II SA/Po 434/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2020 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi spółki F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił opłatę stałą na rok 2020 za wprowadzanie ścieków do wód w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze na wyżej opisaną decyzję, spółka F. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. , strona skarżąca, podniosła, że ustaloną opłatę roczną należy uiścić w czterech kwartalnych ratach po [...] zł, a "niewniesiona w terminie rata opłaty stanowi zaległość podatkową, od której (...) naliczane są odsetki ustawowe za zwłokę i która podlega obowiązkowi niezwłocznego uiszczenia na rachunek Wód Polskich". Skarżąca Spółka argumentowała, że "w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji należy uniknąć sytuacji, w której zobowiązanie do uregulowania daniny będzie stanowiło nadmierne i nieusprawiedliwione obciążenie dla skarżącego". Ponadto podniosła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, a nie też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego". Zauważyła również, że "przesłanki (...), o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu stanowi w świetle powyższej regulacji odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności sytuacji faktycznych o charakterze wyjątkowym. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika nadto, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędnym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Innymi słowy, strona powinna wykazać w powiązaniu z jej sytuacją majątkową istnienie realnego zagrożenia, że wykonanie aktu spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Istotne braki wniosku w tym zakresie w zasadzie uniemożliwiają jego merytoryczną ocenę (por. np. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I FZ 15/13, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba zarazem podkreślić, że ewentualne zaistnienie znacznego prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu nie jest przesłanką podlegającą ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Stwierdzenie wadliwości lub niewadliwości poddanego kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest przedmiotem postępowania głównego, nie zaś postępowania w przedmiocie zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a., które uwarunkowane jest oceną przesłanek i wymogów wynikających z tego przepisu (tak np. NSA w postanowieniu z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt II GZ 137/20, dostępnym jw.). W skardze na wyżej opisaną decyzję w przedmiocie opłaty za wprowadzanie ścieków do wód wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został poparty ogólną argumentacją co do tego, że ustaloną opłatę roczną w wysokości wód w wysokości [...] zł należy uiścić w czterech kwartalnych ratach po [...] zł, a niewniesiona w terminie kwota stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki ustawowe za zwłokę. Zarazem Spółka nie podjęła próby uprawdopodobnienia, że istnienie wykonalnego zobowiązania do uregulowania daniny publicznoprawnej stanowiłoby w okolicznościach przedmiotowej sprawy "nadmierne i nieusprawiedliwione obciążenie dla skarżącego". Nie wskazała też żadnych argumentów, które przemawiałyby za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za wprowadzanie ścieków do wód) – polegające na wniesieniu opłaty rocznej w kwartalnych ratach w wysokości [...] zł każda – spowoduje taką szkodę, która "nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia" w razie skutecznego wzruszenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie opłaty rocznej za wprowadzanie ścieków do wód. W tym miejscu warto jeszcze zauważyć, że wykonanie aktu wiążące się z pewnymi konsekwencjami finansowymi nie zawsze skutkuje niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo to powinna wykazać strona domagająca się zastosowania względem niej instytucji ochrony tymczasowej. W sytuacji, gdy strona nie wykazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd administracyjny (por. postanowienia NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 708/11 i 19 stycznia 2016 r. sygn. akt: I FZ 593/15 – orzeczenie dostępne jw.). W ocenie tutejszego Sądu strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona nie przedstawiła takich okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie uprawdopodobniła zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody materialnej, względnie trudnych do odwrócenia skutków ekonomicznych, jakie wyniknęłyby z terminowego wnoszenia kwartalnych rat kwestionowanej opłaty rocznej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a rozstrzygnął, jak w sentencji.