II SA/Po 189/25

Dnia 14 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Pismem z dnia 18 lutego 2025 r. P. C. (zwany dalej "skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika – adw. M. L. – wniósł skargę na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. . W toku postępowania sądowoadministracyjnego okazało się, że skarżący zmarł. Zgodnie z informacją pochodzącą z Ośrodka Pomocy Społecznej w P., skarżący zmarł w dniu 21 lutego 2025 r. Na wezwanie tut. Sądu, Urząd Stanu Cywilnego w P. w piśmie z dnia 13 marca 2025 r., nadesłał odpis skrócony aktu zgonu nr [...] Dokument ten potwierdza zgon skarżącego, jaki miał miejsce w dniu 21 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu z uwagi na śmierć skarżącego. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z kolei § 2 ww. przepisu wskazuje, że postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym śmierć strony skarżącej może wywoływać dwa skutki: pierwszy – śmierć może prowadzić do umorzenia tego postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) albo drugi – śmierć może prowadzić do jego zawieszenia (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skutki te nie zachodzą w sposób dowolny, tylko ich zaistnienie jest uzależnione od charakteru sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, w zależności od tego, czy sprawa ma charakter osobisty, czy też rzeczowy, śmierć skarżącego będzie wywoływać skutek odpowiednio umorzenia postępowania albo zawieszenia postępowania. Istotą niniejszej sprawy jest zmiana decyzji wydanych na rzecz skarżącego, w których m.in. uregulowano odpłatność ponoszoną przez skarżącego z tytułu realizowanych na jego rzecz usług opiekuńczych w ramach systemu pomocy społecznej. Skarżący był od lat beneficjentem usług opiekuńczych, jednakże wiązało się to z obowiązkiem ponoszenia odpłatności. W toku sprawy administracyjnej okazało się, że zaszły podstawy do zmian wielu decyzji z czym nie zgadzał się skarżący. To doprowadziło do wywiedzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. . Niniejsza sprawa ma charakter osobisty. Wiąże się ona z sytuacją prawną osoby fizycznej, która dotyka jego osobistej sfery życia. W związku z niedolą, w jakiej znalazł się skarżący, uzyskał on świadczenia osobiste w postaci usług opiekuńczych. Z tymi usługami zintegrowany był obowiązek odpłatności. Z uwagi na śmierć skarżącego usługi te wygasają, a w związku z tym również obowiązek odpłatności (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 286/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Po wniesieniu skargi okazało się, że skarżący zmarł, co potwierdził Urząd Stanu Cywilnego w P. (k. 22 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadził samotne gospodarstwo domowe i był kawalerem. Nie ma zatem osób, które w myśl art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mogłyby dalej popierać skargę z uwagi na ich interes prawny. Mając na uwadze to, że przepis art. 161 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze imperatywnym, Sąd jest nią związany wobec potwierdzenia faktu śmierci strony postępowania sądowego. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 161 § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.