,. Że decyzja ta jest krzywdząca szczególnie dla jej dzieci, bowiem pomoc w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przysługuje także na dzieci, gdyż przedmiotowy program pomocy wspiera gminy w zakresie dożywiania dzieci i młodzieży, a udzielanie tej pomocy ma charakter obowiązkowy, gdyż celem tego programu jest m.in. ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach. Podniosła, że realizacja tej pomocy nie musi polegać w pierwszej kolejności na udzieleniu dziecku posiłku w szkole, a zgodnie z art. 100 ust. 1 u.p.s. przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się dobrem osób korzystających z pomocy społecznej. Wobec tego nie zgodziła się na zastosowanie w jej przypadku zasady, na którą powołał się organ, tym bardziej że wcześniej w 2011 r. miała wypłacane zasiłki na zakup żywności także dla dzieci, co jest niekonsekwencją organu. Stwierdziła, że w 2014 r. organ odmawiał jej pomocy na zakup żywności dla dzieci, a powodem odmowy przyjęcia pomocy w formie posiłku dla dzieci w szkole, było to, że obiady dzieciom w szkole nie smakowały. Zarzuciła organowi, że w ten sposób nie poprawia jej sytuacji życiowej, a celem programu jest właśnie poprawa poziomu życia rodzin o niskich dochodach oraz poprawa stanu zdrowia dzieci i młodzieży. Podniosła też, że przedmiotowa decyzja ingeruje w jej plany życiowe, gdyż zmusza ją do zadłużania się, by zapewnić dzieciom odzież i żywność. Ponadto strona przedstawiła okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej rodziny oraz podała przyczyny, dla których nie chce przymusowo (komorniczo) egzekwować alimentów od ojca dzieci. Przy tak sformułowanej argumentacji strona domagała się przyznania zasiłku na zakup żywności w ramach programu pomocowego także dla dzieci. W decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Kolegium przywołało zasady udzielenia pomocy społecznej wyrażone w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 i art. 11 ust. 2 u.p.s., a także wyjaśniło, że podstawę prawną żądań skarżącej przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 stanowił przepis art. 39 ust. 1 u.p.s. Organ podkreślił, że zgodnie z założeniami programu pomocowego w zakresie dożywiania, pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego są przyznawane w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację zdrowotną lub rodzinną. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego również dla dzieci, zamiast gorącego posiłku. W tym zakresie organ podniósł, że strona nie wykazała, aby jej dzieci wymagały przestrzegania jakiejkolwiek diety ani innych okoliczności rodzinnych, wystąpienie których powodowałoby konieczność rezygnacji z przyznania pomocy w formie posiłku w szkole, a nie stanowi takiej okoliczności podnoszony przez wnioskodawczynię fakt, że dzieciom obiady w szkole nie smakują. Kolegium stwierdziło, że ta ostatnia okoliczność jest tym bardziej wątpliwa, że córka wnioskodawczyni - E. G. w trakcie wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wyraziła chęć korzystania z takiej właśnie formy pomocy, co przeczy twierdzeniom strony, że dzieci nie chcą jeść obiadów w szkole, bo im nie smakują. Zdaniem Kolegium ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji w przyjętym stanie faktycznym i prawnym jest prawidłowe, skoro wnioskodawczyni poprzez rezygnację z dochodzenia na drodze egzekucji sądowej alimentów na rzecz dzieci oraz rezygnację z zaproponowanej jej pomocy w formie posiłku [dla dzieci] odmawia współdziałania z organami pomocy społecznej w przezwyciężeniu swojej trudnej sytuacji życiowej. W skardze na decyzję Kolegium wnioskodawczyni przedstawiła argumentację wcześniej już wyrażoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto wskazała, że organ I instancji tylko dla oszczędności środków proponuje dla jej dzieci pomoc w zakresie dożywiania w formie posiłków w szkole, gdyż wtedy pomoc dotyczy tylko dni nauki szkolonej, podczas gdy ona domaga się przyznania pomocy w formie pieniężnej na cały miesiąc. Wskazywała też na niekonsekwencję i dowolność rozstrzygnięć organu I instancji, skoro w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] [dołączonej do skargi] przyznał jej dofinansowanie dla córek zgodnie z wnioskiem i nie powoływał się już na to, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek zapewnić pomoc w formie posiłku. