II SA/Po 438/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. G. i Z. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku postanawia 1. zwolnić skarżących D. G. i Z. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla D. G. i Z. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Skarżący D. G. i Z. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podali, że nie są w stanie ponieść takich wysokich kosztów procesu i maja konstytucyjne prawo do obrony i zwolnienie od wszystkich kosztów. Oświadczyli, że sami prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się z renty skarżącego w wysokości [...] zł oraz z dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości około [...] zł + dopłaty. Skarżący podali, że posiadają dom mieszkalny o powierzchni [...] m² o wartości [...]zł, gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha o wartości około [...]zł wraz z budynkami gospodarczymi. Zajmują się uprawą roślin. Nadto skarżący oświadczyli, że posiadają ciągnik rolniczy o wartości około [...]zł. Stałe zobowiązania stanowią opłaty za prąd, wodę i opał (około [...] zł miesięcznie) oraz obsługa kredytu [...]zł. Nadto wskazali, że nie posiadają żadnego innego majątku, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarżący potwierdzili przedłożonymi dokumentami źródłowymi, że skarżący uzyskuje rentę rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł miesięcznie, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha przeliczeniowego, ponoszą koszty podatku rolnego i od nieruchomości w wysokości [...] zł za 2017r. oraz zaciągnęli kredyt w wysokości [...]zł, który na bieżąco w terminie obsługują. Wyciąg z rachunku bankowego odzwierciedla zadeklarowane wpływy z renty skarżącego, dopłaty rolnicze oraz wydatki na prowadzenie gospodarstwa i utrzymanie domu. Saldo jest dodatnie w wysokości [...]zł na dzień 31 maja 2017r. Oświadczyli, że pożyczki i kredyty spłacają terminowo, przedłożyli faktury za media. Przepis art. 246 §1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Wobec powyższego, ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawców uzasadnia stanowisko, że nie dysponują środkami potrzebnymi na zapłacenie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Z dochodów w łącznej wysokości [...]zł, pochodzących z renty rolniczej oraz prowadzonego gospodarstwa rolnego, ponoszą wszystkie stałe koszty koniecznego utrzymania gospodarstwa, domu i rodziny. Regulują wszystkie zobowiązania i nie podali by mieli przy tym jakieś zaległości płatnicze, terminowo spłacają kredyt. Skarżący ponosi zwiększone wydatki na leki i leczenie. Zaznaczyć należy, że skarżący wykorzystują posiadany majątek nieruchomy na zaspokojenie potrzeb bytowych. Z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej skarżących wynika, że po zaspokojeniu koniecznych potrzeb swojego utrzymania nie pozostają wolne środki, które mogliby przeznaczyć na koszty sądowe należne w niniejszej sprawie oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska