II SA/Po 285/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2020 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] (znak: [...]) w części dotyczącej adresata obowiązku i w tej części orzekł o nałożeniu obowiązku na skarżącego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, tj. co do orzeczonego na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nakazu rozbiórki części lewej oficyny budynku znajdującego się przy ul. [...] w P., określonej w załącznikach nr [...] do tej decyzji. W uzasadnieniu skarżący, powołując się na sporządzone w sprawie opinie i ekspertyzy techniczne, podkreślał znaczenie całości konstrukcji, a także wzajemne oddziaływanie poszczególnych elementów konstrukcyjnych rozbudowywanego budynku, wskazywał na stan techniczny sąsiednich nieruchomości, jak i znaczenie wykonanych prac dla uniknięcia niebezpieczeństwa katastrofy budowlanej. W tym zakresie argumentował również, że "w przedmiotowym stanie faktycznym ewentualna rozbiórka jest w istocie niemożliwa, albowiem docelowym zabezpieczeniem konstrukcji nadal pozostawałoby dokończenie konstrukcji, zatem zmierzałaby w istocie do osiągniecia tego samego celu – w postaci obecnie pozostawionej". Skarżący stwierdził, że z uwagi na argumentację przedstawioną w skardze "zasadny jest również wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji", skoro "w świetle załączonych opinii i ekspertyz wykonanie rozbiórki jest niemożliwe i mogłoby powodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki w postaci obawy spowodowania katastrofy budowlanej". Do skargi zostały dołączone m.in. oświadczenie kierownika budowy z dnia [...] marca 2016 r., ekspertyzę techniczną z marca 2016 r. dotyczącą m.in. określenia ewentualnego zakresu robót zabezpieczających, opinię techniczną w zakresie oceny technicznej możliwości wykonania rozbiórki lewej oficyny budynku mieszkalnego w związku z decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. oraz uszczegółowienie ekspertyzy technicznej z marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu stanowi w świetle powyższej regulacji odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności sytuacji faktycznych o charakterze wyjątkowym. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika nadto, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędnym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W skardze na wyżej opisaną decyzję rozbiórkową T. J. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że rozbiórka części lewej oficyny budynku znajdującego się przy ul. [...] w P., nie jest możliwa bez naruszenia konstrukcji całego budynku, skoro poprzez wykonanie prac objętych nakazem rozbiórki uniknięto katastrofy budowlanej. W zarzutach merytorycznych względem decyzji skarżący podniósł, że roboty budowlane wykonane po dacie doręczenia postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wstrzymującego prowadzenie robót miały na celu zabezpieczenie konstrukcji budynku. W ocenie tutejszego Sądu skarżący w wystarczającym stopniu uprawdopodobnił zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody materialnej. Rozbiórka elementu konstrukcyjnego budynku w sposób oczywisty może wiązać się z takim niebezpieczeństwem, skoro jej wykonanie wymagać będzie zastosowania odpowiednich zabezpieczeń chroniących stateczność konstrukcji pozostałej części budynku przy ul. [...], jak i budynków sąsiednich. Należy mieć na uwadze, że przy rozważaniu zastosowania ochrony tymczasowej chodzi o możliwość wystąpienia niebezpieczeństw wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zaś pewność, iż one w sposób nieunikniony wystąpią. Z materiału procesowego sprawy (przede wszystkim z przywołanych przez stronę opinii i ekspertyz technicznych) wynika, że rozbiórka części obiektu nie może nastąpić bez konsekwencji dla pozostałej części obiektu. Wykonanie decyzji rozbiórkowej wymaga zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń, celem uniknięcia negatywnych skutków w postaci katastrofy budowlanej. Istnieje zatem zagrożenie znaczną szkodą i trudnymi do odwrócenia skutkami, bowiem realizacja rozbiórki wymaga zapewnienia znacznych (a co za tym idzie – kosztownych) środków technicznych celem usunięcia obawy sprowadzenia katastrofy budowlanej. Zdaniem Sądu, w takich warunkach zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że w niniejszym postępowaniu wpadkowym Sąd w żadnej mierze nie oceniał tego, jaki charakter miały zrealizowane przez inwestora roboty budowlane, tj. czy stanowiły one roboty budowlane wykonane w warunkach samowoli budowlanej po dacie doręczenia postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wstrzymującego prowadzenie robót miały na celu zabezpieczenie konstrukcji budynku czy też niezbędne prace zabezpieczające. Ostateczna ocena charakteru wykonanych robót będzie bowiem przeprowadzona dopiero w postępowaniu głównym, w którym będą badane podstawy do wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej części obiektu budowlanego przy ul. [...] w P. (części lewej oficyny budynku mieszkalnego). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a rozstrzygnął, jak w sentencji.