II SA/Po 214/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ E. Podrazik

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. B. B. wniosła skargę na wskazaną w rubrum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2020 r., nr [...], w której uznano za świadczenie nienależnie pobrane wypłacone skarżącej w okresie od [...] 2017 r. do [...] 2017 r. świadczenie pielęgnacyjne przyznane decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. (pkt 1) i ustalono wysokość nienależnie pobranego świadczenia na kwotę [...]zł, do której należy doliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie (pkt 2) oraz zobowiązano do jego spłaty w ciągu 14 dni od daty, w której decyzja stała się ostateczna (pkt 3). W treści skargi skarżąca wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji ze względu na przedstawione w treści skargi wadliwości proceduralne i uchybienia przepisom prawa materialnego, które powinny doprowadzić do wyeliminowania przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego, a ponadto wobec bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezasadny. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 32/18 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 150/14). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09). W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być odpowiednia, a więc w sposób przekonywujący pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie wniosku uzależnione jest bowiem od staranności jego sporządzenia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Powołując się na swoją trudną sytuację materialną skarżąca nie przedłożyła do wniosku żadnych dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej, jak również nie skonkretyzowała danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Nie wskazała nawet jaki jest miesięczny dochód rodziny, ani kwot ponoszonych wydatków. Tymczasem aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się strona skarżąca, to musi ona uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie stosuje się art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12). Faktem jest, że skarżąca nie była zobowiązana do przedłożenia dokumentów, które znajdują się już w aktach administracyjnych sprawy, a które mogłyby okazać się przydatne do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należało jednak na te dokumenty się powołać w treści wniosku i wykazać, w jaki sposób uzasadniają one spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Tymczasem skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uczyniła zadość temu obowiązkowi. Co więcej, dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy nie są wystarczające do uznania, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z akt sprawy wynika bowiem jedynie, że w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2020 r. skarżąca pobierała rentę rodzinną wraz z okresową emeryturą kapitałową, natomiast od dnia [...] lipca 2020 r. pobiera emeryturę wraz z okresową emeryturą kapitałową. Prawa do renty rodzinnej skarżąca zrzekła się na rzecz swojego niepełnosprawnego syna (zob. s. 3 odwołania z dnia [...] lipca 2020 r., k. 50 akt adm. przy sprawie II SA/Po [...]). Od dnia [...] marca 2018 r. wysokość renty rodzinnej wraz z okresową emeryturą kapitałową wynosiła [...] zł miesięcznie (k. 19 akt adm. przy sprawie II SA/Po [...]), natomiast emerytura z FUS i okresowej emerytury kapitałowej na dzień [...] marca 2018 r. wynosiła [...] zł (k. 18 akt adm. przy sprawie II SA/Po [...]). W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie skarżącej z dnia [...] czerwca 2018 r., iż w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie podejmowała żadnej pracy zarobkowej (k. 10 akt adm. przy sprawie II SA/Po [...]). Poza wymienionymi dokumentami w aktach sprawy nie ma żadnych informacji na temat sytuacji finansowej i materialnej skarżącej, tj. jakie są jej miesięczne dochody i wydatki, jak przedstawia się jej sytuacja mieszkaniowa, czy skarżąca posiada oszczędności, papiery wartościowe, udziały w spółkach. W istocie więc nie sposób powiązać jej sytuację majątkową z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wynikającego z zaskarżonej decyzji. Przy rozstrzyganiu Sąd z urzędu wziął przy tym pod uwagę fakt, że decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2020 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], skarżąca została zobowiązana do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] 2018 r. do [...] 2018 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami (k. 62 akt adm. przy sprawie II SA/Po [...]). Niemniej jednak brak chociażby opisania we wniosku sytuacji materialnej rodziny uniemożliwia dokonanie oceny, czy zapłata kwot wskazanych w obydwu decyzjach powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Prócz wskazania, że skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pełnomocnik skarżącej nie powiązał nawet konieczności zapłaty należności wynikających z zaskarżonej decyzji z niemożnością, przykładowo, opłacenia leczenia i rehabilitacji syna skarżącej lub niemożnością zapłaty za mieszkanie. Odnosząc podniesione przez skarżącą argumenty do regulacji art. 61 § 3 P.p.s.a., zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również dokumenty zgromadzone w aktach rozpoznawanej sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnych zawsze bowiem pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Z kolei przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 358/04), wobec czego merytoryczne zarzuty skargi nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik