II SA/Po 575/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2024 r. w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr [...], 2. uchyla zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 lipca 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania C. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 30 czerwca 2022 r., nr [...] nakazującej C. M. i M. M., właścicielom nieruchomości położonej w miejscowości S. , wykonanie obowiązku przyłączenia tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego i przytoczeniu treści przepisów prawa, organ wskazał, iż C. M. podniosła w treści odwołania, że nie jest już właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości aktualnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości i w razie nie podłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej nałożyć na nich obowiązek wyrażony w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż z uwagi na powyższe należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż wyjaśnić należy istotną dla sprawy okoliczność. Pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję wskazując, iż decyzja organu I instancji nigdy nie została mu doręczona. Ponadto Skarżący podniósł, iż postępowanie nie było prowadzone wobec właścicieli przedmiotowej nieruchomości (dowód akta księgi wieczystej [...]). Skarżący zwrócił również uwagę na rozbieżność w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której to decyzji organ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję jednocześnie wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż organ I instancji powinien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić aktualnych właścicieli, oraz że decyzja organu I instancji zostaje uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało z urzędu decyzję własną z dnia 25 lipca 2023r. nr [...] w ten sposób, że 1. w sentencji decyzji na stronie 1 zamiast słów: "art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 1.4 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775; dalej: Kpa)" powinno być: art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775; dalej: Kpa)" 2. w sentencji decyzji na stronie 1 zamiast słów: "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" powinno być uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd. W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 7 listopada 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy Burmistrza nakazującej wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W tym miejscu wskazać należy, iż pomimo wydania orzeczenia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż "należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż wyjaśnić należy istotną dla sprawy okoliczność", którą w ocenie organu jest konieczność ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości aktualnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego wskazać należy, iż pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem nie może być nie dających się usunąć sprzeczności, gdyż mimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia decyzji, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 520/09). Funkcją uzasadnienia decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie faktycznych i prawnych przesłanek wskazanego w niej rozstrzygnięcia, co oznacza, że uzasadnienie wprowadzonej do obrotu prawnego decyzji korespondować musi z jej rozstrzygnięciem. Brak takiej wewnętrznej spójności decyzji oznacza, że jako wadliwa w stopniu niedającym możliwości poznania jej rzeczywistej treści, decyzja ta winna zostać z tego obrotu usunięta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 151/08). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż istnieje sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji na co słusznie zwrócił uwagę Skarżący we wniesionej skardze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie m.in. art. 138 § 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Tymczasem w uzasadnieniu tej decyzji jednoznacznie zawarto argumentację jak i stanowisko, iż organ odwoławczy chciał uchylić zaskarżoną decyzję. Ponadto w tym miejscu wskazać należy, iż organ w decyzji pouczył stronę o prawie wniesienia skargi, która to nie przysługuje od decyzji kasacyjnych o których mowa w art. 138 § 2 Kpa, gdyż od tych decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ewidentna sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji a jej uzasadnieniem w ocenie Sądu stanowiło podstawę do uznania, że kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 8, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższej oceny Sądu nie zmienia okoliczność wydania przez organ odwoławczy postanowienia o sprostowaniu omawianej powyżej decyzji. Zgodnie z art. 113 Kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprowadzone w powołanym przepisie pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie mają swojej ustawowej definicji. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie, jakie jest stosowane w życiu codziennym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt SA/Lu 1091/96, niepubl.), jak również znaczenie nadane tym pojęciom przez doktrynę i orzecznictwo. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 5 lipca 2017 r. II GSK 3047/15 (dostępny w bazie CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), zgodnie z którym nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 Kpa, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/87). Wobec powyższego wadliwość decyzji polegająca na sprzeczności treści decyzji z jej uzasadnieniem nie może być korygowana w trybie sprostowania oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 § 1 Kpa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z tych też względów w niniejszej sprawie zachodziła konieczność wyeliminowania nie tylko zaskarżonej decyzji ale również postanowienia o jej sprostowaniu, gdyż oba orzeczenia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na uwadze niniejszy wyrok wyda stosowną decyzję, w której nie będą zachodzić sprzeczności uniemożliwiające dokonanie jej kontroli. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowienia o sprostowaniu zaskarżonej decyzji (pkt. 1 sentencji wyroku), a na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt . 2 sentencji wyroku). W tym miejscu wyjaśnić należy, iż z uwagi na przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd odstąpił od odniesienia się do zarzutów skargi, gdyż powyższe byłoby przedwczesne.