II SA/Po 182/26

Dnia 14 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 roku sprawy ze skargi J. M. i B. M. na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2026r. znak: [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 7 lutego 2025r., znak [...] w części dotyczącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i w tym zakresie umarzył postępowanie organu I instancji a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzją z 7 lutego 2025 r. organ I instancji orzekł o: I. odmowie zwrotu p. J. M. i p. B. M., reprezentowanym przez r. W., a także p. M. M., p. M. K. i p. M. M., zwrotu nieruchomości położonej w P. w rejonie ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] jako własność Miasta [...], II. odmowie zwrotu p. J. M. i p. B. M., reprezentowanym przez r. W., a także p. M. M., p. M. K. i p. M. M., zwrotu części nieruchomości położonej w P. stanowiącej fragment ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] arkusz mapy 02, obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] jako własność Miasta [...]. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. M., Z. M. oraz B. M., sprecyzowany pismem z 5.08. 2008r. o zwrot nieruchomości położonej w P. w rejonie O. [...], stanowiącej niegdyś działkę nr [...] o pow. 34.413 m2, działkę nr [...] o pow. 12.196 m2, obręb [...], karta 1, zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] oraz działkę nr [...] o pow. 17.206 m2, działkę nr [...] o pow. 6315 m2, zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], wywłaszczonej na podstawie ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, odpowiadające obecnie działkom nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wszystkie z arkusza mapy 2, obręb [...]. Do rozpoznania sprawy został wyznaczony przez Wojewodę Starosta [...]. Nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została nabyta przez Skarb Państwa od ówczesnych właścicieli - N. M. i J. M. - w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64), co wynika z aktu notarialnego z 18 grudnia 1975 r., rep. [...] (k. 36 - 37 akt organu I instancji). Z treści § 2 lit. a w/w aktu notarialnego wynika, że celem wywłaszczenia była budowa [...] w P., na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta [...] - Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lipca 1972 r., nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny. Spadek po J. M. zmarłym [...] na podstawie ustawy nabyli: • N. M. (żona) w % części; • B. M. (syn) w % części; • Z. M. (syn) w % części; • J. M. (córka) w % części. (k. 46 akt organu I instancji), Spadek po N. M., zmarłej [...] na podstawie ustawy nabyli: • Z. M. (syn) w 1/3 części; • B. M. (syn) w 1/3 części; • J. M. (córka) w 1/3 części. (k. 47 akt organu I instancji) Pismem z 9 lutego 2009 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] poinformowała, że na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy 02 obrębu [...] w [...], zatwierdzonego decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta [...] - Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lipca 1972 r., nr [...], zrealizowane zostało budownictwo mieszkaniowe oraz oświatowe (przedszkole i szkoła) wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu. Realizacja miała miejsce w latach 1975-1976 na podstawie wydanych pozwoleń na budowę i finansowana była z wkładów członkowskich, środków zakładów pracy, dotacji i kredytów bankowych. Pismem z 17 marca 2009 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] przedłożyła do akt sprawy kserokopie protokołów odbioru i przekazania do użytku następujących budynków zlokalizowanych na osiedlu [...] w [...]: • budynek nr [...] [...]) - protokół z 6.10.1975 r. • budynek nr [...] ([...]) - protokół z 29.03.1975r. do 5.04.1975r. • budynek nr [...] ([...]) - protokół z dnia 10.06 - 6.07.1975r. • budynek nr [...] ([...]) - protokół z dnia 30.06.1982r. • budynek nr [...] ([...]) - protokół z dnia 7.04.1975r. • budynek nr [...] ([...]) - protokół z dnia 28.02-7.06.1975r. Zgodnie z założeniami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego [...] w [...] - planu perspektywicznego zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia 19 marca 1971 jako podstawową funkcję dla przedmiotowego terenu założono mieszkalnictwo o dużej intensywności i podzielono go na 9 jednostek funkcjonalno - bilansowych oznaczonych symbolami A-l. Nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot w ww. planie leżą na obszarze jednostki "D" w części na terenie oznaczonym symbolem DIOMWn oznaczającym obszar budownictwa mieszkaniowego o dużej intensywności, w częściach na obszarach oznaczonych symbolami: 01KNII, D9KS1, D8U01, D7ZP1, D6UZ1, D5U+, D4U01, D3U02, D11U+ i D2MWn, oznaczających odpowiednio: ulicę ruchu normalnego II klasy, parkingi i garaże osiedlowe, przedszkole dla 120 dzieci, zieleń podstawową (ogród osiedlowy, ogród dziecięcy, sport osiedlowy), żłobek dla 80 dzieci, ośrodek usługowy, przedszkole dla 120 dzieci, szkołę podstawową dla 640 dzieci, ośrodek usługowy i teren budownictwa mieszkaniowego o dużej intensywności. Działka nr [...] znajdowała się na obszarze oznaczonym symbolem D2MWn. Z protokołu oględzin z dnia 9 września 2011 r. wynika, że na działce nr [...] w części wschodniej znajduje się część parterowego, murowanego, trwale związanego z gruntem budynku (cukiernia). Przestrzeń przed budynkiem od strony działki [...] utwardzona jest kostką brukową, w tym miejscu znajdują się również słupki metalowe, hydrant oraz donice. Pozostały teren porośnięty jest zielenią niską, koszoną (trawa oraz niskie chwasty). W pasie od strony działki nr [...] znajdują się lampy oświetleniowe oraz studzienki infrastruktury podziemnej. W części wschodniej znajdują się nieutwardzone miejsca postojowe. Decyzją z 3 listopada 2011 r., znak [...], (k. 494 - 496 akt organu I instancji) Starosta [...] umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...], KW nr [...] oraz działka nr [...], KW nr [...], wszystkie z arkusza mapy 02, obręb [...]. Ponadto orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], KW nr [...], KW nr [...] Pismem z 21 września 2012 r. (k. 568 akt organu I instancji) Spółdzielnia Mieszkaniowa przekazała notatkę ze spotkania z 30 lipca 1981 r. oraz protokół odbioru robót z 2 września 1981 r. dotyczący prac na działkach nr [...], [...] cz., [...] i [...] cz., arkusz mapy 02, obręb [...]. Pismem z 17 czerwca 2014 r. (k. 597 akt organu I instancji) Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] poinformował, że działki [...] i [...] z arkusza mapy 2 obrębu [...] stanowią część działki o numerze ewidencyjnym [...] z arkusza mapy 2 w obrębie [...], która powstała z połączenia ww. działek i działki [...] z arkusza mapy 2 obrębu [...]. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] poinformowała, że pawilon handlowy znajdujący się na os. [...] położony na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...] posadowiony został w 1991 r. przez osobę fizyczną. (k. 812 i k. 821 akt organu I instancji Po rozprawie administracyjnej strony przedłożyły do akt sprawy następujące dokumenty: • kserokopię części opisowej dokumentacji projektowo - kosztorysowej "[...]", będącej załącznikiem tekstowym do ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji jednostki mieszkaniowej "D" (k. 844 - 893 akt organu I instancji); • fotografie lotnicze nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot wykonane w lipcu 1989 r. oraz w 2003 r. Jak wynika z części opisowej dokumentacji projektowo - kosztorysowej "[...]" na terenie jednostki mieszkaniowej D na terenie budowy przewidziano zabudowę budynkami jedenasto- i szestastokondygnacyjnymi. Budynki pięciokondygnacyjne tworzą dwa charakterystyczne zespoły o podobnym wyrazie przestrzennym i funkcjonalnym. Na obrzeżu osiedla po jego wschodniej i zachodniej stronie usytuowano dwa długie budynki jedenastokondygnacyjne. Układ dróg wewnątrzosiedlowych zaprojektowano w oparciu o zasadę sięgaczy, co umożliwia stworzenie bezkolizyjnego systemu dojść do terenów rekreacyjnych oraz wszystkich obiektów usługowych. Zasadniczy ciąg pieszy biegnie wzdłuż terenów zielonych osiedla łącząc wszystkie obiekty usługowe osiedla z budynkami mieszkalnymi oraz łączy całe osiedle z przystankami komunikacji masowej i terenami sportu ogólnomiejskiego. Ponadto wskazano, że zieleń będzie stanowić uzupełnienie projektowanej zabudowy jako bardzo ważny element kompozycyjny w ostatecznym kształcie projektowanego osiedla. Pismami z 22 grudnia 2014 r. (k. 949 akt organu I instancji) i z 24 grudnia 2014 r. (k. 956 akt organu I instancji) [...] sp. z o.o. poinformowała, że na działce [...] arkusz 2, obręb [...] posiada w eksploatacji urządzenia sieci oświetlenia drogowego wybudowane odpowiednio w latach 1984 r. w ramach budowy oświetlenia os. [...] oraz w 1977 r. przez Zarząd Dróg i Mostów. Pismem z 30 grudnia 2014 r. (k. 964 akt organu I instancji) [...] S.A. poinformowała, że na terenie działki nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...], zlokalizowane jest niżej wymienione uzbrojenie wodociągowe i kanalizacji sanitarnej eksploatowane przez [...]: sieć wodociągowa o średnicy 200 mm z rur żeliwnych, • kanał sanitarny 0,25 z rur kamionkowych. Powyższe sieci zostały wybudowane w 1974 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" dla terenu zabudowy [...] oznaczonego symbolem Jednostka Dl. Następnie pismem z 8 stycznia 2015 r. (k. 970 - 971 akt organu I instancji) [...] S.A. poinformowała, że m.in., że zgodnie z branżową ewidencją uzbrojenia terenu na działce nr [...] zlokalizowane jest następujące uzbrojenie wod-kan: • sieć kanalizacji deszczowej 0,30 bet w ul. [...] wykonana w 1977 r. (inwestor: Zarząd Dróg i Mostów) • kanalizacja sanitarna 0,20 kam i kanalizacja deszczowa 0,30 bet wybudowane w 1974 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" dla terenu zabudowy [...] oznaczonego symbolem Jednostka Dl. Pismami z 8 stycznia 2015 r. (k. 973 i 974 r. akt organu I instancji) [...] S.A. poinformowała, że na nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem istnieje czynna infrastruktura telekomunikacyjna administrowana i eksploatowana przez Spółkę, w tym kanalizacja teletechniczna. Sieć została wybudowana w 1980 r. na podstawie projektu technicznego "Budowa telefonicznej sieci miejscowej os. [...]" opracowanego przez Biuro Studiów i Projektów Łączności w 1978 r. Pismem z 4 lutego 2015 r. (k. 984 akt organu I instancji) [...] sp. z o.o. poinformowała, że na działce nr [...], ark. mapy 2, obręb [...] nie znajdują się urządzenia elektroenergetyczne będące na majątku Spółki. Pismem z 13 stycznia 2014 r. (k. 1071 akt organu I instancji) Zarząd Dróg Miejskich w [...] poinformował, że na działkach oznaczonych w ewidencji jako: obręb [...], arkusz mapy 02, działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] występują słupy oświetlenia drogowego oraz linia kablowa zasilająca oświetlenie drogowe. Wszystkie elementy infrastruktury oświetlenia drogowego znajdujące się na przedmiotowych działkach stanowią własność firmy [...] sp. z o.o. Pismem z 30 grudnia 2014 r. (k. 1084 akt organu I instancji) [...] sp. z o.o. poinformowała m.in., że na działce nr [...] znajduje się gazociąg stalowy 200 mm średniego ciśnienia odebrany protokołem odbioru końcowego dnia 10 listopada 2000 r. Pismem z 17 lutego 2015 r. (k. 1211 akt organu I instancji) [...] sp. z o.o. przekazała schematy linii kablowych SN wraz ze stacjami elektroenergetycznymi informując, że przedmiotowe linie kablowe wraz ze stacjami MST-705 i MST-706 pobudowane zostały w latach 70. XX wieku, co potwierdzają przekazane wraz z pismem protokoły odbioru z 23 kwietnia 1975 r. i z dnia 11 kwietnia 1975 r. Pismami z 24 lutego 2015 r. [...] S.A. (k. 1232 i k. 1234 akt organu I instancji) poinformowała, że m.in., że na działce nr [...] cz. nie jest zlokalizowana sieć cieplna [...] S.A. Dnia 4 marca 2016 r. odbyły się oględziny działek nr [...] i [...] (vide: protokół oględzin k. 1338 akt organu I instancji). Z protokołu oględzin wynika m.in., że działka nr [...] stanowi w części wschodniej fragment ul. [...], utwardzony asfaltem, z chodnikami po obu stronach, utwardzonych po stronie wschodniej asfaltem, po zachodniej kostką brukową. Granica wschodnia przebiega wzdłuż krawężnika chodnika. Na nim wzdłuż ulicy znajdują się lampy oświetleniowe. W części środkowej na działce znajduje się skrzyżowanie z drogami wewnętrznymi (w kierunku wschód - zachód). Pozostała część działki jest porośnięta spontanicznie krzewami i nieurządzona. Pismem z 14 kwietnia 2016 r. (k. 1407 akt organu I instancji) Zarząd Dróg Miejskich w [...] poinformował, że nieruchomość o oznaczeniach geodezyjnych obręb [...], arkusz mapy 02, działka nr [...] znajduje się w całości w pasie drogowym drogi publicznej - ul. [...]. Ulica [...] uzyskała status drogi publicznej o kategorii wojewódzkiej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 sierpnia lipca 1986 r. (Dz. U. z 1986 r. nr 30 poz. 151). Następnie w 1993 r. przedmiotowa ulica o numerze ewidencyjnym nr [...] została przekazana organom gminy m. [...], zgodnie z porozumieniem zawartym między Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...]. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 155, poz. 872) dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie wymienione w ust. 1 stały się drogami powiatowymi. Ulica realizowana była na podstawie decyzji nr [...] z dnia 17 stycznia 1983 r. w latach 1989 - 1990 pod nazwą ul. [...]. Realizacja inwestycji finansowana była ze środków budżetu Miasta [...]. Decyzją z 27 kwietnia 2016 r., znak [...] (k. 1421 - 1437 akt organu I instancji) Starosta [...] orzekł m.in. o: 1) zwrocie nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...]; 2) odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] cz., arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...]; 3) odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działki nr [...] i [...], arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...]; 4) umorzeniu postępowania o zwrot części nieruchomości położonych w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] cz. arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...], a także działka [...] cz., arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...] Decyzją z 30 maja 2017 r., znak [...] (k. 1542 - 1550 akt organu I instancji), Wojewoda utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] i umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 693/17 (k. 1577 - 1588 akt organu I instancji) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej działki nr [...] i oddalił złożone skargi w pozostałym zakresie. Wyrok stał się prawomocny z dniem 17 listopada 2020 r. Decyzją z 28 kwietnia 2016 r., znak [...] (k. 1438 - 1445 akt organu I instancji) Starosta [...] orzekł: 1) odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...]; 2) odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...], KW nr [...] Decyzją z 9 czerwca 2017 r., znak [...], (k. 1554 - 1558 akt organu I instancji) Wojewoda utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 812/17 (k. 1597 - 1611 akt organu I instancji) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na ww. decyzję. Rzeczony wyrok stał się prawomocny z dniem 17 listopada 2020 r. Pismem z 25 stycznia 2023 r. (k. 1596 akt organu I instancji) Urząd Miasta [...] - Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował m.in., że: • działka nr [...], ark. mapy 02, obręb [...], znajduje się w pasie drogowym ul. [...]; • w zakresie działki nr [...], ark. mapy 02, obręb [...], prowadzone jest postępowanie z tytułu bezumownego korzystania z gruntu przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Dnia 11 czerwca 2024 r. przeprowadzone zostały oględziny działek nr [...] i działki nr [...]. Z protokołu oględzin (k. 1636 - 1641 akt organu I instancji, łącznie z załącznikami), wynika, że: • działka nr [...]. wzdłuż wschodniej granicy stanowi fragment ul. [...] utwardzonej asfaltem z chodnikami po obu jej stronach (po stronie zachodniej przez ok. % długości działki); granica wschodnia przebiega po krawężniku chodnika; zachodnia część działki stanowi zieleń - wzdłuż drogi niską, w dalszej części drzewa, pas zieleni od ok. 4 m w części północnej do ok. 20 m w części południowej; w środkowej części działki znajduje się skrzyżowanie z drogami wewnętrznymi w kierunku wschodnim i zachodnim; • działka nr [...] w części środkowej zajęta jest pod fragment pawilonu parterowego - piekarnia - cukiernia "[...]"; przestrzeń w jego pobliżu jest utwardzona i stanowi dojście do niego; pozostały teren stanowi zieleń niską pielęgnowaną, poprzecinany licznymi alejkami pieszymi utwardzonymi; w ich rejonie ławki, lampy oświetleniowe, nasadzenia młodych drzew oraz krzewów ozdobnych. Do akt dołączono: 1) poświadczoną za zgodność z oryginałem kopia postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym Z. M. przez M. M., M. K. oraz M. M.; 2) wniosek M. M., M. K. oraz M. M. z 6 grudnia 2024 r. (k. 1657 akt organu I instancji). Organ I instancji odmówił zwrotu działek nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, iż brak jest przesłanek do zwrotu nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr [...] z arkusza mapy 02, obrębu [...]. W ocenie Starosty [...] celem pod który przeznaczone zostały przedmiotowe nieruchomości były inwestycje "[...]", tj. budownictwo mieszkaniowe o wysokiej intensywności. Zdaniem organu I instancji cel wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości został zrealizowany albowiem na przedmiotowej działce powstał fragment osiedla mieszkaniowego [...] w [...], w tym budynki mieszkalne wielokondygnacyjne, wraz z budownictwem towarzyszącym. Odmowę zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki o nr ewidencyjnym [...], Starosta uzasadnił tym, iż nieruchomość ta w całości znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej ul. [...]. Ulica [...] przebiega od ul. [...] do ul. [...] i jest drogą o kategorii powiatowej. Tym samym w ocenie Starosty [...] działka o nr [...], zgodnie z zapisami ustawy o drogach publicznych stanowi drogę publiczną. Sama zaś ulica realizowana była na podstawie decyzji nr [...] z dnia 17.01.1983r., w latach 1989 - 1990, pod nazwą [...], której budowa finansowana była ze środków budżetu Miasta [...]. Zdaniem Starosty [...], w niniejszym przypadku nie ma znaczenia to, czy nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem jak również to kiedy cel wywłaszczenia został zrealizowany. W związku z powyższym w ocenie Organu I instancji bezprzedmiotowym uznać należy badanie, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. J. M. i B. M. wnieśli odwołanie, w którym zaskarżyli ww. decyzję Starosty [...] w całości i zarzucili naruszenie: I) przepisów prawa materialnego mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: 1. art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami [tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z poźn. zm.] (powołanej dalej jako: u.g.n.) poprzez: • bezpodstawne przyjęcie, że zwrot ww. nieruchomości nie jest dopuszczalny — mimo ziszczenia się przesłanek oraz upływ terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. — z uwagi na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, co bezsprzecznie doprowadziło do usankcjonowania stanu sprzecznego z prawem w tym zwłaszcza normą wyrażoną w art. 136 ust. 3 u.g.n. i 137 ust. 1 u.g.n • bezpodstawne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo tego, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych przez organ 1" instancji oględzin nie wynika to, by na przedmiotowym gruncie powstała infrastruktura, która została wskazana na planie realizacyjnym • niezastosowanie przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n. pomimo ziszczenia się przesłanek nakazujących zwrot skarżącym przedmiotowej nieruchomości 2. art. 2a w zw. z art. 1 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (dalej jako: " DrogiPublU") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) w zw. z art. 137 u.g.n. w zw. z art. 216 u.g.n. w zw. z art. 48 Kodeksu cywilnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na zrównaniu przez Organ I instancji pojęcia nieruchomości i drogi publicznej w konsekwencji błędne uznanie, iż niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod drogę publiczną przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 art. 80 art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm.) (powołanej dalej jako: KPA) przejawiające się w: • wydaniu rozstrzygnięcia sprzecznego z zebranym przez Organ I instancji materiałem dowodowym, • wybiórczym, powierzchownym i bardzo subiektywnym podejściu do zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, mającego niewątpliwie wpływ na wydanie wadliwego rozstrzygnięcia, • oparciu się przez Organ I instancji na materiale dowodowym, z którego w żadnym wypadku nie wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, • wydaniu rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach związanych z rekonstrukcją stanu faktycznego, • pominięciu w toku procedowania niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych, z których jednoznacznie wynikało, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, • wydaniu rozstrzygnięcia ex officio z jednoczesnym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, oraz bez należytego zbadania stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczy o poczynieniu dowolnych ustaleń w zakresie ustalenia celu na jaki miała zostać wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość ora z braku podstaw do jej zwrotu Odwołujący wnieśli o: a) zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie b) o uchylenie decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z 17 grudnia 2025r. powołując m.in. treść art. 136 ust, 3 i art. 127 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145), zwanej dalej u.g.n, podał, że w zakresie dotyczącym działki nr [...], arkusz mapy 02, obręb [...] wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) jest związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 693/17. Sąd uchylił decyzje obu organów nie podzielając ich stanowiska, że działka nr [...] powinna zostać zwrócona wnioskodawcom. W ocenie Sądu z dokumentacji zgromadzonej przez Starostę [...] wynika jednoznacznie, że działka nr [...] w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego [...] znajdowała się na obszarze oznaczonym symbolem D2MWn (teren mieszkalnictwa rodzinnego i wysokiej intensywności zabudowy). W planie realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją Prezydium Rady Narodowej m. [...] z 29 lipca 1972 r. działka nr [...] nie była przewidziana do zabudowy. Działka jest usytuowana pomiędzy budynkiem mieszkalnym, szkołą, przedszkolem i żłobkiem. W 1991 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] zawarła z osobą fizyczną umowę dzierżawy terenu obejmującego działkę nr [...] z przeznaczeniem prowadzenia sprzedaży artykułów spożywczych. W zawartej umowie znalazł się zapis, że wydzierżawiony grunt w przyszłości zostanie przeznaczony pod budowę przedszkola. Na fragmencie ww. działki wybudowano w 1991 r. część pawilonu handlowego (obecnie cukiernia). Do tego czasu, co wynika ze zdjęć lotniczych wykonanych w 1976 r. i 1982 r. działka nr [...] stanowiła nieużytek. Działka ta od strony działki nr [...] jest utwardzona kostką brukową. Znajdują się tutaj również metalowe słupki, hydrant, donice oraz zieleń niska. Ponadto od strony działki nr [...] na działce nr [...] znajdują się lampy oświetleniowe oraz studzienki infrastruktury podziemnej. W części wschodniej działki nr [...] usytuowane są nieutwardzone miejsca postojowe. Sąd nie podzielił oceny dokonanej uprzednio przez organy obu instancji, że działka nr [...] nie tworzy funkcjonalnej całości z usytuowanymi obok budynkami mieszkalnymi i nie jest wykorzystywana na jakikolwiek cen publiczny. Sąd wskazał, że w pierwszej kolejności należało mieć na względzie fakt, że podział geodezyjny nie odzwierciedla rzeczywistego sposobu użytkowania oraz jego celów, na co wskazuje chociażby nieregularny kształt działki. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym swego rodzaju mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Tak też jest i w przedmiotowej sprawie, gdzie działka nr [...] znajduje się na osiedlu mieszkaniowym, które było zaplanowane oraz stanowi obecnie pewną uporządkowaną całość przy równoczesnym rozproszeniu zabudowy. Sąd wskazał, iż faktem powszechnie znanym pozostaje to, że osiedla położone w tej części [...] ([...]) budowane były w sposób zapewniający przestrzeń dla dużych bloków oraz dużej ilości osób. Oznacza to, że ewentualna późniejsza zabudowa przestrzeni pomiędzy blokami nie może stanowić argumentu, że dopiero teraz cel wywłaszczenia jest realizowany, gdyż celem powyższym była budowa osiedla wraz z terenami towarzyszącymi. Sąd wprost wskazał, że cel budowy osiedla mieszkaniowego (wraz z terenami zielonymi) został na działce nr [...] zrealizowany, a zwrot przedmiotowej działki w jej obecnym kształcie nie wypełnia warunku, o którym mowa w art. 136 ust. 1 u.g.n. Mając na uwadze zasadę związania organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu Wojewoda stwierdził, że do omówienia pozostała jedynie kwestia odmowy zwrotu działki nr [...], która znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej - ul. [...]. Zgodnie z informacją uzyskaną od Zarządu Dróg Miejskich w [...] droga uzyskała status drogi publicznej o kategorii wojewódzkiej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 sierpnia lipca 1986 r. (Dz. U. z 1986 r. nr 30 poz. 151). Następnie w 1993 r. przedmiotowa ulica o numerze ewidencyjnym nr [...] została przekazana organom gminy m. [...], zgodnie z porozumieniem zawartym między Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...]. Organ podał, że zgodnie z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 155, poz. 872) dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie wymienione w ust. 1 stały się drogami powiatowymi. Ulica realizowana była na podstawie decyzji nr [...] z dnia 17 stycznia 1983 r. w latach 1989 - 1990 pod nazwą ul. [...]. Realizacja inwestycji finansowana była ze środków budżetu Miasta [...]. Pod pojęciem drogi publicznej, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889), zwanej dalej ustawą o drogach publicznych, należy rozumieć drogę zaliczoną na podstawie tejże ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Pojęcie drogi zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 2 ww. ustawy. W myśl tego przepisu pod pojęciem drogi należy rozumieć budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei pod pojęciem pasa drogowego, zgodnie z art. 4 pkt 1 pod pojęciem pasa drogowego rozumie się wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Wojewoda przywołał definicję zieleni przydrożnej określoną w art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem drogi publicznej należy rozumieć roślinność umieszczoną w pasie drogowym, mającą na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Zważywszy na stanowisko Zarządu Dróg Miejskich zawarte w piśmie z 14 kwietnia 2016 r. oraz zważywszy na wynik oględzin przeprowadzonych przez Starostę [...] i opisanych w protokołach oględzin z 4 marca 2016 r. i z 11 czerwca 2024 r. należało uznać, że działka nr [...]. spełnia warunki uznania jej za znajdującą się w pasie drogi publicznej. Zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Zważywszy na powyższe oraz na treść art. 2 u.g.n., z którego wynika, że w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami u.g.n. nie narusza innych ustaw, w szczególności ustaw wymienionych w art. 2 pkt 1 - 15 u.g.n., można wywieść, że konsekwencją rozstrzygnięcia o publicznoprawnym charakterze własności dróg publicznych jest wyłączenie ich z obrotu prawnego. Jako że drogi publiczne stanowią rzeczy wyłączone z obrotu powszechnego, nie mogą one być zbyte ani podlegać egzekucji, jak również "za bezwzględnie wykluczone należy uznać ustanowienie lub istnienie hipoteki na nieruchomości stanowiącej drogę publiczną. Droga publiczna nie może przejść na własność innego podmiotu niż właściwy zarządca drogi i zawsze może służyć wyłącznie celom publicznym. Dopiero pozbawienie drogi charakteru drogi publicznej umożliwia wprowadzenie jej do obrotu cywilnoprawnego" (R. Skwarło, glosa do uchwały SN z dnia 13 października 2004 r. III CZP 52/04, Sam. Teryt. 2006, nr 11, s. 74). Ponadto dyspozycja art. 2a ustawy o drogach publicznych wskazuje na wyłączenie możliwości dokonania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na której została urządzona droga publiczna (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1151/16 i wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1593/17). Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, wskazującej na rozróżnienie przez ustawodawcę pojęcia drogi od nieruchomości zajętej pod drogę Wojewoda podał, że wniosek ten został wyprowadzony z treści art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872), zwanej dalej ustawą wprowadzającą. W myśl tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Wbrew stanowisku skarżących, treść art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zdaniem organu, nie świadczy o tym, że nieruchomości zajęte pod drogę wyłączone są spod omówionego wyżej zakazu obrotu cywilnoprawnego. Wręcz przeciwnie, powyższy przepis odczytywany w powiązaniu z art. 2a ustawy o drogach publicznych dodatkowo wspiera stanowisko organu, ze względów omówionych poniżej. W pierwszej kolejności organ wskazał, że art. 2a ustawy o drogach publicznych został wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej, nieruchomości pozostające w dniu 31 stycznia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy wprowadzającej, podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody, która ma charakter deklaratywny. Łączne odczytanie wskazanych wyżej przepisów, zdaniem Wojewody, prowadzi do wniosku, że wskazana przez skarżących rozbieżność stosunków własnościowych w stosunku do nieruchomości zajętych pod drogi oraz w stosunku do dróg została uznana przez ustawodawcę za stan niepożądany, zaś art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej w powiązaniu z art. 2a ustawy o drogach publicznych miały na celu usunięcie powyższej rozbieżności i kompleksową regulację stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogę, tak aby jej właścicielem stał się - w zależności od kategorii, w której znajduje się droga - Skarb Państwa bądź odpowiednia jednostka samorządu terytorialnego. W związku z powyższym, zdaniem Wojewody, Starosta [...] prawidłowo uznał, że działka nr [...] nie podlega zwrotowi, z uwagi na to, że stanowi ona drogę publiczną. Uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Wojewoda podał, że w zakresie działki nr [...], ark. mapy 02, obręb [...], prowadzone jest postępowanie z tytułu bezumownego korzystania z gruntu przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Powołując treść art. 138 ust. 2 u.g.n. Wojewoda podał, że choć nieruchomość objęta niniejszym postępowaniem znajduje się w posiadaniu Spółdzielni, to z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, by Spółdzielnia posiadała któryś z ww. tytułów prawnych do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem. Przeciwnie, z informacji przekazanych przez Urząd Miasta [...] wynika, że Spółdzielnia nie posiada żadnego z ww. tytułów prawnych do wskazanej wyżej nieruchomości. Z faktu posiadania nieruchomości nie można wyprowadzać interesu prawnego tegoż posiadacza do udziału w postępowaniu dotyczącym jej zwrotu osobie wywłaszczonej lub jej spadkobiercom. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie ma interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny i nie przysługuje jej status strony w niniejszym postępowaniu. Na decyzję Wojewody z dnia 17 grudnia 2025r., utrzymującą częściowo w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 7 lutego 2025r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] skargę w imieniu J. M., B. M., M. M., M. K. i M. M. wniósł profesjonalny pełnomocnik. Zaskarżając ww. decyzję Wojewody w całości, zarzucił naruszenie: I) przepisów prawa materialnego mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: 1. art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami [tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z poźn. zm.] (powołanej dalej jako: u.g.n.) poprzez: • bezpodstawne przyjęcie, że zwrot ww. nieruchomości nie jest dopuszczalny — mimo ziszczenia się przesłanek oraz upływ terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. - z uwagi na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, co bezsprzecznie doprowadziło do usankcjonowania stanu sprzecznego z prawem w tym zwłaszcza normą wyrażoną w art. 136 ust. 3 u.g.n. i 137 ust. 1 u.g.n • bezpodstawne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo tego, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin nie wynika to, by na przedmiotowym gruncie powstała infrastruktura, która została wskazana na planie realizacyjnym • niezastosowanie przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n. pomimo ziszczenia się przesłanek nakazujących zwrot skarżącym przedmiotowej nieruchomości 2. art. 2a w zw. z art. 1 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (dalej jako: " DrogiPublU") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) w zw. z art. 137 u.g.n. w zw. z art. 216 u.g.n. w zw. z art. 