II SA/Po 575/18

Dnia 20 lipca 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga

Pismem z dnia 4 czerwca 2018 roku Z. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej, który uzasadniła tym, że jej miesięczne dochody w wysokości [...] zł z tytułu emerytury są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania i wynajęcie adwokata, który mógłby ją reprezentować przed sądem. W odpowiedzi wezwanie Sądu Z. L. przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku argumentowała, że jej emerytura jest jej jedynym dochodem i po opłaceniu rachunków za media i zakup lekarstw, wizyty u lekarza pozostaje jej na życie ok. [...] zł. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej mąż prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł). Jednocześnie oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej uzyskania zasiłku celowego, nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zatem zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Z. L. złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi ona bowiem samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z emerytury, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, a ponadto choruje, co wymaga dodatkowych wydatków. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia wolnorynkowego pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione pozostaje zatem przyznanie Z. L. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w ramach prawa pomocy ustanawia się pełnomocnika z urzędu, ale konkretną osobę wyznacza dopiero właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocników. Ostateczna decyzja co do osoby radcy prawnego należy zatem do Dziekana Okręgowej Izby Rady Adwokackiej. Zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga