Sygnatura
II SA/Po 186/19
Wyrok WSA w Poznaniu z 18 lipca 2019 r., II SA/Po 186/19
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 18 lipca 2019
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] września 2018 r. roku Nr [...]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art.18 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 570), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) po rozpoznaniu odwołania A. K. (dalej jako strona lub skarżąca) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza S. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2018 r. A. K. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: M. K. ur.[...] r. i kolejne dziecko: na M. K. ur. [...] r. We wniosku zaznaczyła (pkt 7.2) , że ona lub członek jej rodziny osiągnęli dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Do wniosku załączono umowę dzierżawy gruntów ornych zawartą [...] stycznia 2015 r. zawarta między skarżącą i jej małżonkiem (wydzierżawiający) a M. T. (dzierżawca), której przedmiotem jest dzierżawa nieruchomości położonej w [...] o pow. 04.79.00 ha. Wydzierżawiający oddali dzierżawcy całą nieruchomość do używania i pobierania pożytków z przeznaczeniem na prowadzenie działalności rolniczej. Czynsz dzierżawny wynosi [...] zł rocznie. Umowę zawarto na okres 10 lat. W umowie zawarto oświadczenie, że A. i A. małżonkowie K. oświadczają, że M. T. jest dla nich osobą obcą. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie Burmistrza S., że skarżąca wraz z mężem są właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 3,75 ha (pow. przeliczeniowa użytków rolnych 2,557 ha) które jest wydzierżawione od [...]. . Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wskazując na upoważnienie Burmistrza S., odmówił przyznania A. K. prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - na M. K.. Jednocześnie przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko - na M. K. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z przepisami art.5 ust.3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2017 poz. 1851 ze zm., dalej u.p.w.d.) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł ( ust.4 art.5 ). Z przeprowadzonej analizy załączonych do wniosku dokumentów, w tym zaświadczeń oraz oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę, wynika, iż dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, gdyż wynosi [...] zł/osobę. Dochód na okres trwający od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. oblicza się na podstawie dochodów uzyskiwanych w roku bazowym 2017. Dochód Pani A. K., zgodnie z zaświadczeniem z urzędu skarbowego, za rok 2017 wyniósł netto [...] zł. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa wychowywaniu dzieci dochód rodziny został powiększony o dochód uzyskany w czerwcu 2018 r. przez Panią A. K. z tytułu podjęcia zatrudnienia w nowym miejscu pracy od dnia 21 maj 2018 r. w wysokości [...] zł. Dochód P. A. K. , zgodnie z zaświadczeniem z urzędu skarbowego, za rok 2017 wyniósł [...] zł netto. Do dochodu rodziny został doliczony dochód uzyskany z tytułu gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,557 ha przeliczeniowych co przy przeliczniku za 2017r. w wysokości [...] zł/ha wynosi miesięcznie [...] zł, a także dochód z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci zgodnie z zaświadczeniem z urzędu skarbowego w wysokości miesięcznej [...] zł. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i przy 4-osobowym składzie rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Jednocześnie w związku ze złożeniem wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na drugie i kolejne dziecko organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki ustawowe dotyczące posiadania prawa do świadczenia wychowawczego na drugie i kolejne dziecko i przyznał prawo do takiego świadczenia. A. K. odwołała się od tej decyzji, nie zgadzając się na doliczenie do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. i wskazała, że zgodnie z art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w.d. ustalając dochód rodziny z gospodarstwa rolnego do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. W ocenie pani K. niezrozumiałe jest doliczanie do dochodu jej rodziny dochodu z gospodarstwa zamiast czynszu [...] zł. Umowa dzierżawy została zawarta stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, następnie zgłoszonej do KRUS co zwolniło od opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Opisaną we wstępie decyzją SKO w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza. SKO wskazało, że organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny K. oraz okoliczności przekroczenia kryterium dochodowego. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów co do braku podstaw doliczania dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego Kolegium wskazało, że jedynie w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w art. 7 ust. 6 pkt 1-3 przeniesienie gospodarstwa rolnego z właściciela na posiadacza zależnego powoduje, że właściciel nie osiąga dochodów w rozumieniu art.7 ust.6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2017r., poz.2336), wydzierżawienie gruntów rolnych przez emeryta lub rencistę może zostać uznane za neutralne dla jego sytuacji dochodowej na potrzeby także niniejszej sprawy, gdy wydzierżawi swoje gospodarstwo rolne osobie niebędącej jej małżonkiem, zstępnym lub pasierbem oraz nie pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na okres co najmniej 10 lat i umowa dzierżawy zostanie zawarta w formie pisemnej, a także zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie A. K. i jej mąż A. K. zawarli w dniu 2 stycznia 2015 r. umowę dzierżawy na okres dziesięcioletni, która została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków, jednakże osoba wydzierżawiająca nie jest emerytem lub rencistą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z brzmienia art.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art.7 ust.6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, że umowa dzierżawy jest zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne. W tej sytuacji wliczeniu do dochodu rodziny A. K. na podstawie art.7 ust.6 cyt. ustawy podlega dochód z gospodarstwa rolnego, który został prawidłowo ustalony przez organ I instancji. A zatem dochód rodziny odwołującej się, uwzględniając dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia od 21 maja 2018 r., tj. w sposób określony w art. 7 ust.3 ustawy, wyniósł [...] zł miesięcznie, a w kwocie [...]zł w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie. Dochód w tej wysokości przekracza wysokość kryterium dochodowego kwalifikującego do prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wynoszącego [...] zł. W skardze do WSA A. K. zarzuciła błędną interpretację art. 7 u.p.w.d. która spowodowała odmowę przyznania jej świadczenia. Wniosła o zmianę decyzji lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podała, że w innych gminach w analogicznych sytuacjach nie bierze się pod uwagę dochodu ustalanego wg danych z GUS a jedynie dochód z czynszu dzierżawnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. .Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność wydanych przez nich aktów i dokonanych czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. mocą, której przyznano świadczenie wychowawcze na drugie dziecko i odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Bezsporne było ustalenie dotyczące składu rodziny skarżącej, konieczności wykazania, że dochód na jednego członka rodziny nie przekracza [...] zł miesięcznie, wysokości dochodów skarżącej i jej męża z innych źródeł niż prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz to, że sprawa dotyczyła okresu zasiłkowego od 1.10.2018r. do 30.09.2019r.i ustalany był miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w 2017r. Zasadniczą kwestią sporną w sprawie była możliwość zaliczenia do dochodu rodziny skarżącej dochodu z gospodarstwa rolnego, które wchodzi w skład majątku skarżącej i jej męża. Z uwagi na treść ustawy zmieniającej z dnia 26 kwietnia 2019r. (Dz.U.2019.924) odstępującej od ustalania kryterium dochodowego w przypadku pierwszego dziecka po 30 czerwca 2019r. rozważania dotyczą okresu do 30 czerwca 2019r. i przepisów w brzmieniu obowiązującym do tej daty. Dochód rodziny stanowi podstawę ustalenia, czy przekroczone zostało kryterium dochodowe przewidziane w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2134 ze zm.), dalej jako "u.p.w.", które to kryterium decyduje w przedmiotowym okresie zasiłkowym do 30 czerwca 2919r. o możliwości przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego determinowała w tym przypadku przekroczenie tego kryterium i tym samym możliwość przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Generalnie jeśli chodzi o pojęcie dochodu u.p.w. odsyła w art. 2 pkt 1 do definicji zawartej w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2220 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", gdzie w art. 3 pkt 1 lit. a przyjęto, że pod pojęciem dochodu należy rozumieć, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym również dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. W art. 7 ust. 5 u.p.w. stwierdzono, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 oraz z 2018 r. poz. 1588 i 1669). Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 6 u.p.w. ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie Sądu przepis art. 7 ust. 5 u.p.w. należy wykładać w ten sposób, że określony w nim szacunkowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się niezależnie od tego, czy gospodarstwo to jest faktycznie użytkowane. Samo bowiem posiadanie gospodarstwa rolnego powoduje, że organ wydający decyzję w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, obliczając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, powinien uwzględnić fakt posiadania gospodarstwa rolnego, stosując wyliczenie przewidziane w art. 7 ust. 5 ustawy. Ustawodawca przyjął tu zatem fikcję prawną, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się w tym gospodarstwie pracuje, czy też zostało ono oddane w posiadanie zależne innej osobie. Analizowany przepis nie stanowi o dochodzie faktycznie osiąganym z działalności rolniczej, lecz zawiera założenie, że kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Uznanie, że powyższy przepis zawiera regulację o charakterze zasady przesądza o tym, że wszelkie przewidziane w przepisach prawa odstępstwa od metody obliczania dochodu w sposób określony w art. 7 ust. 5 ustawy mają charakter wyjątku i jako takie powinny być interpretowane ściśle (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Bd 233/13). Tego rodzaju wyjątkiem jest regulacja zawarta w art. 7 ust. 6 ustawy. Zdaniem organów w przypadku art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w., umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2017r., poz. 2336) wydzierżawienie gruntów przez emeryta lub rencistę może zostać uznane za neutralne dla jego sytuacji dochodowej na potrzeby także niniejszej sprawy, gdy wydzierżawi swoje gospodarstwo osobie niebędącej jej małżonkiem, zstępnym lub pasierbem oraz nie pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na okres co najmniej 10 lat i umowa dzierżawy zostanie zawarta w formie pisemnej, a także zgłoszona do ewidencji gruntów lub budynków. W przedmiotowej sprawie skarżąca i jej mąż zawarli w dniu [...] stycznia 2015r. umowę dzierżawy na okres dziesięcioletni, z osobą obcą i umowa ta została zgłoszona do ewidencji gruntów lub budynków. Skarżąca i jej mąż jako wydzierżawiający nie są nie są emerytami lub rencistami w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Tym samym, zdaniem organu, wliczeniu do dochodu pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego. Stanowisko organu znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie ( np. wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 maja 2019r. , sygn.. II SA/Ke 260/19 i wskazane tam orzecznictwo). Uzasadniając takie rozumienie art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. w w/w wyroku wskazano bowiem, że "wydzierżawiający to emeryt lub rencista w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, dlatego że wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą (art. 28 ust. 1), natomiast zawarcie przez emeryta lub rencistę umowy dzierżawy pozwala na uznanie, iż zaprzestał tej działalności (art. 28 ust. 4). Umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana w celu wykazania, że działalność rolnicza ustała, lecz badanie celu umowy nie jest zadaniem organów prowadzących postępowanie administracyjne, gdyż cel umowy nie wymaga ustaleń, jeżeli - przy zachowaniu pozostałych warunków - wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista. Nie znajduje więc uzasadnienia prawnego stanowisko, że - dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy (zob. m.in. powołany wyżej wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 września 2018r., sygn. II SA/Lu 683/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2017r., sygn. II SA/Po 127/17).Tylko zatem umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego, w której wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista, zwalnia z obowiązku uwzględnienia dochodu (wyliczanego ryczałtowo) przy ustalaniu dochodu rodziny w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego". Sąd orzekający stanowiska tego nie podziela. Przede wszystkich z tych względów, że analizowany przepis art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. w brzmieniu "oddanej w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników" nie wskazuje, że odesłanie odnosi się do strony podmiotowej takiej umowy wskazanej w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wyraźnie bowiem odsyła do definicji umowy a nie osoby, która może taką umowę zawrzeć. Stroną takiej umowy z pewnością jest członek rodziny, której dochód ustala się dla potrzeb świadczenia wychowawczego. W dalszej części tego przepisu mowa bowiem o oddanej w dzierżawie części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. I nie znajduje żadnego uzasadnienia uznanie, że może być nią tylko emeryt lub rencista. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie zawiera odrębnej definicji takiej umowy. Jej niezbędne elementy są jednak w tej ustawie przewidziane. W podawanym przez organ i w/w WSA w Kielcach art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazano, że jest to umowa pisemna zawarta na co najmniej 10 lat i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem zstępnego, pasierba lub osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym. To, że w przepisie tym wskazano na osobę emeryta i rencisty nie oznacza, że w świetle art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. ma nim być tylko emeryt i rencista. Skoro art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników reguluje sytuacje, w których uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej oczywistym jest, że wskazuje się na emeryta lub rencistę. Nie oznacza to jednak, że w świetle cyt art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. tylko emeryt lub rencista zawierający umowę dzierżawy w formie pisemnej na 10 lat z osobą obcą może być zwolniony z wliczania dochodu z oddanego w taki sposób w dzierżawę gospodarstwa rolnego. Zauważyć należy, że art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. odsyła do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników a nie tylko do art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustawa ta nie reguluje jedynie sytuacji emerytów i rencistów i nie ma żadnego uzasadnienia już choćby z uwagi na adresatów świadczeń wychowawczych, by w zakresie rozważanym odnosić się jedynie do emerytów i rencistów. Odnosząc się do kwestii domniemania prowadzenia działalności rolniczej i zaprzestania jej prowadzenia ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie ogranicza się jedynie do emerytów i rencistów. W art. 32 ustawy odpowiednio nakazuje stosować art. 28 ust. 4 do osoby pełnoletniej (przepis dotyczy wypłacania renty rodzinnej). Już z tego względu ograniczanie wykładni przepisu art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. tylko do treści art. 28 ust. 4 nie jest uzasadnione. Warto również wskazać na treść art. 38 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym domniemanie prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych obejmuje właściciela gruntów lub dzierżawcę takich gruntów, jeżeli dzierżawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków. W ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 117 wskazano, że rejestracji w ewidencji gruntów i budynków podlegają umowy dzierżawy zawarte stosownie do art. 2 pkt 6 lit b ustawy powołanej w art. 122, czyli uchylonej ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. 1989r. 24.133). Zgodnie z art. 2 pkt 6 lit b ustawy z 14 grudnia 1982r. wskazano, że jest to dzierżawa gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego osobie nie będącej małżonkiem, zstępnym, małżonkiem zstępnego rolnika i nie pozostającej z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, na podstawie umowy dzierżawy zwartej co najmniej na okres 10 lat. Przy spełnieniu tych warunków to dzierżawca a nie właściciel gruntów podlegać będzie ubezpieczeniu społecznemu rolników jako prowadzący gospodarstwo rolny i dochód z gospodarstwa przez niego osiągany nie jest dochodem wydzierżawiającego. Skoro więc w art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w. odesłano do umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników to z w/w przepisów wynika, że winna być to umowa pisemna, zawarta na co najmniej 10 lat z osobą obcą i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Wówczas bowiem a nie tylko w sytuacji gdy wydzierżawiający jest emerytem lub rencistą można uznać, że zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej. Skoro skarżąca wykazała, że zawarta przez nią umowa warunki te spełnia i stanowi wskazaną w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.w umowę zawartą stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników nie dochód z gospodarstwa rolnego tylko uzyskiwany czynsz dzierżawny winien być wliczany do dochodu przy ustalaniu kryterium dochodowego. Organy doliczając dochód z gospodarstwa rolnego naruszyły art. 7 ust. 6 pkt 1 ustawy i tym samym decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Bez wątpienia skarżąca spełniła przesłanki do wypłaty świadczenia na drugie dziecko. Uchylenie decyzji w całości wynikało jedynie z faktu, że rozstrzygnięcie sformułowane było w sposób wadliwy, bez wyraźnego podziału na osobne punkty dotyczące każdego z dzieci, co miało wpływ na formułowanie odwołania i rozstrzygnięcie organu II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższa ocenę prawną i przyznają skarżącej świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, odnośnie zaś świadczenia na pierwsze dziecko ( do 30 czerwca 2019r.) ustalą kryterium dochodowe z uwzględnieniem wykładni art. 7 ust. 6 pkt 1 u.p.w przedstawionej w niniejszym wyroku tj. z uwzględnieniem czynszu dzierżawnego a nie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa i rozpoznają wniosek. .
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 marca 2019
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Edyta Podrazik /przewodniczący/ Elwira Brychcy Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Wa 2177/18 · 18 lipca 2019
Wyrok WSA w Warszawie z 18 lipca 2019 r., I SA/Wa 2177/18
Sygnatura: II SA/Ol 438/19 · 18 lipca 2019
Postanowienie WSA w Olsztynie z 18 lipca 2019 r., II SA/Ol 438/19
Sygnatura: II SA/Gl 551/19 · 18 lipca 2019
Wyrok WSA w Gliwicach z 18 lipca 2019 r., II SA/Gl 551/19
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny