II SA/Po 44/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia 3 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 11 września 2023 r., nr [...].

Komendant Powiatowy Policji w K. orzeczeniem z dnia 10 lipca 2023 r., nr [...] uznał K. C. za winną tego, że od grudnia 2021 r. zamieszkując pod adresem K., ul. [...] naruszyła dyscyplinę służbową i orzekł o skierowanie ją na niższe stanowisko służbowe. Orzeczenie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] Następnie Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia 11 września 2023 r. Komendanta Powiatowego Policji w K. mianowano K. C. na niższe stanowisko służbowe oraz obniżono o 30% jej dodatek służbowy. Rozstrzygnięcie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 03 listopada 2023 r., nr [...]. Jak wynika z treści uzasadnienia powyższych orzeczeń ich podstawą była ostateczna decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] K. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę zarówno na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po [...]), jak i na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 03 listopada 2023 r., nr [...] (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Po [...], zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po [...]. Zdaniem Sądu rozstrzygniecie w sprawie III SA/Po [...] miało bezpośredni wpływ na wynik obecnie prowadzonego postępowania. Uchylenie decyzji stwierdzającej naruszenie przez skarżącą dyscypliny służbowej i wymierzającej karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko służbowe spowoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie mianowania K. C. na niższe stanowisko służbowe oraz obniżenie o 30% dodatku służbowego, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Prawomocnym wyrokiem z dnia 08 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 10 lipca 2023 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 03 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podjął zawieszone postępowanie o sygn. akt II SA/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jak wynika z akt sprawy podstawą Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia 11 września 2023 r. Komendanta Powiatowego Policji w K., utrzymanego w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 03 listopada 2023 r., nr [...], mocą których to rozstrzygnięć mianowano skarżącą na niższe stanowisko służbowe oraz obniżono o 30% jej dodatek służbowy, była ostateczna decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] utrzymująca w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowy Policji w K. z dnia 10 lipca 2023 r., nr [...] uznające skarżącą za winną tego, że od grudnia 2021 r. zamieszkując pod adresem K., ul. [...] naruszyła dyscyplinę służbową. Wyeliminowanie z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po [...] decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr [...] oraz orzeczenia Komendanta Powiatowy Policji w K. z dnia 10 lipca 2023 r., nr [...], spowodowało, że odpadła podstawa prawna do mianowania skarżącej na niższe stanowisko służbowe oraz do obniżenia jej o 30% dodatku służbowego. Jest to więc sytuacja przewidziana wprost w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej jako "K.p.a.") zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela prezentowane w doktrynie i judykaturze sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym jeżeli pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. przypisze się zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu), to w gruncie rzeczy każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (por. T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59–60). W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo (por. również uzasadnienie wyroku składu 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39, s. 65–66). Na gruncie powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny sformułował ogólniejszą tezę, iż w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.; dyspozycja tego przepisu ma na celu bowiem przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 znajdujący aprobatę w innych orzeczeniach NSA: wyrok z 27 sierpnia 2014 r., sygn. II GSK 963/13; wyrok z 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że skoro orzeczenie dyscyplinarne, którym stwierdzono naruszenie przez Skarżącą dyscypliny służbowej, za które wymierzono jej karę dyscyplinarną, zostało prawomocnie usunięte z obrotu prawnego (wyrok Sądu z dnia 08 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 756/23), to owa stwierdzona wadliwość prejudykatu stanowi określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. przesłankę do uwzględnienia skargi. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, że w obrocie prawnym pozostaną rozstrzygnięcia (zaskarżona decyzja i poprzedzający ją rozkaz personalny), które pozbawiają Skarżącą nagrody rocznej w sytuacji, gdy w uprzednio wydanym wyroku Sąd podważył legalność orzeczeń dyscyplinarnych. Konsekwentnie konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia 11 września 2023 r. Komendanta Powiatowego Policji w K., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a.