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić reguły, na jakich organy pomocy społecznej udzielają osobom potrzebującym pomocy na dożywianie i wskazać na charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego przyznawanego na te cele. Co do zasady – jak to wynika z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. – prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje tym osobom lub rodzinom, które spełniają wymogi kryterium odchodowego, które dla osoby w rodzinie wynosi 456 zł (kryterium dochodowe na osobę w rodzinie) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W przypadku skarżącej organ I instancji wskazał na takie okoliczności jak: niepełnosprawność (pkt 5) i rodzina niepełna (pkt 9). Ponadto art. 8 ust. 2 u.p.s. stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego. Przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. przewiduje możliwość przyznania zasiłku celowego m.in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności (na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej). W razie zdarzeń losowych lub w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznany osobie lub rodzinie, niezależnie od spełnienia kryterium odchodowego zasiłek celowy na specjalnych warunkach (art. 40 i art. 41 u.p.s.). W niniejszej sprawie strona domagała się przyznania jej pomocy finansowej - zasiłku celowego na podstawie programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, co wprost wynika z jej wniosku. Przedmiotowy program rządowy został przyjęty uchwałą nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. (M.P. z 2013 r., poz. 1024) – podjętą na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 i 938) – i jest bezpośrednio skierowany do gmin (§ 1 i 4 programu), stanowiąc wieloletnie wsparcie finansowe gmin w zakresie dożywiania, tj. realizacji zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 u.p.s. (punkt I. Podstawy prawne programu - załącznika do uchwały). Strategicznym celem programu jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych (punkt II. Cele programu). Do zadań gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) należy 1) koordynowanie programu w gminie i 2) przyznawanie wynikającej z programu pomocy za pośrednictwem kierowników ośrodków pomocy społecznej (punkt IV.2. ust. 3 "Zadania podmiotów realizujących program"). Ze środków przekazywanych w ramach programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s. Ze środków przekazanych gminom z programu udziela się wsparcia w szczególności: 1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej, 2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, 3) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s., w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Pomocy tej udziela się w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych (punkt V.1 "Zakres podmiotowy i przedmiotowy programu"). W ocenie Sądu z przywołanych wyżej przepisów wynika, że udzielenie pomocy w zakresie dożywiania w ramach przedmiotowego programu nieprzypadkowo wskazuje kolejność świadczeń, tj. w pierwszej kolejności udzielenie posiłku, a dopiero w następnej kolejności przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, zaś w ostatniej kolejności świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych. W tym zakresie też Sąd nie podziela wykładni prawa przedstawionej przez stronę skarżącą. Udzielenie posiłku w możliwie najwyższym stopniu gwarantuje bowiem zgodne z założeniami programu wykorzystanie środków publicznych. Pozwala to efektywnie i wydajnie wykorzystywać środki, w szczególności poprzez udzielanie dzieciom w wieku szkolnym posiłków w stołówkach szkolnych w godzinach nauki. Dopiero szczególne okoliczności (np. względy dietetyczne, dłuższa absencja dziecka w szkole czy wyjątkowa sytuacja psychologiczna) mogą uzasadniać rezygnację z udzielenia dziecku pomocy żywnościowej w takiej postaci. Koresponduje to również z treścią art. 3 ust. 3 u.p.s., który stanowi, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Co więcej, za przyjęciem tego rodzaju wykładni przepisów programu pomocowego przemawia analiza kolejnych postanowień programu. Otóż w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko wyraża chęć zjedzenia posiłku, odpowiednio dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ucznia lub dziecka o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku (punkt V.2. programu). Co więcej, przyznanie pomocy, o której mowa w punkcie V.2, w przypadku przyjęcia przez gminę odpowiedniego programu osłonowego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 pkt 4 u.p.s., nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego (punkt V.2.1.). W następnej kolejności trzeba podkreślić, że nie ulega wątpliwości, iż świadczenie z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłku celowego) przyznawane na podstawie programu program "Pomoc państwa z zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, podobnie jak poprzedniego programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (wprowadzonego ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. [...], Dz.U. nr 267, poz. 2259, z późn. zm.), ma charakter uznaniowy. W takim przypadku organ ma zatem obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, tak aby rozstrzygnięciu nie można zarzucić dowolności. Organ nie ma jednak obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy. Zatem kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy wszystkie te wymogi zostały zachowane (tak NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 407/12, LEX nr 1264795). Pomoc w zakresie dożywiania udzielana w formie pieniężnej (świadczenia pieniężnego) jest bowiem w istocie zasiłkiem celowym przyznawanym na pokrycie kosztów zakupu żywności (tak NSA w wyroku z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 646/12, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że, wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej, organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym m.in. wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., stanowiącymi, że rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec ograniczonych środków finansowych organ pomocy społecznej zwykle nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, tj. udzielić im wsparcia w rozmiarze odpowiednim do ich potrzeb oraz w zgłaszanej postaci lub wysokości. Stąd też organ przyjąć powinien obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych. Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej do kontrolowanej sprawy, stwierdzić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga stanowi jedynie polemikę skarżącej ze stanowiskiem organu, w której strona wyraża przede wszystkim swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia jej wniosku, przejawiające się w tym, że świadczenie w postaci pieniężnej, w której to postaci domagała się udzielenia jej pomocy w zakresie dożywiania, zostało przyznane tylko samej skarżącej, nie zaś jej dzieciom. Celowość przyznania tej pomocy samej skarżącej w zasadzie nie podlega kontroli tutejszego Sądu wobec kierunku zaskarżenia decyzji administracyjnej. Strona nie wysunęła też żadnych zastrzeżeń przeciwko rozmiarowi tej pomocy i wyliczeniu miesięcznej wysokości oraz stawki dziennej świadczenia pozostającego w relacji do wartości wsadu jednego ciepłego posiłku w domu pomocy społecznej prowadzonej przez organ I instancji. Nie jest to wprost wyartykułowane, ale obydwie strony postępowania są zgodne co do tego, że udzielenie skarżącej pomocy na dożywianie poprzez przyznanie jej posiłku w domu pomocy społecznej nie byłoby celowe ani efektywne w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie zgadza się jednak z tym, że organy nie udzieliły jej wsparcia finansowego w takiej samej postaci i wysokości na każde z dwojga jej dzieci. Tymczasem dzieci skarżącej miały pełną możliwość skorzystania z ciepłych posiłków wydawanych w szkole i nie było żadnych przeciwwskazań medycznych czy innej natury do udzielenia wsparcia w tej postaci, a – jak już wspomniano – jest to pierwsza i najbardziej efektywna, bo bezpośrednia, forma udzielenia pomocy w zakresie dożywiania. Domniemane kwestie osobistych preferencji smakowych dzieci skarżącej nie mogą stanowić przesłanki do uznania, że udzielenie takiej formy pomocy jest nieadekwatne do sytuacji rodziny i jej potrzeb. Skarżąca, nie zgadzając się na korzystanie przez jej dzieci z obiadów w szkole - czego nie kwestionuje, w istocie odmówiła przyjęcia pomocy w zakresie dożywiania. Takie zachowanie wyczerpuje znamiona braku współdziałania z pracownikiem socjalnym (organem pomocy społecznej), co może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s.). Co więcej, brak podjęcia odpowiednich działań prawnych przez skarżącą w celu wyegzekwowania od ojca dzieci alimentów pomimo realnej możliwości, do czego strona zobowiązała się wobec pracownika organu pomocy społecznej – niezależnie od motywacji, która wręcz może nasuwać wniosek, że strona zachowuje się tak, jakby prowadziła z ojcem dzieci, z którym wspólnie zamieszkuje w jednym mieszkaniu o powierzchni ok. [...] m², jedno wspólne gospodarstwo domowe – wskazuje na to, że strona nie wypełnia obowiązku współdziałania z organem w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.). Na to samo może również wskazywać ujawniony w trakcie wywiadu środowiskowego fakt, że pomimo zgłoszenia przez jedno z dzieci chęci korzystania z obiadów w szkole - skarżąca nadal odmawiała przyjęcia w takiej postaci pomocy na dożywianie dzieci. Z tych wszystkich powodów Sąd stwierdził, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i nie naruszyły powołanych przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zakresie działania z poszanowaniem zasady praworządności i prawdy materialnej. Nie sposób też uznać, że organy nie dążyły do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, tj. w tym wypadku skarżącej i jej dzieci. Organy zaproponowały udzielenie stronie pomocy w zakresie dożywiania dzieci w adekwatnej formie do sytuacji i potrzeb rodziny, jednak skarżąca bezpodstawnie odmówiła przyjęcia tego wsparcia, poprzestając na skorzystaniu jedynie z pomocy finansowej (świadczenia pieniężnego), którego udzielenie było adekwatne w odniesieniu do samej skarżącej. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skarżącej, Sąd wskazuje po pierwsze, że przyznanie skarżącej przez organ I instancji na inny okres pomocy na dożywianie dzieci w formie pieniężnej (jak to wynika z kopii decyzji dołączonej do skargi) nie stanowi podstawy do uznania, że w przedmiotowej sprawie stanowisko organów było błędne. Sąd nie poddaje bowiem ocenie innej decyzji (pozostaje to poza zakresem niniejszej sprawy), wydanej w innej sprawie (za inny okres). To od woli skarżącej zaś zależy, czy stanowisko organu zajęte w innej sprawie powinno być [...] [skontrolowane] w trybie administracyjnym (instancyjnym), a ewentualnie dalej - sądowym. Dodać należy, że przyznanie skarżącej przez organ I instancji pomocy za okres od 1 do 28 lutego 2014 r. uwzględniało wynik postępowania odwoławczego, a strona decyzji organu II instancji nie kwestionowała. Trzeba również mieć na względzie, że nie można skutecznie zarzucić organowi I instancji dowolności i niekonsekwencji w odniesieniu do wydania decyzji z dnia [...] 2015 r. na okres od 1 do 31 marca 2015 r., skoro rozstrzygnięcie w tym zakresie było pierwszym rozstrzygnięciem w sprawie i nie musiało uwzględniać wyników ewentualnego postępowania odwoławczego, jak to miało miejsce w odniesieniu do decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Ponadto nie sposób w ogóle rozważać niekonsekwencji organu – czy wręcz, jak sugeruje strona, przypisywać organowi motywacji zaoszczędzenia na sytuacji rodziny skarżącej – w odniesieniu do tego, że organ proponował udzielenie pomocy na dożywianie dzieci skarżącej w postaci posiłku w szkole, co jednak nie obejmowało dni wolnych od nauki szkolnej. Otóż tego rodzaju zarzut mógłby być realnie rozważany tylko w sytuacji gdyby strona przyjęła pomoc zaoferowaną przez organ. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organy byłyby obowiązane rozważyć również, w razie zgłoszenia przez stronę potrzeby w tym zakresie, także udzielenie pomocy w postaci świadczenia pieniężnego lub pomocy rzeczowej, celem zabezpieczenia potrzeb żywieniowych dzieci w innych dniach, niż dni nauki szkolonej. Rozstrzygnięcie to nadal jednak pozostawałoby w granicach uznania administracyjnego organu. W sytuacji zaś kiedy skarżąca odmówiła współdziałania z organem, nie chcąc przyjąć pomocy na dożywanie dzieci w postaci posiłków w szkole, jak i wyegzekwować od ojca dzieci należnych im alimentów, co niewątpliwie poprawiłoby sytuację materialną rodziny, zarzucanie organom naruszenia prawa w powołanym przez stronę zakresie jest całkowicie bezpodstawne. Stąd też Sąd nie uznał zasadności zarzutu skargi co do naruszenia wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Reasumując wszystko powyższe, stwierdzić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga, w której skarżąca wyraża przede wszystkim swoje niezadowolenie z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, stanowi jedynie polemikę skarżącej ze stanowiskiem organów. Jednakże samo tylko niezadowolenie skarżącej nie może stanowić podstawy do skutecznego zaskarżenia wydanych w tej sprawie decyzji, skoro działanie organów pomocy społecznej mieściło się w granicach uznania administracyjnego i zostało należycie umotywowane. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - orzekł, jak w części rozstrzygającej wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 lipca 2015
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Szaniecka Tomasz Świstak

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny