II SA/Po 323/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi R. K. i S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 597zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim") stwierdził uchybienie przez K. W., S. K. i R. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] 2018 r., [...], [...] nakazującej dwóm ostatnim odwołującym się – jako inwestorom – rozbiórkę ściany oporowej o wymiarach na długość [...] m i wysokości [...] m, w [...] przy ul. [...], gmina [...] (działka [...]). Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach. Decyzja z dnia [...] 2018 r., [...], [...] (k. 106 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) została doręczona stronom, przy czym K. W. odebrała ją osobiście 19 listopada 2018 r. (k. 107 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), natomiast przesyłki skierowane do S. K. ([...]) oraz R. K. ([...]) na adres przy ul. [...] zostały przez Pocztę Polską zwrócone jako nieodebrane (zob. odpowiednio: k. 108 i 109 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Dnia 3 stycznia 2019 r. (pismo [...], L. Dz. [...]) Inspektor Powiatowy zawiadomił strony o kontroli nieruchomości zaplanowanej na 4 lutego 2019 r. Jednocześnie zaznaczył, że dotyczy ona wykonania "ostatecznej" decyzji z dnia [...] 2018 r., [...], [...] S. K. i R. K. odebrali zawiadomienie 22 stycznia 2019 r. (k. 111-114 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W dniu 28 stycznia 2019 r. z aktami administracyjnymi w siedzibie organu zapoznał się R. K. (k. 116 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Odebrał także kserokopię decyzji z dnia [...] 2018 r., [...] (k. 115 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pismem datowanym na 29 stycznia 2019 r. (nadanym 30 stycznia 2019 r.) pełnomocnik S. K. i R. K. wystąpił o wstrzymanie czynności kontrolnych do czasu doręczenia decyzji z dnia [...] 2018 r., [...] (k. 117-121 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Dnia 31 stycznia 2019 r. do siedziby organu wpłynęło pismo S. K. i R. K. o doręczenie decyzji z dnia [...] 2018 r. Po raz kolejny wnioskowano także o wstrzymanie wykonania decyzji i czynności kontrolnych (k. 137-141 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pełnomocnik, który sporządził pismo wyjaśnił, że jego mocodawca w okresie listopada i grudnia 2018 r. nie przebywał w miejscu zamieszkania z uwagi na problemy zdrowotne i związany z tym zabieg operacyjny. W okresie trwania konsultacji lekarskich doszło do próby doręczenia, jednak doręczyciel operatora publicznego nie pozostawił awiza. Wówczas to także trwał remont ogrodzenia i co prawda nie można było pozostawić zawiadomienia w skrzynce oddawczej, niemniej nie pozostawiono także zawiadomienia o przesyłce na drzwiach adresata. Pełnomocnik dodał, że jego mandant zapoznał się z decyzją dopiero w trakcie wizyty w siedzibie organu w czasie wykonywania fotokopii akt postępowania. Dnia 31 stycznia 2019 r. do Inspektoratu Powiatowego złożono odwołanie od decyzji z dnia [...] 2018 r., [...] (k. 8-9 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Pismem z dnia 2 lutego 2019 r. K. W. (pozostająca z wymienionymi wyżej osobami w sporze w odniesieniu do przedmiotu postępowania) wyjaśniła, że w okresie od listopada i grudnia R. K. przebywał pod adresem zamieszkania. Jako dowód przedstawiła potwierdzenie odbioru listu nadanego do R. K. przez jej radcę prawnego, który to list został osobiście przez adresata odebrany 28 listopada 2018 r. (k. 153-157 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. W., S. K. i R. K.. Organ wyjaśnił, że decyzję z dnia [...] 2018 r., [...] awizowano pod adresem R. K. i S. K. dnia 19 listopada 2018 r. Następnie po 7 dniach, to jest 27 listopada 2018 r., ponowiono awizo, a wobec nie podjęcia przesyłki w dniu 4 grudnia 2018 r. ziściła się tak zwana fikcja doręczenia (zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a.). Zdaniem organu w takich okolicznościach od dnia 5 grudnia 2018 r. należało liczyć 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, który upływał 19 grudnia 2018 r. Oznacza to, że odwołanie wniesione 31 stycznia 2019 r. zostało złożone z upływem przepisanego terminu. W odniesieniu do K. W. organ zaznaczył, że odebrała ona decyzję z dnia [...] 2018 r., [...] w dniu 19 listopada 2019 r., a w jej przypadku termin do złożenia odwołania upłynął 3 grudnia 2018 r., co powoduje, że odwołanie złożone 31 stycznia 2019 r. wniesiono prawie dwa miesiące po terminie. Skargę na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego wnieśli S. K. i R. K.. Zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i 80 K.p.a. (zwłaszcza poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia całego materiału dowodowego) oraz art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. (poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej) wnieśli między innymi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, gdyż w sprawie konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego dotyczącego kwestii terminowości odwołania wniesionego przez S. K. i R. K.. Przed przedstawieniem argumentów na poparcie powyższej tezy Sąd zaznacza jednak, że z urzędu dostrzegł także inne uchybienie dyskwalifikujące postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia 28 lutego 2019 r., [...] i na to uchybienie należy zwrócić uwagę w pierwszej kolejności. Otóż postanowieniem tym stwierdzono uchybienie odwołania między innymi K. W.. Jest o tym mowa nie tylko w rubrum tego aktu, ale nadto w uzasadnieniu organ argumentując i obliczając terminy odnosi się do rzekomego odwołania tej osoby i jego terminowości. Tymczasem jednak z akt postępowania nie wynika, aby K. W. kiedykolwiek składała odwołanie w sprawie. Oznacza to, że postanowienie dotyczące terminowości odwołania – jeżeli organ zdecydował się je wydać – powinno dotyczyć jedynie środka zaskarżenia wniesionego przez S. K. i R. K.. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że swój błąd organ poniekąd dostrzega w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazuje, iż sprawa dotyczyła uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez S. K. i R. K. (zob. k. 11 akt sądowych). Odnosząc się z kolei do zasadniczego przedmiotu sporu, a więc kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania przez S. K. i R. K. Sąd wyjaśnia, że w sprawie Inspektor Wojewódzki w sposób niewystarczająco wnikliwy zbadał kwestię prawidłowości doręczeń przesyłek do S. K. ([...]) oraz R. K. ([...]) zawierających decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2018 r., [...]. Na obu przesyłkach nie ma żadnej adnotacji doręczyciela o sposobie pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki awizowanej w rozumieniu art. 44 K.p.a. Jest to istotne tym bardziej, że skarżący kwestionują, iż takie zawiadomienie zostało pozostawione oraz, że z uwagi na remont ogrodzenia listonosz powinien dochować procedury i pozostawić zawiadomienie o przesyłce na drzwiach adresatów. Sąd nadmienia uzupełniająco, iż ma świadomość, że na wyżej opisanych przesyłkach znajdują się standardowe pieczęcie "Awizo, nie zastano" oraz "Awizowano powtórnie". Nie ma jednak danych o sposobie awizowania. Powyższe wątpliwości dotyczące doręczenia Sąd powziął także mając na uwadze skonfrontowanie treści przesyłek z innymi przesyłkami znajdującymi się w aktach. Przykładowo przesyłki na kartach 112-114, w tym kierowane do S. K. i R. K., były także awizowane, ale czynności tej towarzyszyło należyte wypełnienie przez listonosza blankietu ze wskazaniem danych o awizowaniu, a następnie także do osobie odbiorcy. W przypadku przesyłek do S. K. ([...]) oraz R. K. ([...]) zawierających decyzję z dnia [...] 2018 r., [...] blankietu zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wypełniono, stąd należy uznać, iż zabrakło w aktach urzędowego stwierdzenia dopełnienia warunków fikcji doręczenia z art. 44 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Inspektor Wojewódzki ponownie badając kwestie terminowości odwołania S. K. i R. K. wystąpi do właściwego urzędu pocztowego z wnioskiem o wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłek [...] oraz [...], a zwłaszcza o wskazanie, czy doszło do pozostawienia zawiadomienia o możliwości ich odbioru w trybie wskazanym w art. 44 K.p.a. Stosownie do pozyskanych danych organ oceni, czy zadośćuczyniono wymogom pozwalającym przyjąć, że wobec skarżących doszło do fikcji doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego za zasadne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania wywołanego skargą Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzone koszty złożyły się: kwota uiszczonego wpisu sądowego (k. 2 akt sądowych), wynagrodzenie radcy prawnego oraz opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (k. 8 akt sądowych).