II SA/Po 589/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: przywrócić terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz

Wyrokiem z dnia [...] października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydanym w sprawie o sygn. akt. II SA/Po [...] oddalił skargę E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt[...], utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, tj. Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] października 2019 r., [...] o zwrocie podania skarżącej. Odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącej dnia [...] października 2020 r. (k. 23 akt sądowych) wraz z pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia środków zaskarżenia, w tym w szczególności o konieczności złożenia w 7-dniowym terminie wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżąca wniosku takiego w ustawowymi terminie nie złożyła. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu złożył natomiast wniosek o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem. We wniosku pełnomocnik strony skarżącej wywodził, iż niezłożenie przez skarżącą w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z dnia [...] października 2020 r. nastąpiło bez jej winy. W ocenie pełnomocnika wskazuje na to przede wszystkim złożony przez skarżącą wniosek o udzielenie prawa pomocy. Jak wynika z treści tegoż wniosku (składającego się z dwóch wiadomości e-mail z dnia [...] października 2020 r.) skarżąca, po doręczeniu jej sentencji orzeczenia w dniu [...] października 2020 r., nie była w stanie prawidłowo odkodować sensu zaistniałej czynności procesowej, w tym złożyć w terminie prawem przewidzianym wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2020 r. Skarżąca wprost wskazała, iż "nie rozumie tego wymijającego doręczenia odpisu sentencji wyroku" (k. 3 akt prawa pomocy, sygn. akt II SPP/Po [...]). Zdaniem pełnomocnika skarżącej świadczy to m.in. o tym, że skarżąca nie była w stanie prawidłowo odczytać treści przesłanych jej pouczeń. Pełnomocnik podniósł także, że jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz przyznania pełnomocnika z urzędu. Co istotne, skarżąca uczyniła to w terminie przewidzianym na złożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku WSA. Jak wynika z akt postępowania, doręczenie sentencji skarżącej nastąpiło w dniu [...] października 2020 r., zaś wskazany wniosek o udzielenie prawa pomocy został doręczony do WSA w Poznaniu w dniu [...] listopada 2020 r. (po uprzednim przekazaniu z Sądu Apelacyjnego w P., gdzie w dniu [...] października 2020 r., a zatem również w terminie 7 dni od dnia doręczenia sentencji wyroku, omyłkowo skierowała go skarżąca). Pełnomocnik przyznał, że w orzecznictwie wskazuje się co prawda, ze złożenie przez stronę wniosku o udzielenie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminów procesowych, jednakże może stanowić podstawę do przywrócenia terminu dokonania czynności. Złożenie w terminie dokonania czynności procesowej, wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, stanowi wyraz należytej staranności strony w prowadzeniu swoich spraw, a tym samym niezłożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia nie stanowi o rażącym niedbalstwie strony, lecz o jej woli, aby dalszych czynności procesowych dokonywał ustanowiony na jej rzecz pełnomocnik. Z tych też względów nie sposób uznać, zdaniem pełnomocnika, aby z winy E. G. doszło do uchybienia w złożeniu przez skarżącą we właściwym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] października 2020 r., co uzasadnia przywrócenie terminu dokonania tej czynności (art. 86 § 1 Ppsa). Pełnomocnik podkreślił, że w analogicznym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku WSA. Według pełnomocnika przyjęcie przeciwnego stanowiska powodowałoby, że prawo pomocy, na etapie wnioskowania o pisemne uzasadnienie wyroku Sądu I instancji stałoby się fasadowe. Bez znaczenia jest przy tym fakt, iż czynność polegająca na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim, albowiem to prawem strony jest podjęcie decyzji, na jakim etapie skorzysta z możliwości wnioskowania o przyznanie prawa pomocy i nie sposób obciążać jej z racji dokonanego wyboru negatywnymi konsekwencjami, Na gruncie sprawy należy, zdaniem pełnomocnika, zauważyć, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy dopiero w momencie, w którym dalsze samodzielne prowadzenie sprawy okazało się przekraczać jej możliwości. Do tego momentu skarżąca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika dokonywała czynności procesowych, w tym w terminie je uzupełniała. Dopiero w momencie, w którym straciła możliwość samodzielnego prowadzenia sprawy (na co sama wskazała, pisząc, że nie rozumie treści doręczonej korespondencji, w tym zawartych w niej pouczeń), wniosła o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Niezrozumiałość ta wynikała zapewne z faktu, iż uprzednie orzeczenia były skarżącej doręczane wraz z uzasadnieniem, w przeciwieństwie do wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2020 r. Okoliczności te tym bardziej, zdaniem pełnomocnika, uzasadniają tezę o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postaci wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia. Jego zdaniem należy zakładać, iż w ocenie skarżącej złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zakładało, iż dalszym prowadzeniem sprawy zajmie się tenże pełnomocnik, co zwalniało ja z obowiązku samodzielnego podejmowania czynności procesowych. W ocenie pełnomocnika spełnione zostały również pozostałe przesłanki przywrócenia terminu do wnioskowanej czynności. Wniosek jest składany w terminie wskazanym w art. 87 § 1 Ppsa i to licząc zarówno od dnia doręczenia niżej podpisanemu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacją w P. (4 stycznia 2021 r.), jak i przez WSA w Poznaniu (7 stycznia 2021 r.), we wniosku uprawdopodobniono okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa), zaś równocześnie z wnioskiem o przywrócenie dokonano czynności, której nie dokonano w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 Ppsa). Zdaniem Sąd, przedstawione przez pełnomocnika skarżącej okoliczności uprawdopodabniają brak winy strony w uchybieniu terminowi. Wskazać również należy, że ustanowiony profesjonalny pełnomocnik dochował należytej staranności w zakresie od niego wymaganym. Zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wraz z wnioskiem tym dokonał czynności – złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W konsekwencji należało uznać, że zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz