Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 449/15

Wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2015 r., II SA/Po 449/15 – żołnierze zawodowi

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
12 sierpnia 2015
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 12 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uposażenia oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] 2015 r. sygn. akt [...] Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [w W.], działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 36a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 637 [oznaczanie błędne - powinno być: poz. 952], z późn. zm.), odmówił [...] ([...]) B. K. (dalej również: "wnioskodawca", "zainteresowany" lub "skarżący") ustalenia uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, uznając, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do przedmiotowego uposażenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. (sygn. akt [...]) Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Przedmiotowe decyzje zostały wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] B. K. z dnia 6 listopada 2014 r. o "ustalenie [...] [prawa do] uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku". Jako podstawę swojego żądania zainteresowany powołał art. 36a § 1 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 17, poz. 753) i art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 i w zw. z art. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 13 października 1997 r.), która po kolejnych nowelizacjach nadal obowiązuje, regulując status prawny sędziów przechodzących na emeryturę przed dniem 17 października 1997 r., tj. przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Wnioskodawca podniósł, że prawo do ustalenia świadczenia w postaci uposażenia sędziego w stanie spoczynku przysługuje mu nie tylko z tego powodu, że nabył prawo do emerytury, ale także dlatego, że przejście na emeryturę "było związane immanentnie z likwidacją Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r.". W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w latach 1985-1996 zajmował stanowisko sędziego sądu wojskowego w byłym Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. i z uwagi na likwidację sądu złożył na ręce Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o odwołanie ze stanowiska sędziego sądu wojskowego, które nastąpiło z dniem [...] lipca 1996 r. Wniosek ten został przekazany przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpatrzenia Prezesowi Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. (z argumentacją, że w chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wnioskodawca pełnił ją na stanowisku sędziego w byłym Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W.), który to Sąd jest według stanowiska organu II instancji następcą prawnym zniesionego z dniem 30 czerwca 1996 r. Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że urodzony w dniu [...] 1950 r. [...] B. K. odbywał w okresie od 20 października 1982 r. do 24 kwietnia 1985 r. staż asesorski w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. oraz w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w Z.[...]. Uchwałą Rady Państwa nr [...] z dnia [...] 1985 r. został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, które zajmował w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. Zniesienie Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r. W to miejsce został z dniem 1 lipca 1996 r. utworzony Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. W dniu 18 czerwca 1996 r. w piśmie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (dalej również: Prezydent RP) zwrócił się o odwołanie ze stanowiska sędziego wojskowego, tj. zrzekł się stanowiska sędziego wojskowego, a jednocześnie skierował do Ministra Obrony Narodowej w dniu 19 czerwca 1996 r. pismo o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] wnioskodawca został odwołany ze stanowiska sędziego sądu wojskowego. Natomiast Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. zwolnił zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Do dnia zwolnienia ze służby skarżący pełnił czynności w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. Od dnia 1 października 1996 r. wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne z Wojskowego Biura Emerytalnego w W. (znak sprawy [...]). W skierowanym do Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu odwołaniu od decyzji organu I instancji zainteresowany, zarzucił brak prawidłowych ustaleń faktycznych odnoszących się do okoliczności przejścia na emeryturę w związku z likwidacją Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. oraz nieprawidłową analizę treści obowiązujących wówczas przepisów prawnych. Ponadto wniósł o zmianę tej decyzji i ustalenie uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku - od dnia 1 stycznia 2015 r. Zakwestionował również właściwość organu I instancji, tj. Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., twierdząc, że posiada status sędziego wojskowego sądu okręgowego, wobec czego właściwym organem w pierwszej instancji jest Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 marca 2015 r. stwierdził, że wnioskodawca był sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W., zaś zniesienie Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r. - na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 1996 r. nr 23, poz. 106). Dalej wyjaśnił, że z dniem 1 lipca 1996 r., na podstawie przywołanego rozporządzenia, utworzono Wojskowy Sąd Garnizonowy w W., który jest następcą prawnym zniesionego Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Organ stwierdził również, że wnioskodawca nie jest sędzią wojskowego sądu okręgowego, ponieważ zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Państwa z dnia [...] 1985 r. został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, a również postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 1996 r. został odwołany ze stanowiska sędziego sądu wojskowego, natomiast zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem tj. 30 września 1996 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, uchylonymi z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 117, poz. 753) - tj. art. 12 § 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 23, poz. 166, z późn. zm.) szef sądu wojskowego kierował działalnością sądu oraz był przełożonym sędziów i pozostałego składu osobowego sądu; natomiast zgodnie z art. 36a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 952, z późn. zm.) uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku ustala prezes wojskowego sądu garnizonowego - w stosunku do sędziów tego sądu. Ponadto podniósł, że wnioskodawca sam stwierdził w odwołaniu, iż w 1996 r. kandydował na stanowisko sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Poznaniu, ale nie uzyskał poparcia Zgromadzenia Sędziów Sądów Wojskowych, a nie wyraził zgody na wyznaczenie go na stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w W.; w następstwie tych okoliczności w dniu 18 czerwca 1996 r. zwrócił się do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o odwołanie ze stanowiska sędziego wojskowego oraz w dniu 19 czerwca 1996 r. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Organ II instancji stwierdził również, że w okresie zrzeczenia się przez wnioskodawcę stanowiska sędziego sądu wojskowego oraz przejścia na emeryturę, wojskową pragmatykę stosunku służbowego sędziów sądów wojskowych regulowała ustawa z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych i w myśl obowiązujących wówczas przepisów - do dnia 31 grudnia 1997 r. sędziom sądów wojskowych nie przysługiwało uprawnienie do uposażenia sędziego w stanie spoczynku, gdyż dopiero ustawą z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 124, poz. 782, z późn. zm.) sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych uzyskali od dnia 17 października 1997 r. prawo do stanu spoczynku, a od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia w stanie spoczynku, co wynika z art. 1, art. 6, art. 7 oraz art. 8 pkt 1 ustawy zmieniającej. Dalej organ wyjaśnił, że prawo do uposażenia w stanie spoczynku uzyskali też sędziowie sądów wojskowych, którzy uzyskali prawo do emerytury lub renty przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego lub prokuratora. W tym zakresie organ odwołał się do treści art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r., stwierdzając, że zgodnie z tymi przepisami uprawnienia do uposażenia należnemu sędziemu w stanie spoczynku nabyli tylko tacy sędziowie sądów wojskowych, którzy w chwili przejścia na emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 1998 r. byli sędziami wojskowymi i zajmując urząd sędziego spełniali dodatkowe kryteria dotyczące wieku lub niezdolności do służby wojskowej. Wskazując na to, że [...] B. K. wcześniej - w dniu 18 czerwca 1996 r. zrzekł się [stanowiska] sędziego, organ uznał, iż z tej przyczyny zainteresowany nie podlega przywołanej regulacji. Organ podkreślił również, że wiek uprawniający do nabycia sianu spoczynku zainteresowany osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r. Ponadto stwierdził także, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sadów powszechnych (Dz.U. z 2001 r. nr 98, poz. 1070), tj. od dnia 1 października 2001 r., sędziowie sądów wojskowych utrzymali prawo do stanu spoczynku oraz do uposażenia należnego sędziom w stanie spoczynku - zgodnie z art. 190 tej ustawy, nowelizującym ustawę z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych. Odwołał się do treści art. 200 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sadów powszechnych i stwierdził, że wnioskodawca także nie spełniał wymogów wskazanych w przywołanych przepisach pozwalających na uznanie go za sędziego w stanie spoczynku (wymóg nabycia przed dniem 1 stycznia 1998 r. prawa do emerytury lub renty, zajmując stanowisko sędziego), bowiem poza służbą pozostaje od dnia 30 września 1996 r., a nie zajmował już wówczas stanowiska sędziego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu zainteresowany zarzucił skarżonej decyzji naruszenie obowiązujących przepisów prawa materialnego, a przez to naruszenie słusznego interesu prawnego skarżącego. W uzasadnieniu stwierdził, że od dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw - tj. od dnia 17 października 1997 r. nabył ex lege status sędziego w stanie spoczynku, zaś od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Co do ustania stosunku służbowego na stanowisku sędziego wojskowego stwierdził, że w zasadzie stan faktyczny nie jest sporny, jednak jego zrzeczenie się stanowiska sędziego Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. nastąpiło w określonych okolicznościach faktyczno-prawnych, które opisał w odwołaniu, a które nie zostały poddane analizie przez skarżony organ; w szczególności organ nie wykazał, że w okresie do 1 stycznia do 18 czerwca 1998 r. wnioskodawca nie był sędzią wojskowego sądu okręgowego, a w tym czasie faktycznie orzekał w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. Wskazując na brak przepisów przejściowych, które określałyby status sędziów likwidowanych sądów okręgowych, podniósł, że sędziowie wojskowi likwidowanych wówczas sądów wojskowych pozostawali w zawieszeniu co do swojego statusu, nadal jednak orzekając w tych sądach i zakładając, że zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych są sędziami wojskowych sądów okręgowych. Ponadto, podobnie jak w odwołaniu, zakwestionował właściwość organu orzekającego w pierwszej instancji, tj. Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., twierdząc, że posiada status sędziego wojskowego sądu okręgowego. Przy tak sformułowanych zarzutach domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że przepisy regulujące zasady przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie mają zastosowania do skarżącego, który w dniu 18 czerwca 1996 r. zrzekł się stanowiska sędziego i przeszedł na emeryturę wojskową, a ponadto wiek uprawniający do nabycia stanu spoczynku osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r., wobec czego organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że od dnia 17 października 1997 r. nabył ex lege status sędziego w stanie spoczynku, natomiast od [...] stycznia 1998 r. prawo do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Ponadto ponownie przestawił pogląd, że w sprawie orzekały w obydwu instancjach właściwe organy. W tym zakresie wyjaśnił, że Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu został utworzony z dniem 1 lipca 1996 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 23, poz. 106) i nie może odpowiadać za sposób przeprowadzonych wówczas zmian reorganizacyjnych sądownictwa wojskowego, jakie miały miejsce w 1996 r., natomiast z dniem 1 lipca 1996 r. na podstawie przywołanego rozporządzenia utworzono Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. Nie zgodził się ze skarżącym, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. nie jest następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W., ponieważ zgodnie z § 2 Zarządzenia Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego nr 8 z dnia 11 maja 1996 r. w sprawie reorganizacji sądownictwa wojskowego - Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. przyjął wszystkie niezałatwione sprawy sądowe, prośby i podania, repertoria i księgi sądowe, wykazy i inne dokumenty związane z funkcjonowaniem Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Ponadto podkreślił, że Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 4 § 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych poruczył Prezesowi Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zgodnie z zarządzeniem nr 84/MON z dnia 12 października 1990 r. (Dz.Roz. MON z 1990 r., poz. 92), sprawowanie funkcji naczelnego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i służby wojskowej. Na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ustalony przez organy stan faktyczny co do osoby skarżącego i jego statusu nie budzi wątpliwości tutejszego Sądu. Skarżący w dniu 14 czerwca 2010 r. ukończył 60 lat i posiada uprawnienia emerytalno-wojskowe nabyte z tytułu pełnionej zawodowej służby wojskowej. W służbie wojskowej pozostawał od 29 września 1967 r. do 30 września 1996 r., przy czym w okresie od 20 października 1982 r. do 24 kwietnia 1985 r. staż asesorski w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W. oraz w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w Z.[...], następnie uchwałą Rady Państwa nr [...] z dnia [...] 1985 r. został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, które zajmował w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W., którego zniesienie nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r., a w to miejsce został utworzony z dniem 1 lipca 1996 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. W dniu 18 czerwca 1996 r. skarżący zrzekł się stanowiska sędziwego wojskowego i jednocześnie skierował do Ministra Obrony Narodowej w dniu 19 czerwca 1996 r. pismo o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Następnie postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] lipca 1996 r. został odwołany ze stanowiska sędziego sądu wojskowego, natomiast Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Do dnia zwolnienia ze służby skarżący pełnił czynności w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego w W., zaś od dnia 1 października 1996 r. wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne z Wojskowego Biura Emerytalnego w W. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii podnoszonej przez skarżącego niewłaściwości organów orzekających w niniejszej sprawie, jako zarzutu idącego najdalej, gdyż dotyczącego nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Takie twierdzenie strony opiera się na założeniu, że w chwili likwidacji z dniem 30 września 1996 r. Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. był on sędzią wojskowego sądu okręgowego, a powstały z dniem 1 lipca 1996 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. nie jest następcą prawnym Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W., wobec czego Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. nie był właściwy do rozstrzygnięcia jego sprawy, którą w pierwszej instancji powinien rozpatrzyć Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. Po pierwsze, skarżony organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę kwestię reorganizacji sądownictwa wojskowego w 1996 r. Z przywołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 23, poz. 106), wydanego na podstawie art. 6 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 23, poz. 166 z późn. zm.), wynika jednoznacznie, że z dniem 30 czerwca 1996 r. zniesiony został Sąd [...] Okręgu Wojskowego w W. (§ 2 ust. 1 pkt 3) i zarazem z dniem 1 lipca 1996 r. utworzony został Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. - dla województw jeleniogórskiego, kaliskiego, legnickiego, opolskiego, sieradzkiego, wałbrzyskiego i wrocławskiego (§ 1 ust. 2 pkt 9). Ponadto z tym samym dniem utworzony został Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu - dla województw objętych właściwością wojskowych sądów garnizonowych w Bydgoszczy, Gdyni, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu (§ 1 ust. 1 pkt 1). Po drugie, jak wynika z niekwestionowanych wyjaśnień skarżonego organu, Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 4 § 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych poruczył Prezesowi Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zgodnie z zarządzeniem nr 84/MON z dnia 12 października 1990 r. (Dz.Roz. MON z 1990 r., poz. 92), sprawowanie funkcji naczelnego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i służby wojskowej. Natomiast z § 2 ust. 1 zarządzenia Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego nr 8 z dnia 11 maja 1996 r. w sprawie reorganizacji sądownictwa wojskowego wynika, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. przyjął wszystkie niezałatwione sprawy sądowe, prośby i podania, repertoria i księgi sądowe, wykazy i inne dokumenty związane z funkcjonowaniem Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Wobec powyższego tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko skarżonego organu, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. jest następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Trzeba również podkreślić, że jak wynika z akt personalnych skarżącego - do dnia zwolnienia ze służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. czynności służbowe względem skarżącego – m.in. na płaszczyźnie uregulowanej przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1992 r. nr 8, poz. 31, z późn. zm.) – wykonywał względem niego Szef Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. Dla przykładu warto wskazać, że to właśnie ten przełożony wydał rozkaz dzienny nr [...] z dnia [...] września 1996 r. o ubyciu ewidencyjnym skarżącego oraz przyznaniu dodatku specjalnego za wrzesień 1996 r. oraz ustalił wysługę lat i inne dane niezbędne dla zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 września 1996 r., opis przebiegu służby z dnia 24 września 1996 r., jak i opinię specjalną z dnia 30 września 1996 r. Z kolei czynności dotyczące zaopatrzenia emerytalnego skarżącego wykonywał Szef Służby Finansowej Komendy Garnizonu[...]. Te okoliczności, jak i przyznany przez skarżącego fakt bezskutecznego ubiegania się o stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, wskazują na to, że nie był on w dniu zwolnienia ze służby wojskowej sędzią wojskowego sądu okręgowego, a kwestie dotyczące jego żądania, tj. ustalenia uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, zasadnie rozpatrywał w pierwszej instancji Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., nie zaś Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. Do takich wniosków prowadzi analiza treści i funkcjonalna wykładnia przepisu art. 36a § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 952, z późn. zm.). Wobec tego Sąd zgłoszony zarzut uznał za nietrafny. Przechodząc do meteorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza, że w pełni podziela stanowisko organu II instancji co do tego, że w okresie zrzeczenia się przez skarżącego stanowiska sędziego sądu wojskowego, co miało miejsce w dniu dnia 18 czerwca 1996 r. oraz jego odwołania ze stanowiska przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] lipca 1996 r. oraz przejścia na emeryturę wojskową w dniu 1 października 1996 r. pragmatykę stosunku służbowego sędziów wojskowych regulowała ustawa dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 23, poz. 166). W myśl ówcześnie obowiązujących przepisów do dnia 31 grudnia 1997 r. sędziom sądów wojskowych nie przysługiwało uprawnienie do uposażenia sędziego w stanie spoczynku, gdyż dopiero ustawą z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 124 poz. 782, z późn. zm. - dalej również: ustawa zmieniająca z dnia 28 sierpnia 1997 r.) sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych uzyskali od dnia 17 października 1997 r. prawo do stanu spoczynku, a od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia w stanie spoczynku. Taki wniosek wynika z analizy treści przepisów art. 1, art. 6, art. 7 oraz art. 8 pkt 1 ustawy zmieniającej. Przewidziane w tej ustawie prawo do uposażenia w stanie spoczynku uzyskali też sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych, którzy uzyskali prawo do emerytury lub renty przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego lub prokuratora. W konsekwencji stwierdzić należy, że w myśl art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, uprawnienia do uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku nabyli tylko tacy sędziowie wojskowi, którzy w chwili przejścia na emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 1998 r., byli sędziami wojskowymi i zajmując urząd sędziego: - uzyskali wiek przewidziany ustawą do uzyskania przysługującego im na podstawie art. 180 Konstytucji prawa do stanu spoczynku, tj. ówcześnie: wiek 55 lub 58 (60) lat, który był przesłanką do obligatoryjnego zwolnienia sędziego wojskowego - żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej z powodu osiągnięcia wymaganego wieku na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, lub - z powodu choroby lub utraty sił uznani zostali orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnych do zawodowej służby wojskowej. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący przed dniem 1 stycznia 1998 r., tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 28 sierpnia 1997 r., zrzekł się w dniu 18 czerwca 1996 r. stanowiska sędziego i został odwołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ze stanowiska sędziego wojskowego, co miało miejsce z dniem [...] lipca 1996 r., wobec czego w dniu przejścia na emeryturę nie był już sędzią wojskowym i nie zajmował urzędu sędziego. Wobec tego, w ocenie tutejszego Sądu, nie podlega przywołanej regulacji dotyczącej stanu spoczynku. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wiek uprawniający do nabycia stanu spoczynku skarżący osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r. (data urodzenia [...] 1950 r.), z kolei ustanie stosunku służbowego żołnierza zawodowego miało miejsce z dniem 30 września 1996 r. Również z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98 poz. 1070), tj. od dnia 1 października 2001 r., sędziowie sądów wojskowych utrzymali prawo do stanu spoczynku oraz do uposażenia należnego sędziom w stanie spoczynku, zgodnie z art. 190 tej ustawy, nowelizującym ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych. Zgodnie z art. 200 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. sędziów, którzy przed dniem 1 stycznia 1998 r. przeszli na emerytury lub renty i nabyli prawo do uposażenia, uważa się za sędziów w stanie spoczynku w rozumieniu ustawy, chyba że utracili uprawnienie do tego uposażenia, a przepisy art. 100 § 2-8 ustawy mają zastosowanie do byłych sędziów, którzy nabyli prawo do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 1998 r., jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego (art. 200 § 3). Żadnego z tych wymogów skarżący nie spełniał, skoro, pozostając poza służbą od dnia 1 października 1996 r. i przechodząc na emeryturę, nie zajmował już stanowiska sędziego (zrzeczenie się stanowiska sędziego wojskowego nastąpiło 18 czerwca 1996 r., a zwolnienie ze stanowiska sędziego wojskowego miało miejsce w dniu [...] lipca 1996 r.). Zdaniem Sądu brak jest w powołanych ustawach takich przepisów, które pozwoliłyby na stosowanie ich do sytuacji skarżącego z uwzględnieniem takiego okresu, w którym zajmował jeszcze stanowisko sędziego wojskowego, skoro istotny był jego status jako sędziego w momencie przechodzenia na emeryturę. Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej przyczyn zrzeczenia się stanowiska sędziego i wystąpienia o zwolnienie ze służby wojskowej, należy stwierdzić, że podstawowym faktem doniosłym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że skarżący został na swój własny wniosek odwołany ze stanowiska sędziego postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] lipca 1996 r., jak również zwolniony decyzją Ministra Obrony Narodowej ze służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 30 § 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych stanowił, że Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa odwołuje sędziego, jeżeli zrzekł się swego stanowiska. Taki też charakter miał wniosek skarżącego z dnia 18 czerwca 1996 r. Z kolei art. 33 tej ustawy stanowił, że sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed odwołaniem go ze stanowiska sędziego lub przed utratą przez niego tego stanowiska. W ocenie Sądu ustalanie i rozważanie przyczyn, dla których wystąpił do właściwych organów z przedmiotowymi wnioskami, pozostaje obojętne dla oceny skutków prawnych zrzeczenia się stanowiska sędziego i zwolnienia ze służby wojskowej. Niezależnie bowiem od motywów, którymi kierował się skarżący występując o zwolnienie ze stanowiska sędziego wojskowego i zwolnienie ze służby wojskowej, faktem jest wcześniejsze, względem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 28 sierpnia 1997 r., zrzeczenie się stanowiska i odwołanie skarżącego ze stanowiska sędziego wojskowego, a w konsekwencji nabycie uprawnień emerytalno-rentowych wyłącznie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji zarzut uczyniony organowi odwoławczemu, a dotyczący nierozważenia okoliczności zrzeczenia się stanowiska sędziego i wystąpienia o zwolnienie ze służby wojskowej nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Ponadto warto także zwrócić uwagę na to, że strona podejmując decyzję o zrzeczeniu się stanowiska sędziego i wystąpienia o zwolnienie ze służby wojskowej kierowała się względami osobistymi i ekonomicznymi, bowiem – jak wynika z jego pisma z dnia 29 grudnia 2014 r. (znak sprawy: [...]) skierowanego do Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. (k. 16 akt adm.) – skarżący miał świadomość, że pełniąc obowiązki sędziego wojskowego i pozostając w zawodowej służbie wojskowej po 30 czerwca 1996 r., tj. po dniu likwidacji Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. (skarżący w tym piśmie błędnie określał datę likwidacji sądu jako 30 września 1996 r.) i utworzeniu w jego miejsce Wojskowego Sądu Garnizonowego w W., stawał się sędzią tego ostatniego sądu, a zatem sądu niższego rzędu względem zlikwidowanego. Wobec tego, w obliczu obniżenia uposażenia i pogorszenia położenia w przedmiocie nabytego już prawa do emerytury w zakresie jej wysokości, skarżący uznał, że korzystniejszym dla niego rozwiązaniem będzie zrzeczenie się stanowiska sędziego, co też stanowiło przeszkodę do "automatycznego" objęcia po 30 czerwca 1996 r. niższego stanowiska sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w W. Stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej ustał z dniem 30 września 1996 r. W dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej skarżący nie zajmował już stanowiska sędziego wojskowego. Analiza akt osobowych pozwala przy tym na stwierdzenie, że decyzja o zrzeczeniu się stanowiska sędziego wojskowego była w pełni przemyślana w aspekcie uprawnień emerytalnych żołnierzy zawodowych. Z powyższego wynika, że strona miała pełną świadomość, iż przepisy reorganizujące strukturę sądownictwa wojskowego nie pozbawiły jej możliwości pełnienia urzędu sędziego wojskowego, a domniemane wymuszenie decyzji o zrzeczeniu się stanowiska sędziego wojskowego w istocie zależało od woli skarżącego i rozważenia skutków ekonomiczno-emerytalnych poszczególnych rozwiązań (pozostawania w służbie wojskowej po 30 czerwca 1996 r. i zajmowania stanowiska sędziego wojskowego lub też rezygnacji z jej pełnienia i przejścia z dniem 1 października 1996 r. na emeryturę wojskową). Trzeba również mieć na uwadze, że zrzekając się urzędu sędziego, skarżący uzyskał również możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego, z której jednakże, jak sam wyjaśnił, nie skorzystał. Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że w wyniku przeprowadzenia oceny przedmiotowej sprawy, nie dopatrzył się naruszenia - przez rozstrzygające sprawę organy wojskowe - przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Przepisy regulujące zasady przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie mają zastosowania do skarżącego, który od dnia 17 października 1997 r. nie nabył ex lege statusu sędziego w stanie spoczynku, jak również nie nabył od dnia [...] 1998 r. prawa do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Decyzje załatwiające sprawę skarżącego zostały wydane na podstawie analizy akt osobowych skarżącego, zawierających materiał wystarczający dla oceny zasadności zgłoszonego wniosku. Organy prawidłowo nie uznały skarżącego – w zakresie odnoszącym się do stanu spoczynku sędziów sądów wojskowych – za beneficjenta regulacji przyjętych ustawą zmieniającą z dnia 28 sierpnia 1997 r. oraz art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wymogi określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ II instancji, rozstrzygając sprawę, nie tylko rozpoznał ją merytorycznie w postępowaniu odwoławczym, ale i należycie odniósł się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 maja 2015
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi Inne
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Edyta Podrazik Jakub Zieliński /sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny