II SA/Po 301/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi Gminy K. zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r., [...] w przedmiocie zmiany nazw ulic postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zarządzenia zastępczego /-/ J. Szuma

W dniu [...] lutego 2017 r. Gmina K. wniosła skargę na wskazane wyżej zarządzenie zastępcze Wojewody w przedmiocie zmiany nazwy położonej w mieście [...] ulicy "[...]" na "[...]". Poza żądaniem głównym skargi obejmującym uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego (oraz zasądzenie kosztów postępowania) skarżąca wniosła także o wstrzymanie jego wykonania. Motywując wniosek zaznaczyła, że w przypadku uwzględnienia przez Sąd skargi i wyeliminowania zarządzenia zastępczego z obrotu prawnego, zarówno osoby fizyczne, osoby prawne jak i Gmina K. , w celu przywrócenia stanu poprzedniego, będą zmuszone ponowić wszelkie dokonane wcześniej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Co istotne, przedmiotem skargi jest zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. dotyczące zmiany nazwy ulicy, które zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1389, dalej "u.z.p.k."). Rozważenia zatem wymaga charakter prawny uchwały w sprawie nadania nazwy ulicy. W tej kwestii doktryna nie jest jednomyślna. Sąd przychyla się jednak do stanowiska, zgodnie z którym uchwały tego rodzaju należy uznać za akty prawa miejscowego, ponieważ tworzą nowe normy i choć dotyczą indywidualnie oznaczonej ulicy, jednak krąg ich adresatów jest nieograniczony. Za uznaniem takich uchwał za akty prawa miejscowego "przemawiają także (...) spełniane przez nazwę ulicy funkcje publicznoprawne" (zob. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, ZNSA 2006, nr 6, s. 19.). Również w orzecznictwie administracyjnym przyjęto, że uchwała w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy stanowi akt prawa miejscowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1039/15, z dnia 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2904/14 oraz z dnia 29 czerwca 2011 r., II OSK 633/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji uznania, że uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy jest aktem prawa miejscowego przyjąć należy, że taki charakter ma również zarządzenie zastępcze wojewody, wydawane na podstawie art. 6 ust. 2 i ust. 3 u.z.p.k. Istota zarządzenia zastępczego polega bowiem na tym, że zastępuje ono – w przypadku bezczynności organu gminy – stosowny akt, jaki organ ten powinien podjąć. Jest to więc akt nadzoru nad samorządem terytorialnym, a jednocześnie powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego (tak też postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Po 172/18, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2018 r., III SA/Wr 74/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 121/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone zarządzenie zastępcze weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa. Ogłoszenie we wskazanym dzienniku urzędowym miało miejsce w dniu [...] lutego 2018 r. pod pozycją [...]. Wskazane okoliczności powodują, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. wyłącza bowiem możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia. /-/ J. Szuma