II SA/Po 513/23

Dnia 7 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2024 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 8 marca 2023 r., nr [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 26 kwietnia 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. K. (dalej: "strona") od decyzji Prezydenta Miasta P. z 8 marca 2023 r., nr [...], odmawiającej przyznania dodatku elektrycznego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 20 stycznia 2023 r. strona zwróciła się o wypłatę dodatku elektrycznego. Prezydent Miasta [...] decyzją z 8 marca 2023 r., nr [...], na podstawie art. 27 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 2 i ust. 3, art. 35 ust. 1 ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 2127 ze zm., dalej: "u.s.r.") oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a."), odmówił przyznania dodatku elektrycznego. Kolegium - wydając podaną na wstępie decyzję - wskazało, że w toku postępowania ustalono, iż główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone ani wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 438 ze zm., dalej: "u.w.t."). W wyniku wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania ustalono, że strona nie posiada głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego zasilanego energią elektryczną, a głównym źródłem ogrzewania jest piec olejowy. W skardze do tut. Sądu strona wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 zd. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1118) z dniem 1 lipca 2023 r. odwołano stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zarządzeniem z 10 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu, w oparciu o ostatnio podaną podstawę ustawową, skierował niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym poinformowano strony, które nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 kwietnia 2023 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z 8 marca 2023 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. W art. 27 ust. 1 tej ustaw przewidziano, że dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy – Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 u.w.t., do 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Jedną z zasadniczych okoliczności wymagających jednoznacznego ustalenia, w sposób odpowiadający wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 34 ust. 3 u.s.r., w świetle powyższego przepisu prawa materialnego jest to, czy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną. W kontrolowanej sprawie organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego stanowi piec olejowy. Choć organ I instancji słusznie w tym względzie, wobec braku dostatecznych informacji w centralnej ewidencji emisyjności budynków, uwzględniwszy art. 32 ust. 2-4 w zw. z art. 32a ust. 2 u.s.r., przeprowadził wywiad środowiskowy, to w okolicznościach tego konkretnie przypadku poczynione tak ustalenia uznać trzeba za niewystarczające. Tutejszemu Sądowi z urzędu wiadomym jest bowiem, że w dotychczasowych, licznych sprawach skarżącego, dotyczących wprawdzie pomocy społecznej, lecz w których także opierano się o ustalenia z wywiadów środowiskowych, wykazywano, że altana, w której zamieszkuje skarżący ogrzewana jest piecykiem na węgiel lub grzejnikiem olejowym na prąd (zob. m.in. wyroki tut. Sądu z 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 150/23, z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 834/22, z 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po 494/17, z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 514/17, z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 383/17, z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1008/16, z 18 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Po 177/17, z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 57/17). Do powyższego organy w żaden sposób się nie ustosunkowały, nie wykazując zwłaszcza, czy skarżący zaprzestał, a jeżeli tak to kiedy, użytkowania grzejnika olejowego na prąd i nie wskazując w konsekwencji z jakich powodów grzejnik ten nie został uznany za główne źródło ogrzewania jego gospodarstwa domowego. Organy powinny zatem w sposób jednoznaczny w ramach przeprowadzanego wywiadu środowiskowego, a także ewentualnych dalszych czynności, w tym choćby przy pomocy dokumentacji fotograficznej, wyjaśnić powyższe rozbieżności wykazując do kiedy w gospodarstwie domowym skarżącego użytkowano grzejnik olejowy na prąd, czy jest on nadal użytkowany, jak również wykazując charakter uwzględnionego w zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciu pieca olejowego, jako urządzenia, do którego zasilania nie jest wykorzystywana energia elektryczna. Wobec pojawiających się w tym względzie istotnych wątpliwości odmowne załatwienie wniosku skarżącego uznać trzeba co najmniej za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), orzeczono jak w sentencji wyroku.