48 Kodeksu cywilnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na zrównaniu przez organy administracji obu instancji pojęcia nieruchomości i drogi publicznej w konsekwencji błędne uznanie, iż niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod drogę publiczną II) przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 art. 80 art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm.) (powołanej dalej jako: KPA) przejawiające się w: . wydaniu rozstrzygnięcia sprzecznego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, . wybiórczym, powierzchownym i bardzo subiektywnym podejściu do zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, mającego niewątpliwie wpływ na wydanie wadliwego rozstrzygnięcia, . oparciu się przez organy administracji na materiale dowodowym, z którego w żadnym wypadku nie wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, . wydaniu rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach związanych z rekonstrukcją stanu faktycznego, . . pominięciu w toku procedowania niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych, z których jednoznacznie wynikało, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, . . wydaniu rozstrzygnięcia ex officio z jednoczesnym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, oraz bez należytego zbadania stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczy o poczynieniu dowolnych ustaleń w zakresie ustalenia celu na jaki miała zostać wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość ora z braku podstaw do jej zwrotu Mając powyższe na uwadze: 1. na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w całości jako naruszającej prawo oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji 2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że Wojewoda podobnie zresztą jak Starosta [...] nie wskazał co konkretnie miało znajdować się na wywłaszczonym terenie. Z treści zaskarżonej decyzji wynika jedynie to, iż teren ten został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową w ramach inwestycji "[...]". Jednakże z treści decyzji nie wynika to, czy powstała infrastruktura powstała zgodnie z planem realizacyjnym, tzn. czy wzniesione obiekty powstały dokładnie w miejscach przeznaczonych pod taką zabudowę. Wskazać bowiem należy, iż cel wywłaszczenia winien zostać przez organy obu instancji określony bardzo precyzyjnie, tak by możliwym było ustalenie czy na wywłaszczonej nieruchomości nie powstały zgoła inne obiekty, od tych które miały zostać wzniesione. Organy twierdząc, że na przedmiotowej działce został zrealizowany fragment osiedla mieszkaniowego [...] w [...], który została zagospodarowana na jego potrzeby popadają w swego rodzaju sprzeczność albowiem we wcześniejszym fragmencie treści motywacyjnej decyzji Starosty [...] można przeczytać, że cyt. "obszar nieruchomości objętych pierwotnym wnioskiem o zwrot został w wyniku realizacji celu wywłaszczenia całkowicie zmieniony. Wybudowane zostały budynki mieszkalne i oświatowe, ich otoczenie zagospodarowano zielenią oraz infrastrukturą towarzyszącą i komunikacyjną (ul. [...])" (str. 9 decyzji). Powyższe wiedzie zatem do konstatacji, iż organy obu instancji uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, dopuścił się tak naprawdę jego przedefiniowania. Wszelkie zmiany w zakresie realizacji przedsięwzięć budowlanych, wskazują natomiast na to, że cel ten nie został zrealizowany w pierwotnym zakresie. Wszelkie następcze zmiany jakie miały miejsce, z kolei potwierdzają tylko tezę o zbędności przedmiotowej działki z perspektywy celu na jaki została ona wywłaszczona. Z zeznań świadka W. G. dobitnie wynika, iż na przedmiotowej działce nie powstała żadna infrastruktura świadcząca o realizacji celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Pozostali przesłuchani świadkowie nie byli w stanie z kolei dokładnie określić kiedy, tj. w którym roku miały być realizowane jakiekolwiek inwestycje na działce o nr [...]. Z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, z kolei, że działka o nr [...] została częściowo przeznaczona pod zabudowę pawilonu handlowego. Już sam fakt posadowienia na działce nieruchomości, która nie została objęta celem wywłaszczenia ani nie została ujęta w planie realizacyjnym, dobitnie wskazuje o braku realizacji celu wywłaszczenia. Nie można przy tym - jak czynią to organy obu instancji - uznać, że skoro budynek handlowo-usługowy powstał w celu zapewnienia potrzeb I społeczności lokalnej to jednocześnie doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Takie postrzeganie prowadzi bowiem do niebezpiecznego z punktu widzenia ochrony prawa własności zjawiska polegającego na nieuprawnionym rozciąganiu zakresu celu wywłaszczenia, po to aby objąć jego zakresem wszelkie możliwe stany w oparciu o karkołomną argumentację. Odwoływanie się z do argumentacji o osiedlu mieszkaniowym jak o swego rodzaju funkcjonalnie powiązanym organizmie jawi się, zdaniem skarżących, w zaistniałych realiach jako wysoce "mętna" ukierunkowana na osiągnięcie z góry określonego celu jakim jest odmowa zwrotu działki, która spełnia wszelkie prawno- formalne przesłanki uprawniające do jej zwrotu. Skarżący podali, iż organy obu instancji bezpodstawnie wywodzą, iż samego tylko faktu wykorzystywania działki nr [...] zgodnie z celem wywłaszczenia, nie zachodzi potrzeba ustalania terminów, o których mowa w art. 137 u.g.n. Takie postrzeganie problemu z pewnością wypacza zamysł racjonalnego ustawodawcy, który określając w art. 137 u.g.n. termin 7-letni na rozpoczęcie prac i termin 10-letni na ich zakończenie powiązał kryterium temporalne z przesłanką zbędności nieruchomości na cele publiczne. Odnośnie zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o nr [...] która wywłaszczona została pod budowę drogi publicznej skarżący podali, że z treści art. 2a DrogiPublU, Organ I instancji, wyprowadził zbyt daleko idące wnioski, poprzez zrównanie i utożsamianie pojęcia nieruchomości gruntowej z pojęciem drogi publicznej, co bezpośrednio miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżących ustawa o drogach publicznych wprowadza jasną definicję pojęcia drogi oraz tego jakie elementy da się zakwalifikować jako drogę. Zgodnie z dyspozycją art. 4 pkt 2 DrogiPublU przez drogę publiczną należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzema ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Posługując się tą definicją nie sposób twierdzić, że droga, w tym także droga publiczna, jest nieruchomością. Od drogi, czyli budowli przeznaczonej do ruchu, należy odróżniać natomiast nieruchomość zajętą przez tę budowlę. Zdaniem skarżących ustawowa definicja drogi prowadzi do konkluzji, że przepisy ustawy o drogach publicznych interpretowane w powiązaniu z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zakazują zwrotu nieruchomości zajętej pod budowę drogi publicznej. Regulują one wyłącznie własność budowli drogowych objętych zasadą powszechnego użytku, nie zaś nieruchomości zajętych pod drogę. Inaczej rzecz biorąc, art. 2a DrogiPublU wskazuje, komu przysługuje wyłączna własność drogi publicznej, czyli obiektu budowlanego w rozumieniu art. 1 i art. 4 pkt 2 DrogiPublU, nie przesądzając definitywnie o własności nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę. Skarżący podali, że droga publiczna jako budowla przeznaczona do prowadzenia ruchu, czyli dobra powszechnego użytku stanowi res extra 'commercium (rzecz wyjętą z obrotu prawnego), jednakże przepisy te należy interpretować ściśle, tj. odnosić jedynie sensu stricte do pojęcia drogi publicznej a nie sensu largo rozciągając jednocześnie to pojęcie na całą wywłaszczoną nieruchomość gruntową. Zważyć również należy, iż art. 48 KC wprowadza wyjątki od zasady zaliczania do części składowych gruntu budynki i inne urządzenia trwale z nim związane. Dlatego nie można mieć obaw, że zwrot nieruchomości spowoduje przejście prawa własności drogi na poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę. Barierę dla nabycia własności drogi stanowi bowiem art. 2a DrogiPublU. Dzięki bowiem uregulowaniom zawartym w tym przepisie, właściciel nieruchomości zajętej przez drogę publiczną nie posiada jakichkolwiek możliwości ograniczenia dostępu do drogi. Zwrot nieruchomości nie wykluczy zabudowanej nim drogi z ruchu publicznego. Pas drogowy wyznaczony jej granicami nadal będzie podlegać ochronie publicznoprawnej, i to pomimo orzeczenia o zwrocie. Potwierdzenie wyżej powołanej argumentacji, zdaniem skarżących znajduje swe oparcie również w treści art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na jego mocy ustawodawca uregulował własność nieruchomości drogowych zabudowanych drogami publicznymi i będących we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Powołany przepis wyraźnie odróżnia drogę od nieruchomości zajętej pod drogę. Pozostaje więc spójny z uregulowaniami DrogiPublU. Po drugie, na jego mocy nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i znajdujących się we władaniu Skarbu Państwa bądź samorządu terytorialnego w dniu 31.12.1998 r. Jeżeliby art. 2a DrogiPublU miał takie znaczenie jak wskazuje na to Organ I instancji, a więc jeżeli własność drogi rozciągałaby się na zajętą nią nieruchomość, to art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej byłby zupełnie zbędny. Skutek wywłaszczeniowy, wraz z wyłączeniem nieruchomości gruntowej z obrotu, następowałby z chwilą zaliczenia drogi do znanej ustawie kategorii dróg publicznych. Te konsekwencje następowałyby na mocy art. 2a DrogiPublU. W świetle powyższego, zdaniem skarżących, możliwym jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w zakresie obejmującym część działki o numerze ewidencyjnym [...].. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z 17 grudnia 2025 r. uchylająca decyzję Starosty [...] z 7 lutego 2025 r. w części dotyczącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i w tym zakresie umarzające postępowanie organu I instancji i w pozostałym zakresie, tj. odmowy zwrotu działek nr [...] i [...] utrzymująca decyzję Starosty [...] w mocy. W przedmiotowej sprawie wszczętej w 2008r. dwukrotnie orzekały sądy administracyjne. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19.12.2018r. (sygn, II SA/Po 693/17), od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem z dnia 17.11.2020r. (sygn. IOSK 1621/19) oddalono skargę na decyzję odmawiającą zwrotu działek nr [...], [...] i [...] i uchylono decyzję o zwrocie działki nr [...]. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19.12.2018r. (sygn. II SA/Po 612/17), od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem z dnia 17.11.2020r. (sygn. I OSK 1627/19) oddalono skargę na decyzję odmawiającą zwrotu działek nr [...] i [...]. W toku postępowania umorzone zostało postępowanie w sprawie zwrotu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Działki [...] i [...] z arkusza mapy 2 obrębu [...] stanowią część działki o numerze ewidencyjnym [...] z arkusza mapy 2 w obrębie [...], która powstała z połączenia ww. działek i działki [...] z arkusza mapy 2 obrębu [...]. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa sprawa dotyczy m.in. działki nr [...] istotną kwestią jest fakt, iż zwrot tej działki był przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. II SA/Po 693/17. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższa zasada związania oceną prawną oznacza, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 353/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić więc trzeba, że przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018). Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z 1 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1393/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 153; wyrok WSA w Gdańsku z 16 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 610/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku sygn. akt II SA/Po 693/17, od którego NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem o sygn. akt I OSK 1621/19, przesądzono w sposób jednoznaczny, że cel budowy osiedla mieszkaniowego (wraz z terenami zielonymi) został na działce nr [...] zrealizowany a zwrot powyższej działki w jej obecnym kształcie, nie wypełnia warunku o jakim mowa w art. 136 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem: Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W ocenie sądów obu instancji w przedmiotowej sprawie należało w pierwszej kolejności mieć na względzie, że podział geodezyjny nie odzwierciedla rzeczywistego sposobu użytkowania oraz jego celów, na co wskazuje chociażby nieregularny kształt działek. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Tak też i jest w przedmiotowej sprawie, gdzie działka nr [...] znajduje się na osiedlu mieszkaniowym, które było zaplanowane oraz stanowi obecnie pewną uporządkowaną całość, przy równoczesnym rozproszeniu zabudowy. Sądy powołały się na fakt powszechnie znany, że osiedla położone w tej części Miasta [...] ([...]) budowane były w sposób zapewniający przestrzeń dla dużych bloków (w tym bloków 16 piętrowych) oraz dużej ilości mieszkańców (samo osiedle mieszkaniowe [...] ma ponad 100 tys. mieszkańców). Ewentualna późniejsza zabudowa przestrzeni pomiędzy blokami, na przykład w postaci pawilonu handlowego, nie może stanowić argumentu, że dopiero wówczas cel wywłaszczenia był zrealizowany, gdyż celem wywłaszczenia była budowa osiedla wraz z terenami zielonymi. Zmiany celu wywłaszczenia nie oznacza modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca na dostosowaniu jej do potrzeb inwestora i mieszkańców. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju organizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Dlatego sądy nie zgodziły się ze skarżącymi, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany z uwagi na niewykorzystanie działki nr [...] zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem. Teren działki o numerze [...] objętej niniejszym postępowaniem, zgodnie z decyzją z dnia 29 lipca 1972r. zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji "[...]" znajdował się na obszarze wolnym od zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, ale obejmował fragmenty ciągów komunikacyjnych. Na przedmiotowej działce [...] znajdującej się obok wielopiętrowych budynków mieszkaniowych i szkoły (znajdujących się na działkach sąsiednich), zrealizowano infrastrukturę towarzyszącą, naziemną i podziemną a także pozostawiono niską zieleń naturalną. Takie zagospodarowanie tej działki sądy uznały za funkcjonalnie związane z osiedlem mieszkaniowym, ponieważ zagospodarowano ją w sposób uwzględniający potrzeby osiedla mieszkaniowego i służący zaspokojeniu potrzeb mieszkańców osiedla. W rezultacie sądy uznały, że skoro na wywłaszczonej działce nr [...] zrealizowano cel wywłaszczenia, to nie stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Zatem brak było przesłanek z art. 136 ust. 3 u.g.n. do jej zwrotu skarżącym. Uwzględniając treść art. 153 p.p.s.a organy słusznie uznały, że nie ma podstaw do zwrotu wnioskodawcom działki nr [...]. Zarzuty skargi stanowiły powielenie zarzutów składanych w prawomocnie zakończonej sprawie i pomijały fakt, że kwestia zwrotu działki nr [...] została prawomocnie przesądzona. Nie doszło do zmiany stanu prawnego ani faktycznego, by można było odstąpić od oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku. Organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły art. 136 i 137 u.g.n. Jak już wyjaśnił NSA w w/w wyroku "Z wyroku TK z 13 marca 2014r., sygn P 38/11 wynika, że organ rozpoznając sprawę o zwrot nieruchomości wywłaszczonej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (co ma miejsce w niniejszej sprawie), po jednoznacznym ustaleniu celu wywłaszczenia, bada czy cel ten został zrealizowany na dzień złożenia wniosku o zwrot. Tylko bowiem w razie ustalenia, że w tej dacie nie został on zrealizowany, możliwe jest orzeczenie zwrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2908/15, pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Stanowisko to należy także odpowiednio odnosić do terminu z art. 137 ust 1 pkt 1 u.g.n. Skoro wywłaszczenie nastąpiło przed 27 maja 1990 r. a cel wywłaszczenia zrealizowano przed 22 września 2004 r., to w niniejszej sprawie nie mają zastosowania terminy określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Ponadto po raz wtóry należy też wskazać, że w sprawie nie ma znaczenia zmiana sposobu zagospodarowania przedmiotowych działek już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, przez budowę pawilonu handlowego (częściowo posadowionego na tej działce nr [...]) i podjazdu oraz przyszłe plany budowy przedszkola na działce nr [...]." Stanowisko to jako aktualne sąd w niniejszej sprawie podziela. Odnośnie zwrotu działki nr [...] znajdującej się w pasie drogowym drogi publicznej ul. [...] zarzuty skargi były bezzasadne. Zgodnie z art. 2a ust. 1 i 2 u.d.p. drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzki, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. A zatem z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii" (wyrok NSA z 29 września 2021 r. I OSK 4444/18, LEX nr 3246989). Niewątpliwie niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 u.g.n., jeśli nieruchomość objęta żądaniem zwrotu wprawdzie okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (umowie sprzedaży nieruchomości), lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (wyrok NSA z dnia 29 maja 2003 r. II SA/Gd 1206/01), co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Pojęcie "nieruchomości zajętej pod drogi publiczne" było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza co do zasady urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę obejmujący zarówno jezdnie, jak i chodniki, ścieżki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, zieleń przydrożną, a także usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Słowem chodzi tu o usytuowanie na nieruchomości pasa drogowego lub jego części, a nie tylko drogi sensu stricto w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.d.p. (zob. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 29/17, z 25 stycznia 2019 r., sygn. I OSK 2098/18, z 2 marca 2016 r., sygn. I OSK 2820/14 czy z 16 marca 2021 r., sygn. I OSK 2650/20). W niniejszej sprawie droga została urządzona. Stanowisko wyrażone w skardze, że należy odróżnić drogę jako budowlę przeznaczoną do ruchu od nieruchomości, zajętej przez tę budowlę a tym samym umożliwić jej zwrot jest bezzasadny. Skarżący powołując się na definicję drogi z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j Dz.U.2025.889) pominął definicję pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 w/w ustawy. Zgodnie z nią pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Pas drogowy nie obejmuje więc tylko powierzchni na której urządzona jest droga. Powołany w skardze art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej, jak słusznie podał Wojewoda uregulował sytuację, która miała miejsce przed 1 stycznia 1999r., kiedy to nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Od 1 stycznia 1999r. sytuacja, którą proponują skarżący, by nieruchomość na której znajduje się droga należała do osób fizycznych jest niedopuszczalna. Z uwagi na powyższe zarzuty naruszenia prawa materialnego były bezzasadne. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania, w tym art. 6, art.7, art.8, art. 77§ 1, art. 80 i art. 107§ 3 k.p.a. Organy obu instancji nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 k.p.a. Odnośnie działki nr [...] związane były wyrokiem sądu a odnośnie działki nr [...] stan faktyczny był bezsporny. Sumując, w ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego. Odnośnie kwestii udziału w sprawie Spółdzielni Mieszkaniowej, która była posiadaczem nieruchomości i toczy się wobec niej postępowanie o bezumowne korzystanie uznać należy, że zawarcie tej kwestii w rozstrzygnięciu, w sytuacji gdy spółdzielnia nie była wskazana w rozstrzygnięciu organu I instancji było zbędne. Pozostaje to jednak bez wpływu na treść orzeczenia. Mając to na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.