II SA/Po 403/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego W. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku szkolnego postanawia przyznać radcy prawnemu W. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] zł ([...]złotych). /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 16 września 2015r. oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z przyznaniem skarżącej prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Rada Adwokacka ostatecznie wyznaczyła do jej reprezentowania r.pr. W. M. (k. 90 akt sąd.). W dniu 30 grudnia 2015r. pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie, doręczono mu informację o stanie sprawy oraz wezwano do złożenia oświadczenia, czy wykonywane przez niego usługi w zakresie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej pod rygorem uznania tych usług – w przypadku braku odpowiedzi – za działalność wykonywaną osobiście. Pełnomocnik nie złożył żadnego oświadczenia, że usługi prawa pomocy świadczy w ramach działalności gospodarczej. Pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która przez ten Sąd została oddalona. Pełnomocnik nie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. NSA nie rozstrzygnął o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona do Sądu 29 stycznia 2016r. przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Zgodnie z §22 rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczona po wydaniu wyroku oraz pełnomocnik nie stawił się na rozprawie przed NSA, zatem zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej [...] zł (75% x [...] zł). Kwota [...] zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty [...] zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącej wynosi zatem [...] zł. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę tylko przed II instancją wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Z uwagi na fakt, że pełnomocnik świadczył usługę pomocy prawnej w ramach działalności wykonywanej osobiście, nie oświadczył, że jest podatnikiem podatku VAT, zatem odstąpiono od podwyższenia opłaty z tytułu udzielonej pomocy prawnej o stawkę podatku VAT. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska