II SA/Po 432/18

Dnia 12 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi /-/ E. Brychcy

Postanowieniem z dnia 28 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J. K. z powodu jej wniesienia w dniu 10 kwietnia 2018 roku, a więc jeden dzień po terminie. Pismem z dnia [...] roku J. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi i ponownie złożył przedmiotową skargę. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] roku odebrał osobiście postanowienie o odrzuceniu jego skargi z którego dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, który według niego minął [...] roku. Jednocześnie zaznaczył, że jego błąd w obliczeniu terminu na złożenie skargi wynikał z faktu odbioru korespondencji zawierającej decyzję SKO w P. przez jego brata L. K. zamieszkującego w sąsiedztwie i braku poinformowania adresata o właściwym terminie odbioru korespondencji. Odbierając od brata korespondencje, po kilkudniowym pobycie poza domem w dniu [...] roku skarżący zaznaczył datę odbioru [...] będąc przekonany, iż brat decyzję zastępczo za niego odebrał właśnie w tym dniu podczas jego nieobecności. Podkreślił, że błąd w wyliczeniu był spowodowany zastępczym doręczeniem i w związku z powzięciem niewłaściwej informacji o prawidłowym terminie doręczenia decyzji SKO, a nie z powodu lekkomyślności, tym bardziej, że sam osobiście skargę zawoził do SKO w P. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – dalej powoływana jako "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do przepisu art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cytowanego przepisu). Zatem przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności może nastąpić jedynie przy spełnieniu ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z § 4 art. 87 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Skoro bowiem kwestionowana decyzja została skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu [...] r., to termin do wniesienia skargi zakończył swój bieg w dniu [...] r. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaś została wniesiona w dniu [...] r. Wniosek ten został też złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. wskazanej we wniosku przez skarżącego daty odebrania postanowienia o odrzuceniu skargi. Nie budzi wątpliwości, iż uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla strony ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania skargi. Złożony wniosek o przywrócenie terminu uznać należało zatem za dopuszczalny. Rozpoznając wniosek merytorycznie, należy uznać, że nie zasługuje on na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, co oznacza, iż przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415 czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 149). Wskazana we wniosku okoliczność uchybienia terminu do wniesienia skargi, jaką miałoby być przebywanie przez skarżącego poza miejscem zamieszkania oraz nieprzekazanie mu informacji o rzeczywistym odbiorze decyzji nie mieści się w pojęciu "braku winy" w powyższym rozumieniu. Skarżący mógł zadbać o należyte informowanie go przez domowników o dacie doręczenia korespondencji kierowanej do niego przez organ administracji. W tym miejscu wskazać należy, że skutki wszelkich zaniedbań osoby, która podjęła się oddania pisma adresatowi, choćby zbyt późnego poinformowania o odbiorze korespondencji obciążają skarżącego. Dokonując wyboru niewłaściwej osoby do odbioru korespondencji czy też nie uzgadniając z nią sposobu przekazania informacji o korespondencji ewentualnie jej treści skarżący wziął na siebie ryzyko uchybienia terminu i na to ryzyko się godził (por. wyrok NSA z 20 września 2001r., IV SA 1340/99, LEX nr 54141 czy wyrok NSA z dnia 9 marca 2000, I SA/Gd 1288/99, Lex nr 44331 czy wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., I SA 431/00, LEX nr 54736). W tym względzie przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, nie wypełniają przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego za niedokonanie czynności procesowej w terminie. W świetle wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu złożonego wniosku nie można uznać, że uchybienie terminowi do dokonania wpisu nastąpiło bez winy skarżącego, który przyznał, iż mylnie przyjął iż skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło dnia [...], a nie jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia [...] roku. Wobec powyższego na podstawie art. 86 §1 i art. 87 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Brychcy